نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 9 صفحه 395

5) بررسی کلام علامه رحمه الله:

به نظر می رسد ادّعای اجماع در کلام علاّمه رحمه الله صحیح نباشد و این استنباط شخصی ایشان است، چون همان طور که قبلاً گفتیم قبل از یحیی بن سعید که از مشایخ علاّمه رحمه الله بوده هیچ کس این مسئله را عنوان نکره و غیر از ابن جنید و دو سه نفر دیگر که کتابهایشان در دست ما نیست، حتی آنهایی که علاّمه معمولاً از آنها نقل می کند متعرّض این حکم نشده اند و شاید مرحوم علاّمه از باب طلاق و بعض ابواب دیگر که در آنها تنجیز معتبر است این مطلب را استیناس کرده است. و یا این که چون در عقود رضایت معتبر است و رضایت هم به نظر اینها جزم بوده، لذا این طور استنباط کرده اند که علماء جزم را معتبر می دانند نه این که به کلمات علماء مراجعه کرده باشند و احتمال هم هست که بعضی از تعابیر مثل همان تعبیر وارد شده در روایت ابان بن تغلب که در کلمات قوم هم وارد شده است، منشأ شده باشد که بگویند از این کلمات استفاده می شود که باید عقد طوری باشد که بعد از تحقق ایجاب و قبول اثر بر آن مترتب شود پس نباید معلّق باشد و از این جهت اعتبار تنجیز را مطلقاً به علماء نسبت داده اند.

6) بررسی کلام شهید اوّل رحمه الله:

شهید اول رحمه الله در قاعدۀ 238 از کتاب قواعد بیانی دارند که با توضیحاتی آن را نقل می کنیم: