نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 5 صفحه 145

دلیلی نداریم که فتوای ایشان به حرمت ابد را مخصوص صورت افضاء بدانیم بخصوص درباره ابن ادریس که استدلالی در مقام ذکر کرده که تنها در صورتی صحیح است که حرمت ابد در مطلق دخول ثابت باشد، دو عبارت دیگر نهایه و سرائر هم که صاحب جواهر به عنوان شاهد بر مقید بودن حرمت ابد در نزد مفید و ابن ادریس به صورت افضاء ذکر کرده شاهد بر این امر نیست.

3) تفصیل بحث درباره عبارات سرائر و نهایه

در سرائر می گوید: "اذا تزوّج الرجل بصبیه لم تبلغ تسع سنین فوطأها قبل التسع لم یحلّ له وطؤها ابداً"(1) ، ایشان سپس به کلام برخی که قائل به انفساخ عقد شده اند اشاره کرده(2) ، به تفصیل در رد آن بحث کرده و گفته مراد از" فرق بینهما "در کلام شیخ در نهایه و در مرسله یعقوب بن یزید، تفریق در وطی است نه در زوجیت، و تفریق در زوجیت خلاف اجماع است زیرا که اجماعی است که سه طائفه از مطلّقات عدّه ندارند: صغیره، یائسه، غیر مدخوله، از مقابل قرار دادن صغیره با غیر مدخوله معلوم می گردد که صغیره چنانچه مدخوله هم باشد اگر طلاق داده شود عده ندارد، از این امر معلوم می گردد که دخول به صغیره عقد را باطل نمی کند وگرنه زمینه ای برای طلاق باقی نمی ماند تا عده دار بودن یا نبودن صغیره مطرح گردد.

از این استدلال که استدلال متینی است فهمیده می شود که محلّ بحث ابن ادریس بطلان عقد به مجرد دخول است و نمی توان آن را مقید به صورت افضاء دانست وگرنه استدلال ایشان ناتمام خواهد بود، چون اگر در خصوص صغیره مدخوله افضاء شده، قائل به انفساخ عقد شویم با عده نداشتن صغیره منافاتی ندارد چون