نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 5 صفحه 190

می باشد، چون مقنع با همان متنِ سکونی آورده است.

سکونی از روات عامه است که اصحاب امامیه به روایات او عمل می کنند، ولی مورد روایت، افضاء با اصبع است و استدلال به این حدیث برای افضاء با وقاع - با توجّه به جواز استمتاعات دیگر غیر وقاع برای زوج - مشکل است، چون نمی توانیم از افضاء با اصبع القاء خصوصیت کنیم و بگوئیم هر خلاف شرعی منشأ عیب یا افضاء شود - و لو با وقاع زوج - دیه ثابت است، ضمن آنکه در روایت سکونی جاریه ای مرتکب افضاء شده است نه زوج.

بله همانطور که روز گذشته عرض شد از روایت «قضی امیر المؤمنین علیه السلام فی امرأه افضیت بالدیه» چون خصوصیت ذکر نشده، می توان استفاده کرد که در مطلق افضاء، دیه هست، و لکن مرحوم صدوق روایت را در جای دیگر به عبارت جاریه نقل می کند، و این احتمال هست که این تعبیر از مرحوم صدوق باشد که تلخیص فرموده، و لذا اطمینان پیدا نمی شود که این متن روایت باشد و امام این طور فرموده باشند.

د) روایتی که اثبات ارش نموده است:

احتمالاً این روایت درباره امه است و لذا تعارضی با روایات مورد بحث ما که افضاء صغیره حرّه است ندارد.

متن روایت: فی نوادر الحکمه أن الصادق علیه السلام قال فی رجل افتضّت امرأه جاریته بیدها فقضی أن تقوم الجاریه قیمه و هی صحیحه و قیمه و هی مفضاه، فتغرم ما بین الصّحه و العیب و اجبرها علی امساکها لأنها لا تصلح للرجال.(1)

روایت دیگری به همین مضمون از سکونی نقل شده:

عن السکونی عن جعفر عن أبیه عن علی علیه السلام أن رجلاً افضی امرأه فقومها قیمه الامه الصحیحه و قیمتها مفضاه، ثم نظر ما بین ذلک فجعل من دیتها و اجبر