نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 9 صفحه 235

6) دلیل بر لزوم اعتبار لفظ در انشاء عقد نکاح

(اجماع بلکه تسلّم بین الفریقین):

لیکن آنچه مانع است از اینکه ما مطلق انشاء را کافی بدانیم تسلّم و ضرورت بین المسلمین است که از اول ما هر چه نگاه کردیم ببینیم از سابقین کسی قائل به کفایت انشاء معاطاتی شده است یا نه؟ کسی را پیدا نکردیم بلکه اصلاً بحث معاطاه قبل از مرحوم شیخ مطرح نشده است تا بگویند معاطات جایز نیست یا جایز است.

عده ای از فقهاء گفته اند که در انشاء نکاح لا بدّ من الصیغه (و ظاهر آن صیغۀ لفظی است) لکن همه، حتّی کسانی که تصریح نکرده اند در انشاء و نکاح صیغه لازم است.

مفروغ عنه گرفته اند که برای انشاء، لفظ لازم است و بحثها همه در خصوصیات الفاظ است که آیا ماضی باید باشد یا نه؟ تقدم ایجاب بر قبول لازم است یا نه؟ و مانند آن، اما اعتبار لفظ برای انشاء، مورد اتفاق و تسلّم خاصه و عامّه است و این مسئله از مسائل عامّ البلوی است اگر خلاف این طریق، طریق دیگری بود بر ملاء و ظاهر می شد.

7) استدلالی دیگر از مرحوم آقای خویی به اعتبار لفظ در انشاء عقد:

اشاره

مرحوم نراقی در مستند(1) یک مطلبی را به عنوان تأیید ذکر کرده و مرحوم آقای خویی به عنوان استدلال ذکر کرده اند که در صحیحۀ برید عجلی چنین آمده است:

قال: سألت أبا جعفر علیه السلام عن قول الله عزّ و جلّ: «وَ أَخَذْنَ مِنْکُمْ مِیثاقاً غَلِیظاً» [النساء / 21] قال: المیثاق هی الکلمه التی عقد بها النکاح و أمّا قوله: «غَلِیظاً» فهو ماء الرجل یفضیه الیها(2)

صدر آیه شریفه چنین است: «وَ کَیْفَ تَأْخُذُونَهُ وَ قَدْ أَفْضی بَعْضُکُمْ إِلی بَعْضٍ وَ أَخَذْنَ مِنْکُمْ الآیه»

چند نکته:

نکتۀ 1:

در کافی (تصحیح آقای غفاری)(3) و پاورقی آن به جای أخذن، أخذنا دارد.

1- (1) مستند الشیعه 84/16.
2- (2) وسائل الشیعه 262/20 باب 1 من أبواب عقد النکاح و اولیاء العقد، ح 4.
3- (3) فروع الکافی 560/5، حدیث 19.