نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 10 صفحه 370

6) نقد استاد دام ظله در مورد این ثمرات:

به نظر می رسد که به احتمال قوی مراد فقهاء از این تعبیر، اثبات و عدم اثبات خود زوجیت است به وسیله قانون مدعی و منکر نه لوازم زوجیت، زیرا که عبارت مورد بحث را در مقابل صورتی ذکر کرده اند که مدعی بینه داشته باشد. بنابراین مراد آنان این است که اگر مدعی بینه داشته باشد زوجیت برای او اثبات می شود ولی اگر بینه نداشته باشد زوجیت او با آن زن با اقرار و حلف و انکار زن ثابت نمی شود.

یعنی در صورتی که بینه نداشته باشد یا زن اقرار می کند و یا انکار کرده قسم می خورد و در هر دو صورت زوجیت برای مدعی ثابت نمی شود و حد اکثر این است که اقرار می کند که حتی با اقرار هم زوجیت زن برای مدعی ثابت نمی شود.

بنابراین، اینکه قانون مدعی و منکر آیا برای اثبات لوازم زوجیت جاری هست یا نیست؟ خارج از این فرعی است که در مورد آن صحبت می کنیم، و آن فرعی دیگر است.

7) نظر صاحب جواهر:

ایشان می فرمایند که زوجیت مدعی تنها با بینه ثابت نمی شود بلکه از راهی دیگر هم قابل اثبات است. و آن این است که اگر برای زوج عاقد، قسم امکان داشته باشد و آن جایی است که او با اتکاء به یقین خود به اینکه زن شوهر دیگری ندارد با او ازدواج کرده است در این صورت اگر هم زن و هم زوج عاقد هر دو یا اقرار کنند به زوجیت برای مدعی و یا ردّ یمین کنند به مدعی و او قسم بخورد، زوجیت برای مدعی ثابت می شود و آن زن همسر او می شود. و اگر برای زوج عاقد، قسم امکان نداشته باشد(1) و آن جایی است که با اتکاء به گفته زن که گفته است من شوهر ندارم