کتابخانه بالقرآن

نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 8 صفحه 34

صفحه 34

کار است: امهات نساءکم و ربائبکم، برای این که بخواهیم در هر دو مورد قید دخول به زوجه را شرط کنیم، قهراً باید" مِنْ نِسائِکُمُ" را پس از عبارت دوّم اضافه کنیم.

مناقشه دلیل سوّم:

در کشاف پس از ذکر این دلیل عبارتی آورده که پاسخ آن می باشد: الاّ ان تقول:(1) اعلّقه بالنساء و الربائب، و اجعل "من" للاتصال، کقوله تعالی (الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ) ..

در مستمسک هم پس از اشاره به ناتمام بودن ادلّه بالا می گوید: لا سیّما ما ذکر من لزوم استعمال کلمه "من" فی معینین، فانّه مبنی علی کونها من قبیل المشترک اللفظی و هو بعید جدّا.

با ذکر مقدمه ای به توضیح این پاسخ می پردازیم.

3) مقدمه ای درباره اشتراک لفظی و معنوی:

بسیاری از واژه ها را به عنوان مشترک لفظی برشمرده اند، در حالی که این کلمات اشتراک معنوی دارند و برای جامع معانی وضع شده است و علامت آن ملاحظه سایر زبانها می باشد، کلمه "عین" را در زبان عربی در نظر بگیرید که معنای بسیاری به گونه مشترک لفظی برای آن ذکر شده است، آیا عادهً می توان احتمال داد که واژه "چشم" هم که در فارسی بکار می رود یا واژه "گُز" (2) در ترکی دقیقاً به همان معانی که "عین" در عربی دارد بکار می رود، چنین امری عادتا ممکن نیست، واژه شیر در فارسی به شیر درنده (اسد در عربی) و شیر خوراکی (لبن یا حلیب در عربی) و شیر آب (در عربی) اطلاق می شود، آیا هیچ احتمال می رود که در عربی برای هر سه معنا از یک واژه مثلاً اسد استفاده گردد یا در ترکی واژه اصلان همان سه معنا را

1- (1) گویا این عبارت شبیه عبارت (اللهم الاّ ان یقال) است که به تکلّف آمیز بودن جواب اشاره دارد که به عقیده ما درست نیست، در این جواب تکلفی دیده نمی شود، البته با تقریبی که بعداً خواهیم آورد که با این تقریب متفاوت است.
2- (2) این واژه در ترکی به لهجه خاصی ادا می شود و به معنای چشم می باشد.