نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 5 صفحه 383

فی عدتها؟ قال: ان کان دخل بها فرق بینهما و لم تحل له ابداً و اتمّت عدتها من الاول و عده اخری من الآخر و ان لم یکن دخل بها فرّق بینهما و اتمّت عدّتها من الاول و کان خاطباً من الخطاب»(1)

4) موثقه سلیمان بن خالد:

«و عن محمد بن یحیی عن احمد بن محمد بن الحسین عن عثمان بن عیسی عن سماعه و ابن مسکان عن سلیمان بن خالد قال: سألته عن رجل تزوج مرأه فی عدتها قال فقال: یفرق بینهما و ان کان دخل بها فلها المهر بما استحلّ من فرجها و یفرّق بینهما فلا تحلّ له ابداً و ان لم یکن دخل بها فلا شیء لها من مهرها(2)».

همانطور که ملاحظه می فرمایید ما دو قسم روایات داشتیم، یک قسم از روایات را علم و جهل، قسم دیگر دخول و عدم دخول ذکر فرموده اند، حال می پردازیم به اینکه وجه جمع این دو قسم از روایات چگونه است؟ با بررسی اقوال فقهاء دو قول عمده در مسئله وجود دارد.

قول اول: عده ای گفته اند که مجموع دو امر (دخول و علم) در حرمت ابدی معتبر است و أحد الأمرین کفایت نمی کند.

قول دوم: عده ای دیگر قائل شده اند به اکتفا أحد الأمرین (دخول یا علم) در تحقق حرمت ابدی و صحیحۀ حلبی را بعنوان شاهد جمع ما بین این دو قسم روایت ذکر نموده اند و گویا در این روایات تصریح شده است که أحد الأمرین کفایت می کند.

5) صحیفه حلبی:

اشاره

«و عن علی بن ابراهیم عن أبیه عن ابن ابن عمیر عن حمّاد عن الحلبی عن ابی عبد الله علیه السلام قال: اذا تزوج الرجل المراه فی عدتها و دخل بها لم تحل له ابدا عالماً کان او جاهلاً و ان لم