نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 5 صفحه 220

مسئله قبلی گفته اند که در افضاء کبیره نفقه واجب نمی شود. بنابراین، بهتر این است که بگوید «... لا تثبت الدیه و لا یجب الا نفاق علیها کما مرّ لکن الاحوط الانفاق علیها ما دامت حیه»

دلیل وجوب انفاق در افضاء کبیره

اشاره

آیا احتیاطی که سیّد فرموده اند طبق قاعده است یا نه؟ صاحب جواهر می فرمایند برای وجوب انفاق در افضاء زوجۀ کبیره به صحیحۀ حلبی می توانیم استدلال کنیم.

«شیخ طوسی باسناده عن ابن ابی عمیر عن حماد عن الحلبی عن ابی عبد الله علیه السلام قال: سألته عن رجل تزوج جاریه فوقع بها فأفضاها؟ قال: علیه الاجراء علیها ما دامت حیه»(1)

اطلاق این روایت شامل زوجۀ کبیره هم می شود و جاریه به کنیز تا سنین جوانی هم اطلاق می شود. «فان الجاریه بنصّ اهل اللغه هی الفتیه من النساء و لا ریب فی شمولها لمن بلغت التسع و تجاوزت عنها الی اواخر زمن الشباب»(2)

پس دلیل استثناء زوجۀ کبیره چیست؟

دلیل اول (اجماع)

شیخ طوسی (ره) در خلاف و به تبع ایشان صاحب جواهر و مرحوم آقای خویی (ره)(3) گفته اند، عدم وجوب نفقه اجماعی است و در مورد افضاء زوجۀ کبیره هیچ یک از فقهاء قائل به وجوب انفاق ما دامت حیه نشده اند.

«من وطأ امرأته فأفضاها فان کان قبل تسع سنین لزمه نفقتها ما دامت حیه و علیه مهرها و دیتها کامله و ان کان بعد تسع سنین لم یکن علیه شیء غیر المهر... دلیلنا اجماع الفرقه فانهم لا یختلفون فی ذلک»(4)

بررسی اجماع:

ادعای اجماع شیخ طوسی (ره) در خلاف، حجت نیست و تحصیل اجماع در چنین

1- (1) وسائل الشیعه، 494/20 - کتاب النکاح - ابواب یا یجزم بالمصاهره - باب 34 - ح 4.
2- (2) جواهر الکلام 426/29.
3- (3) کتاب النکاح 161/1 - پایان مسئله دوم باب.
4- (4) الخلاف - کتاب الصداق - م 41.