نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 11 صفحه 166

مجلس واحد نیست بلکه مرتبهً است احتیاج به محلّل پیدا می شود سپس چرا این دو فقیه بزرگوار مطلقۀ ثلاثه بودن را ملازم با مدخوله بودن دانسته اند. این مطلب برای ما معلوم نشد.

البته ممکن است مراد این دو فقیه عظیم الشأن مطلبی باشد که در شهید اول نقل شد و معنای مطلقۀ ثلاثاً مرتبهً این باشد که مطلقۀ ثلاثی که در قرآن شریف به دنبال آیۀ 230 و 231 - که دربارۀ طلاق زن مدخوله است - آمده است «لا یکون الا مدخولاً بها» قهراً در مورد زن مدخوله است و ما نحن فیه - زن باکره - را شامل نمی شود پس معنای «مطلقه ثلاثاً مرتبه» در کلام محقق کرکی یعنی «مطلقۀ ثلاثی که مرتبه فی الآیه الشریفه». و معنای عبارت شهید ثانی این است که: زنانی که در آیۀ شریفه مذکور از آنها سخن به میان آمده است گروهی از آنها زنانی هستند که طلاق عدّی داده شده اند که قهراً مدخوله هستند و گروهی از آنها مطلقات ثلاث هستند و ذلک - یعنی این که مطلقات ثلاث در ذیل مطلقات عدّی آمده است - یستلزم الدخول بهن و النزاع فی البکر -

سؤال: شاید منظور اینها یک نحوه انصراف از فرد نادر باشد چون زنی که سه طلاقه شده و هر بار پس از طلاق دوباره با عقد جدید به ازدواج شوهر قبلی اش درآمده بسیار مستبعد است که چنین زنی هنوز باکره باشد لذا شهید ثانی فرموده «بعضهنّ مطلقات ثلاث و ذلک یستلزم الدخول بهنّ» یعنی به طور متعارف، مطلقه ثلاث بودن مستلزم مدخوله بودن است پس آیۀ شریفه از غیر مدخوله - که فردی نادر است - منصرف است.

پاسخ: محقق ثانی و شهید ثانی هر دو بزرگوار اطلاق این آیات را شامل فرد نادر هم می دانند و لذا در مقام جواب از اشکال شهید اول - که مطلقۀ عدّی نمی تواند باکره باشد - می فرماید شاید مدخوله باشد ولی چون مدخولۀ دبراً بوده بکارتش باقی مانده ولی مطلقۀ عدّی است، پس از آن دربارۀ این فرض می فرمایند «و هو فرض بعید، الا ان العموم یتناول مثله، فیصح الاحتجاج به فی الجمله» یعنی ایشان با توجه به این که برخی افراد - مانند مدخوله دبراً - فرد نادر و فرض بعیدی است می فرمایند عموم