نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 4 صفحه 192

نیست. چون راوی از همه چیزهایی که حلال است، می پرسد و بالای فرج هم حکم پایین فرج را دارد. تطابق جواب با سؤال اقتضا می کند که دون به معنی غیر باشد.

ب - روایات داله بر ممنوعیت سایر استمتاعات

روایات دیگری که در ما نحن فیه وارد شده، مقدار بیشتری از موضع دم را شامل می شود و از استمتاعات دیگر نیز به نوعی منع کرده که این روایات نیز متعدد می باشند:

روایت اول:

«عمر بن یزید قال: قلت لأبی عبد الله علیه السلام ما للرجل من الحائض ؟ قال:

ما بین ألیتیها و لا یوقب(1)».

این روایت، مطلق استمتاع به «ما بین ألیتین» را تجویز کرده و فقط از ایقاب نهی می کند و نهی از ایقاب شامل دبر و قبل می شود، ضمناً بالاولویه از آن استفاده می شود که استمتاع از سایر مواضع نیز منعی نداشته و جایز می باشد.

روایت دوم:

«عمر بن حنظله قال قلت لأبی عبد الله علیه السلام ما للرجل من الحائض ؟ قال : ما بین الفخذین(2)».

این روایت مقدار مجاز از استمتاع را منحصر در فخذین و تفخیذ کرده، بنابراین استمتاع به ألیتین هم جایز نمی باشد. البته بالاولویه استمتاع از سائر مواضع جایز می گردد.

روایت سوم:

روایاتی است که از استمتاع به ما بین سرّه و رکبه منع کرده و چهار روایت به این مضمون داریم(3).

و اگر بخواهیم بین این روایات و سایر روایتها جمع کنیم، ناچاریم اینها را حمل

1- (1) وسائل باب 25 ابواب الحیض، حدیث هشتم، 322/2 چاپ آل البیت.
2- (2) وسائل الشیعه باب 25 ابواب الحیض حدیث هفتم، ج 2، ص 322 چاپ آل البیت.
3- (3) وسائل الشیعه باب 26 از ابواب الحیض، ج 2، ص 323، چاپ آل البیت