- الف) کلیاتی پیرامون تاریخچه موضوع و خصوصیات و فروض مسئله پنجم عروه: 1
- اشاره 1
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 1
- 1380/11/27 شنبه درس شمارۀ (400) کتاب النکاح/سال چهارم 1
- اشاره 1
- 2) مسئله بیّنه: 2
- ب) مستند احکام ذکر شده در ما نحن فیه؛ «قاعده» یا «نص»: 2
- 1) ادعای مرد نسبت به زن، و ادعای خواهر، مادر یا دختر آن زن نسبت آن مرد: 2
- اشاره 2
- 2) نقد و بررسی نسبت محقق به استناد شیخ طوسی در نهایه به روایت زهری و روایت ثقفی: 3
- 1) کلمات فقهایی که در استنادشان به قاعده ظهور دارد 3
- ج) نکاتی در مورد متن و سند روایت زهری و ثقفی: 6
- 3) کسانی که مستند مسئله را نص قرار داده اند: 6
- الف) نیاز به حلف در جایی که یکی از دو مدعی اقامۀ بینه کند: 9
- خلاصۀ درس این جلسه: 9
- اشاره 9
- اشاره 9
- 1380/11/28 یکشنبه درس شمارۀ (401) کتاب النکاح/سال چهارم 9
- 1) توضیح کلام صاحب عروه: 10
- 2) تنقیح محل کلام: 10
- 3) توضیحی پیرامون حجیت مثبتات بینه توسط استاد مد ظله: 12
- 4) لزوم حلف بر کسی که بینه اقامه کرده است: 12
- 7) مناقشۀ استاد - مد ظله - بر اعتراض مذکور: 14
- 5) بیان اصل جاری در مقام، توسط مرحوم نراقی و نقد آن: 14
- 6) اعتراض مرحوم نراقی به شهید ثانی رحمه الله: 14
- ب) توضیحی پیرامون مواردی که هر دو اقامۀ بینه کنند: 15
- متن عروه: 15
- 2) ذکر فرض دیگر و صور مختلف آن: 16
- 1) بیان کیفیت تساقط بینه ها در صورت اول و دوم توسط استاد مد ظله: 16
- الف) تکمیل فرض دوم: 17
- اشاره 17
- اشاره 17
- 1) نقد حکومت یا ورود ادله حجیت بینه بر قوانین قضائی: 17
- 1380/11/29 دوشنبه درس شمارۀ (402) کتاب النکاح/سال چهارم 17
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 17
- 2) نکته ای درباره تعارض ادله حجیت بینه و قانون مدعی و منکر: 19
- ب) فرض سوم، وجود بینه برای هر دو مدعی: 19
- 1) عبارت عروه: 19
- 2) توضیح و بررسی عبارت عروه در فرض سوم: 20
- ج) فروض دیگر: 23
- 1) یکی از دو بینه مطلق و دیگری مورخ: 23
- اشاره 23
- 3) نظر مرحوم سید در مورد عمل به این روایت: 24
- 2) متن روایت زهری: 24
- 4) دو احتمال استاد مد ظله در معنای روایت: 25
- 1380/11/30 سه شنبه درس شمارۀ (403) کتاب النکاح/سال چهارم 26
- خلاصه درس قبل و این جلسه: 26
- ادامه بحث در روایت زهری: 26
- اعمال قواعد یا تخصیص قواعد: 26
- اشاره 26
- آیا مفاد حدیث زهری موافق قاعده است یا مخالف قاعده؟ 27
- تقریب صاحب جواهر برای خلاف قاعده نبودن تقدیم بینۀ مرد و نقد آن 32
- وجه مرجّحیت دخول در روایت: 33
- تعدی از مورد روایت به ام و بنت 35
- 1380/12/5 یکشنبه درس شمارۀ (404) کتاب النکاح/سال چهارم 36
- یجوز تزویج امرأه تدعی انّها خلیه من الزوج من غیر فحص 36
- اشاره 36
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 36
- متن عروه: 36
- 1) توضیح عبارت: 36
- 2) بیان دو نکته در توضیح عبارت عروه: 37
- اشاره 39
- مناقشۀ استاد - مد ظله - در سیره: 39
- 3) بررسی ادلۀ مسئله: 39
- اشاره 44
- 1380/12/6 شنبه درس شمارۀ (405) کتاب النکاح/سال چهارم 44
- 1) روایت ابان بن تغلب: 44
- 2) صحیحه عمر بن حنظله: 44
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 44
- الف) دنباله دلیل چهارم حجیت ادعای زن در خلیه بودن 44
- 3) صحیحه میسر یا میسره: 45
- 4) موثقه فضل مولی محمد بن راشد: 46
- 5 - روایت اشعری محمد بن احمد بن یحیی 47
- اشاره 47
- بحث سندی: 47
- 6 - روایت اشعری جعفر بن محمد بن عبید الله (عبد الله) الاشعری 48
- 7) مرسله مهران بن محمد: 49
- 8) روایت یونس بن عبد الرحمن: 49
- 1) روایت جعفریات: 50
- 2) صحیحه ابی مریم انصاری: 50
- ب) بررسی روایات نافیه حجیت قول زن در خلیه بودن خود: 50
- وجه جمع بین روایات نزد مرحوم صاحب ریاض قدس سرّه: 52
- خلاصه درس قبل و این جلسه: 52
- وجه جمع بین روایات مسئله و اشکال صاحب حدائق: 52
- اشاره 52
- 1380/12/7 سه شنبه درس شمارۀ (406) کتاب النکاح/سال چهارم 52
- بررسی کلام صاحب ریاض قدس سرّه: 53
- جمع دیگری برای روایات 54
- تصویر یکی از صور انقلاب نسبت در مقام 55
- بررسی روایات مسئله 58
- اشاره 60
- الف) دو تقریب برای کیفیت جمع ما بین روایات مسئله سابعه (ادعای زن بر خلیّه بودن خود) و اشکال وارد بر هر کدام: 60
- 1380/12/8 چهارشنبه درس شمارۀ (407) کتاب النکاح/سال چهارم 60
- اشاره 60
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 60
- کلام مرحوم آقای حکیم و اشکال استاد مد ظله: 64
- بررسی مسئله عروه: 64
- 1) کلام مرحوم آقای حکیم و نظر استاد مد ظله: 65
- ب) بررسی ادامه مسئله 65
- اشاره 65
- 2) کلام مرحوم آقای خویی رحمه الله: 66
- ج) نعم لو کانت متهمه فی دعواها 67
- اشاره 67
- د) و من هنا ظهر جواز تزویج زوجه من غاب غیبه منقطعه و لم یعلم موته و حیاته 67
- 1) توضیح استاد مد ظله و کلام مرحوم آقا ضیاء: 67
- اشاره 69
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 69
- 1380/12/11 شنبه درس شمارۀ (408) کتاب النکاح/سال چهارم 69
- الف) اذا ادّعت امرأه انّها خلیّه فتزوجها رجل ثمّ ادعت بعد ذلک کونها ذات بعل 69
- متن عروه: 69
- توضیحی دربارۀ حاشیه مرحوم آقای خوئی 70
- برداشت آقای حکیم و آقای خویی از روایات 70
- نقد استاد: 70
- صحیحۀ ابی بصیر 71
- متن عروه: 72
- ب) اذا وکلا وکیلاً فی اجراء الصیغه فی زمان معین لا یجوز لهما المقاربه بعد مضیّ ذلک الزمان 72
- بنای عقلا در خبر ثقه 73
- دلیل بر ردع بنای عقلا 74
- مناقشه استاد در این استدلال 74
- 1380/12/13 دوشنبه درس شمارۀ (409) کتاب النکاح/سال چهارم 76
- اشاره 76
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 76
- اشاره 76
- الف) تکمیل مسئله ثامنه و تاسعه، مفاد روایت مسعده بن صدقه: 76
- 1) نقد کلام مرحوم خویی و پذیرش فی الجمله نظر مشهور در مفاد روایت: 77
- 2) دفع نقض های وارده: 78
- 3) نفی بنای عقلاء بر حجیت خبر ثقه: 79
- 1) قاعده «من ملک شیئاً ملک الاقرار به» و مدرک آن: 81
- 4) نظر نهایی استاد مد ظلّه: 81
- اشاره 81
- ب) دنباله بحث مسئله تا سعه، دلیل حجیت اقرار وکیل نسبت به موکل فیه: 81
- 2) مناقشه شیخ انصاری در مدرک مذکور: 82
- 4) بررسی مسئله اقرار بچه به تصرفاتی مانند وصیت توسط استاد دام ظله و نقد کلام مرحوم آقای خویی: 83
- 3) نقض مرحوم خویی در قاعده «من ملک»: 83
- 5) نقد استاد دام ظله نسبت به کلام شیخ انصاری و کلیت قاعده «من ملک»: 85
- 1380/12/14 سه شنبه درس شمارۀ (410) کتاب النکاح/سال چهارم 86
- اشاره 86
- الف) آیا کلام محقق ثانی نقض قاعده است؟ 86
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 86
- ب) نقض آقای خویی 88
- ج) پاسخ استاد مد ظلّه 89
- د) نکته ای در باب وکالت 90
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 91
- اشاره 91
- 1381/1/14 چهارشنبه درس شمارۀ (411) کتاب النکاح/سال چهارم 91
- 1) عبارت عروه: 91
- الف) اولیای عقد، کسانی که ولایت داشتن آنها مسلّم است: 91
- اشاره 92
- 3) آیا ابن ابی عقیل منکر ولایت داشتن جدّ است؟ 92
- 2) نگاهی به نظر فقهاء در مسئله: 92
- بررسی ولایت جد 94
- دلیل اول: روایت عبید بن زراره 95
- انحصار ولایت در جدّ ابی 95
- نقد استدلال به روایت عبید بن زراره 96
- دلیل دوم: تسلّم مسئله بین امامیه و عامه 97
- دلیل دوم: استصحاب: 99
- اشاره 99
- 1381/1/17 شنبه درس شمارۀ (412) کتاب النکاح/سال چهارم 99
- دلیل اول: اجماع 99
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 99
- ادله نافیه ولایت از امّ 99
- دلیل سوم: اولویت 100
- روایت اول: صحیحۀ محمد بن مسلم 101
- دلیل چهارم: روایاتی که ولایت نکاح را در «اب» منحصر کرده است. 101
- روایت دوم: صحیحۀ زراره و موثقۀ محمد بن مسلم 101
- دلیل پنجم: روایت محمد بن مسلم 102
- اشاره 105
- الف) بررسی ادله مثبت ولایت امّ: 105
- 1381/1/18 یکشنبه درس شمارۀ (413) کتاب النکاح/سال چهارم 105
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 105
- اشاره 105
- 1) روایت نبوی صلی الله علیه و آله: 105
- اشاره 106
- بررسی استدلال: 106
- روایت دوم: روایت ابراهیم بن میمون 106
- بررسی استدلال: 107
- ب روایاتی که ولایت امّ از آنها استشمام می شود: 108
- اشاره 108
- روایت اول: روایت سعدان بن مسلم 108
- روایت دوم: روایت عبید بن زراره 109
- روایت چهارم: صحیحۀ محمد بن قیس 109
- روایت سوم: روایت ابن ابی یعفور 109
- روایت هفتم: محمد بن مسلم عن احدهما علیهما السلام 110
- روایت ششم: فضل بن عبد الملک عن ابی عبد الله علیه السلام 110
- روایت پنجم: روایت محمد بن مسلم 110
- 1381/1/19 دوشنبه درس شمارۀ (414) کتاب النکاح/سال چهارم 111
- بررسی روایات «لیس لها مع ابویها امر» 111
- اشاره 111
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 111
- بررسی روایات مثبته ولایت امّ 111
- بررسی صحیحۀ محمد بن قیس: 113
- اکنون به ادلۀ نافیه ولایت ام بازمی گردیم و به ادامۀ بررسی آنها می پردازیم: 114
- اول: صحیحۀ محمد بن مسلم 114
- سوم: روایاتی که فقط «اذن أبیها» در آن وارد شده است: 115
- دوم: روایات وارده در تفسیر آیۀ شریفه «من بِیَدِهِ عُقْدَهُ النِّکاحِ» 115
- چهارم: تسلّم بین العامّه 117
- روایات نافیه ولایت از برادر 118
- 1. روایت داود بن سرحان 118
- ولایت برادر در امر نکاح خواهر خود 118
- بررسی استدلال: 118
- اشاره 118
- 3) روایت ولید بیّاع الاسفاط: 119
- روایات مثبته ولایت برادر 120
- ولایت عمو در امر نکاح 121
- 1381/1/21 چهارشنبه درس شمارۀ (415) کتاب النکاح/سال چهارم 123
- اشاره 123
- 1) متن عروه: 123
- اشاره 123
- الف) ولایت پدر و جدّ بر مجنون: 123
- 1) دو اشکال به استدلال فوق. (کلام مرحوم آقای خویی): 124
- ب) دلیل ثبوت ولایت پدر و جدّ بر مجنون متصل (یعنی صغیری که بلغ مجنوناً): 124
- اشاره 124
- 2) کلام استاد مد ظله و مناقشه در تعبیر مرحوم آقای خویی: 125
- ج) وجه تعدی از ثبوت ولایت در جنون متصل، به جنون منفصل: 127
- 1) کلام مرحوم صاحب جواهر: 127
- 2) کلام مرحوم آقای حکیم: 128
- 1381/1/24 شنبه درس شمارۀ (416) کتاب النکاح/سال چهارم 129
- اشاره 129
- الف) تمسک به استصحاب در مسئله ولایت پدر و جد بر مجنون (یادآوری): 129
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 129
- 2) استدلال اختصاصی آقای خویی رحمه الله: 130
- ب) تمسک به دلیل لفظی در مسئله: 130
- 1) طرح کلی ادله: 130
- اشاره 131
- 3) پاسخ استاد مد ظله از استدلال مرحوم آقای خویی: 131
- یک اشکال و پاسخ آن 132
- مناقشه آقای حکیم و پاسخ آقای خویی از آن 133
- 4) استدلالهای مشترک مرحوم نراقی و مرحوم آقای خویی: 133
- اشاره 133
- 5) نظر استاد مد ظله در مورد دو توجیه آقای خویی: 134
- 6) اشکال استاد مد ظله به استدلال به روایت زراره و روایات دیگر: 135
- 1381/1/25 یکشنبه درس شمارۀ (417) کتاب النکاح/سال چهارم 137
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 137
- اشاره 137
- الف) روایاتی که مرحوم نراقی به آن تمسک کرده است: 137
- اشاره 137
- مناقشۀ استاد - مد ظله - 139
- اشاره 140
- ب) بررسی استدلال مرحوم آقای خویی به سیره: 140
- مناقشۀ استاد - مد ظله - در تمسک ایشان: 140
- ج) بررسی اقوال فقها و تحقیق پیرامون اجماع یا شهرت آنان: 141
- د) آیا علامه در تذکره بر هر دو قول؛ مدعی تحقق اجماع شده است؟ 144
- متن عروه: 146
- ه) استقلال بالغ رشید و بالغۀ رشیدۀ ثیبه در امر نکاح: 146
- خلاصۀ درس این جلسه: 148
- الف) تنقیح موضوع مورد بحث: 148
- اشاره 148
- 1381/1/26 دوشنبه درس شمارۀ (418) کتاب النکاح/سال چهارم 148
- ب) قائلین به استقلال انحصاری باکره: 149
- اشاره 152
- 1) کلام شیخ مفید در احکام النساء: 152
- ج) نقل و بررسی بعضی از عبارت های قائلین به استقلال باکره: 152
- 2) کلام شیخ مفید در مقنعه: 153
- اشاره 154
- د) طرح انکار استقلال انحصاری باکره 154
- 3) عبارت أبو الصلاح حلبی در کافی: 154
- 1) استفاده انحصار از تعبیر الولایه علی البکر: 155
- 2) نقل اسامی منکرین استقلال انحصاری باکره: 155
- اشاره 158
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 158
- اشاره 158
- 1381/1/27 سه شنبه درس شمارۀ (419) کتاب النکاح/سال چهارم 158
- بررسی کلام صاحب جواهر: 158
- مختار صاحب جواهر قدس سرّه: 158
- بررسی آراء فقهاء در مسئله 159
- استدلال به آیات قرآن بر استقلال باکرۀ رشیده 161
- الف. تذکری در استدلال به آیات بر استقلال دختر 161
- اشاره 162
- ب. استدلال به آیات قرآن بر استقلال باکرۀ رشیده 162
- پاسخ شهید ثانی و محقق ثانی از اشکال شهید اول: 167
- 1381/1/28 چهارشنبه درس شمارۀ (420) کتاب النکاح/سال چهارم 168
- الف) استدلال به آیات قرآن کریم برای اثبات استقلال بکر در تزویج: 168
- اشاره 168
- خلاصۀ درس این جلسه: 168
- اشاره 168
- 1 - استدلال به آیۀ فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ... و آیۀ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلا جُناحَ عَلَیْکُمْ... 169
- 2) استدلال به آیه «حَتّی تَنْکِحَ زَوْجاً غَیْرَهُ» و «فَانْکِحُوا ما طابَ لَکُمْ...» : 170
- 3) کلام مرحوم صاحب جواهر و توضیح استاد مد ظله: 171
- 4) پاسخ استاد مد ظله از استدلال به آیه «حَتّی تَنْکِحَ زَوْجاً غَیْرَهُ» و «فَانْکِحُوا ما طابَ لَکُمْ مِنَ النِّساءِ» : 173
- ب) عدم جواز رجوع به «عدم قول به فصل» در محل کلام و ردّ فرمایش صاحب جواهر: 173
- اشاره 176
- الف) نقل روایات دال بر استقلال باکرۀ رشیده: 176
- 1381/2/1 یکشنبه درس شمارۀ (421) کتاب النکاح/سال چهارم 176
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 176
- اشاره 183
- توضیح استاد - مد ظله - و طرح یک اشکال 183
- ب) بررسی سند روایت فضلاء (روایت اول): 183
- بیان استاد - مد ظله - در دفع اشکال مذکور 184
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 187
- 1) توضیح کلی درباره سند روایت: 187
- الف) بررسی سند روایت فضلاء: 187
- اشاره 187
- 1381/2/2 دوشنبه درس شمارۀ (422) کتاب النکاح/سال چهارم 187
- 2) توضیح کلام صاحب مدارک رحمه الله: 188
- 3) توضیح مقدمه اول و طرح یک اشکال: 189
- تذکری در روش پژوهش 190
- 4) توضیحی برای حل اشکال با طرح یک سؤال و پاسخ به آن 190
- اشاره 190
- پاسخ سؤال درباره ترتیب مشیخه 192
- 5) ارتباط مشیخه فقیه و متن فقیه و اثبات مقدمه اول صحّت روایت فضلاء: 193
- 6) نقل و بررسی مقدمه دوّم صحت روایت فضلاء: 195
- 7) تصحیح روایت فضلاء از طریق اعتماد اصحاب به ابراهیم بن هاشم: 196
- اشاره 197
- ب) بررسی دلالت روایت فضلاء: 197
- 1) اشکال مسالک دربارۀ اضطراب متن روایت: 198
- 2) جواب مسالک به اشکال عطف عام بر خاصّ: 198
- 3) پاسخ صاحب جواهر به اشکال اضطراب متن: 199
- 4) نقد استاد مد ظلّه: 200
- 5) طرح اشکال مصادره و جواب آن توسط محقق کرکی: 201
- 6) نقد استاد مد ظلّه: 202
- 7) طرح طرق دیگری برای دفع ضرورت بشرط المحمول: 203
- ادامۀ بحث در روایت اول صحیحۀ فضلاء 205
- 1381/2/3 سه شنبه درس شمارۀ (423) کتاب النکاح/سال چهارم 205
- اشاره 205
- تفسیر صاحب جواهر رحمه الله از روایت فضلاء: 205
- اشاره 205
- اشاره 205
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 205
- اشکال تفسیر صاحب جواهر رحمه الله از روایت فضلاء: 206
- بررسی اشکال توسط استاد مد ظله: 207
- تفسیر استاد مد ظله از صحیحۀ فضلاء: 208
- دومین روایت از ادلۀ استقلال انحصاری باکره 211
- اشاره 211
- بررسی سند روایت: 212
- دلالت روایت زراره: 214
- 1381/2/4 چهارشنبه درس شمارۀ (424) کتاب النکاح/سال چهارم 215
- 1) اشکال به کلام صاحب روضه المتقین در معنای روایت فضلاء: 215
- اشاره 215
- الف) بررسی روایات مورد استدلال برای استقلال باکره: 215
- خلاصۀ درس این جلسه: 215
- 2) بررسی دلالت روایت زراره: 216
- 3) مناقشه استاد مد ظله در دلالت روایت فوق: 217
- 4) بررسی سند و دلالت روایت «عبد الرحمن بن ابی عبد الله»: 218
- 5) بررسی روایت ابی مریم: 220
- ب) تذکر نکته ای در مورد استدلال به روایاتی که عبارت «مالکه نفسها یا مالکه امرها» در آنها آمده است.: 222
- ج) کلامی از مرحوم نراقی و نقد آن توسط استاد مد ظله: 223
- د) تذکر نکته ای در مورد کلام صاحب جواهر: 224
- خلاصۀ درس این جلسه: 225
- 1381/2/7 شنبه درس شمارۀ (425) کتاب النکاح/سال چهارم 225
- الف) ادامه بررسی روایات استقلال بکر: 225
- 1) روایت جعفریات: 225
- اشاره 225
- اشاره 225
- اشاره 225
- بررسی روایت 226
- بحث سندی 227
- اشاره 227
- 2) روایت سعدان: 227
- تذکر یک نکته: 228
- بحث سندی 229
- 3) روایت محمد بن هاشم: 229
- اشاره 229
- بررسی دلالت روایت 230
- 4) روایت ابان بن تغلب و صحیحه میسّر: 230
- اشاره 230
- بررسی استدلال به روایات فوق 231
- 5) مرسله ابی سعید القمّاط: 232
- اشاره 232
- مناقشه در روایت 233
- 6) روایت سماعه بن مهران: 234
- 7) روایت اسحاق بن عمّار: 235
- اشاره 235
- مناقشه در استدلال به روایت فوق 236
- ب) تذکر کلی درباره روایات 236
- اشاره 237
- ادامۀ بررسی روایات دال بر استقلال باکره 237
- 1381/2/8 یکشنبه درس شمارۀ (426) کتاب النکاح/سال چهارم 237
- اشاره 237
- خلاصۀ درس این جلسه: 237
- اشاره 241
- صحیحۀ محمد بن مسلم: 241
- توجیه روایت توسط شیخ طوسی رحمه الله 241
- مناقشۀ استاد - مد ظله - در توجیه شیخ رحمه الله 242
- توجیه روایت توسط استاد - مد ظله - 242
- روایت دعائم الإسلام عن علی علیه السلام 244
- اشاره 244
- مناقشۀ استاد - مد ظله - در این استدلال 245
- اشاره 247
- 1) بررسی دو روایت عامی: 247
- 1381/2/9 دوشنبه درس شمارۀ (427) کتاب النکاح/سال چهارم 247
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 247
- الف) ادامه ادله استقلال انحصاری بکر: 247
- 3) استفاده حکم عقد دائم از عقد موقت بر اساس اولویت: 250
- 2) چکیده بحث تا اینجا: 250
- ب) برخی از ادله عدم استقلال باکره (استصحاب و آیه قرآن): 252
- 1) تقریب استدلال بر ولایت پدر و عدم استقلال باکره به استصحاب: 252
- اشاره 252
- 4) نظر استاد - مد ظلّه - نسبت به اولویت 252
- 3) توضیح بیشتر مسئله با بیان فرق بین انواع استصحاب اعدام: 253
- 2) بررسی استصحاب در مسئله از سوی استاد - مد ظلّه -: 253
- 4) استدلال به آیات قرآن بر ولایت اولیاء و عدم استقلال دختر: 254
- اشاره 254
- توضیح بیشتر 255
- 5) ادامه کلام استاد - مد ظله - در نقد استدلال به آیات بر ولایت و عدم ولایت پدر بر تزویج باکره 257
- 1) روایت سعد بن اسماعیل عن أبیه: 259
- اشاره 259
- ج) استدلال به روایات و بررسی آنها: 259
- 2) روایت ابو عبیده حذاء: 260
- 4) روایات اولویت جد از پدر در تزویج: 261
- 3) روایات تزویج امام جواد علیه السلام: 261
- الف) روایات استقلال ولی: 263
- اشاره 263
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 263
- 1381/2/10 سه شنبه درس شمارۀ (428) کتاب النکاح/سال چهارم 263
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 269
- الف) مناقشه در دلالت روایت عبید بن زراره بر نفی اعتبار اذن باکره: 269
- اشاره 269
- 1381/2/11 چهارشنبه درس شمارۀ (429) کتاب النکاح/سال چهارم 269
- ب) روایات نفی استقلال از باکره در امر تزویج: 271
- ج) روایات داله بر استقلال پدر و نفی اعتبار اذن دختر: 272
- اشاره 274
- اشاره 274
- 1381/2/28 شنبه درس شمارۀ (430) کتاب النکاح/سال چهارم 274
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 274
- الف) نظر صاحب جواهر؛ (استقلال انحصاری باکره) و محصل دلیل آن: 274
- بررسی کلام صاحب جواهر رحمه الله: 276
- اشاره 283
- مقتضای قواعد اولیه چیست؟ 283
- ب) نظر مرحوم آیه الله خویی رحمه الله (تشریک بین پدر و باکره) و محصّل دلیل آن: 283
- بررسی ادلۀ استقلال ولیّ: 285
- بررسی کلام مرحوم آقای خویی قدس سرّه: 288
- اشاره 291
- خلاصۀ درس این جلسه: 291
- 1381/2/29 یکشنبه درس شمارۀ (431) کتاب النکاح/سال چهارم 291
- الف) بیان وجه جمع بین روایات توسط استاد مد ظله 291
- اشاره 291
- جمع بین روایات استقلال ولی و اشتراط اذن دختر: 292
- ب) بازنگری روایاتی که «اذن ولی» را لازم نمی داند 293
- د) بازنگری در دلالت روایت یزید کناسی 296
- ج) استفادۀ دو نکتۀ دیگر از روایت أبو عبیده 296
- الف) پی گیری بررسی روایاتی که با نظر صاحب جواهر (استقلال انحصاری باکره) و آقای خویی (تشریک) ناسازگار است: 300
- اشاره 300
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 300
- 1) صحیحه محمد بن مسلم: 300
- 1381/2/30 دوشنبه درس شمارۀ (432) کتاب النکاح/سال چهارم 300
- 2) موثقه عبید بن زراره: 301
- ب) بررسی روایاتی که خصوص نظر مرحوم صاحب جواهر را ابطال می کند: 302
- 2) توضیح استاد مد ظلّه: 302
- 1) متن صحیحه زراره بن اعین و موثقه محمد بن مسلم: 302
- 4) نظر مرحوم آقای خویی: 303
- 3) نظر مرحوم آقای حکیم: 303
- 5) نظر استاد مدّ ظله: 304
- 7) نقد استاد مد ظلّه: 305
- 6) بیان دیگری از مرحوم آقای خویی در مورد ضرورت حمل نکاح بر نکاح صحیح تأهّلی: 305
- 8) متن روایت ابراهیم بن میمون: 307
- 9) متن روایت عبید بن زراره: 307
- خلاصۀ درس این جلسه: 309
- اشاره 309
- 1) موثقه عبید بن زراره: 309
- الف) بررسی ادله ولایت جدّ بر دختر باکره: 309
- اشاره 309
- 1381/2/31 سه شنبه درس شمارۀ (433) کتاب النکاح/سال چهارم 309
- 2) معتبره عبید بن زراره: 310
- 1) لزوم بحث جدید درباره ولایت در عقد موقّت: 311
- ب) حکم ولایت در ازدواج موقت باکره: 311
- اشاره 311
- 2) نظر نهایی استاد - مد ظلّه: 316
- 4) روایات داله بر استقلال پدر در عقد انقطاعی باکره، و نفی استقلال دختر: 317
- 3) بررسی روایات باب متعه (طرح بحث): 317
- ج) بررسی استدلال به روایاتی که برای استقلال باکره در عقد انقطاعی ذکر شده است: 318
- اشاره 318
- اشاره 318
- 1) مرسله محمد بن عذافر: 318
- فقه الحدیث مرسله محمد بن عذافر 319
- 2) روایت ابی سعید القماط: 320
- اشاره 320
- بحث سندی 321
- 3) توضیحی درباره ابو سعید قمّاط: 321
- 5 - سایر روایات مسئله 323
- 4) بررسی دلالت معتبره ابو سعید قماط: 323
- 6) توضیح کلی درباره روایات و جمع بندی بحث 325
- 1) متن عروه: 326
- الف) ازدواج بدون اذن پدر یا دختر: 326
- خلاصۀ درس این جلسه: 326
- اشاره 326
- 1381/3/4 شنبه درس شمارۀ (434) کتاب النکاح/سال چهارم 326
- 1) متن عروه: 327
- ب) ممانعت ولی از ازدواج دختر با کفو خویش: 327
- 2) توضیح متن: 327
- 3) تفسیر «کفو شرعی»: 328
- 2) توضیح عبارت: 328
- 5) ادامه توضیح کلام مصنف 329
- 4) نظر آیت الله خویی رحمه الله درباره عبارت متن: 329
- ج) اقوال فقها در مسئله عضل: 330
- 2) اشکال مرحوم آیت الله خویی به استدلال به آیه شریفه و نقد آن: 332
- د) ادله سقوط ولایت در صورت «عضل» 332
- 1) طرح اجمالی ادله: 332
- 3) اشکال استاد - مد ظلّه - به استدلال به آیه شریفه: 333
- 4) طرح یک اشکال در تفسیر فوق و پاسخ آن 335
- 1381/3/5 یکشنبه درس شمارۀ (435) کتاب النکاح/سال چهارم 337
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 337
- الف) پی گیری بررسی استدلال به آیه شریفه: 337
- 1) اشکال مرحوم آقای حکیم: 337
- اشاره 337
- ب) مراد از عضل چیست؟ 338
- 1) بررسی عبارت علامه در تذکره: 338
- 2) نظر استاد - مد ظلّه -: 338
- 2) تناقض در عبارات تذکره: 339
- 4) نقل وجوه و اقوال در معنای عضل: 340
- 3) رفع تناقض از کلام علامه: 340
- 5) بررسی نظر علامه در مورد عضل: 341
- 6) بیان مرحوم آقای خویی: 342
- 7) نظر استاد مدّ ظله: 342
- ج) میزان برای باکره و ثیبه بودن چیست؟ 343
- اشاره 343
- 1) فروض و اقوال در مسئله: 343
- 3) نقد استاد مد ظلّه: 344
- 2) بررسی کلام مرحوم آقای خویی: 344
- اشاره 345
- مناقشه مرحوم آقای حکیم رحمه الله در استدلال به دلیل نفی حرج 345
- 1 - اشکال اول تمسک به لا حرج: 345
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 345
- تقریب اول استدلال به ادلۀ نفی حرج 345
- اشاره 345
- الف یکی از ادله ای که برای سقوط ولایت به آن استدلال شده دلیل نفی حرج است. 345
- 1381/3/6 دوشنبه درس شمارۀ (436) کتاب النکاح/سال چهارم 345
- بیان اول: ادلۀ نفی حرج حکم تکلیفی را بر می دارد. 346
- بررسی کلام مرحوم آقای خویی رحمه الله: 346
- تقریب دوم تمسک به ادله نفی حرج 346
- بررسی بیان اول: 347
- بیان دوم: ادلۀ لا حرج، شرطیت اذن را بر می دارد. 347
- بررسی بیان دوم: 348
- 3) بررسی ادله مرحوم آقای خویی بر سقوط ولایت به جهت عضل 349
- 2 - اشکال دوم به استدلال به دلیل نفی حرج: 349
- 4) نقد استاد مد ظلّه: 350
- 5) استدلال دیگری از مرحوم آقای خویی برای اسقاط ولایت پدر: 350
- ب) ادامه بررسی مسئله دوم عروه: 351
- 7) نظر نهایی استاد مد ظله: 351
- 6) نقد استاد مد ظله: 351
- اشاره 351
- 2) نقد استاد مد ظله: 352
- 1) بیان مرحوم آقای خویی رحمه الله: 352
- پی گیری تحقیق دربارۀ معنای مراد از بکر: 352
- 1) تقریبی بر تصحیح روایات مسائل علی بن جعفر 355
- بررسی سند روایت علی بن جعفر 355
- 2) نقد تقریب فوق 356
- 3) نگاهی به طریق آغاز مسائل علی بن جعفر 357
- ضمیمه درس 436 359
- کلام در مسئله دوم عروه بود، که آیا ازالۀ بکارت به جهت عواملی چون پرش و عمل جراحی یا وطی زنایی یا وطی به شبهه موجب سقوط ولایت پدر می شود یا خیر؟ 361
- اشاره 361
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 361
- 1381/3/7 سه شنبه درس شمارۀ (437) کتاب النکاح/سال چهارم 361
- اشاره 361
- توضیحی بر فرمایش مرحوم آقای خویی رحمه الله: 362
- اشاره 362
- 2) صحیحۀ عبد الله بن سنان: 363
- 1) صحیحۀ حلبی: 363
- روایاتی که مدخلیت ازدواج قبلی، در سقوط ولایت پدر از آنها استفاده می شود: 363
- در فرمایشات ایشان مناقشاتی هست که بعد از ذکر روایات به آن خواهیم پرداخت. 363
- 3) صحیحۀ عبد الرحمن بن ابی عبد الله: 364
- 4) روایت حسن بن زیاد صیقل: 364
- جهت اول: بیان موضوع واقعی حکم. 365
- نقد کلام مرحوم آقای خویی رحمه الله توسط استاد مد ظله: 365
- 5) روایت عبد الحمید بن عوّاض عن عبد الخالق 365
- جهت دوم: بیان راه شناخت مصادیق موضوع 366
- جهت سوم: نشان دادن راه امتثال حکم 366
- جهت چهارم: بیان حکمت حکم 367
- اشاره 368
- بررسی روایات: 368
- ازدواج تمام موضوع استقلال است یا جزء موضوع؟ 368
- اشاره 372
- 1381/3/8 شنبه درس شمارۀ (438) کتاب النکاح / سال چهارم 372
- متن عروه 372
- اشاره 372
- مسئله اشتراط یا عدم اشتراط ولایت جد به حیات پدر 372
- خلاصۀ درس این جلسه: 372
- ادله عدم اشتراط 372
- 1) نقل و نقد نسبت شهرت به قدماء بر عدم اشتراط 373
- نقد استاد دام ظله نسبت به ادعای شهرت: 374
- عبارت مراسم: 375
- عبارت مقنعه: 375
- عبارت ناصریات: 375
- نقد استاد دام ظله نسبت به استدلال به روایت: 377
- 2) روایات 377
- روایت اول: روایت عبید بن زراره 377
- روایت دوم: قرب الاسناد: 378
- مناقشه مرحوم آقای حکیم رحمه الله: 378
- پاسخ مناقشه: 379
- اشاره 380
- 1381/3/11 شنبه درس شمارۀ (439) کتاب النکاح / سال چهارم 380
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 380
- الف) ادلۀ قائلین به ولایت جد حتی در فرض فقدان پدر 380
- اشاره 380
- 1 - روایت اول: روایتی که شیخ طوسی و دیگران نقل کرده اند 380
- اشاره 380
- نقد استاد مد ظله 381
- مناقشه مرحوم آقای حکیم رحمه الله 381
- 2) روایت دوم: صحیحۀ عبد الله بن سنان 383
- اشاره 383
- نقد استاد مد ظله بر استدلال 383
- 3) اولویت 384
- اشاره 384
- 4) استصحاب 385
- مناقشه شهید ثانی رحمه الله در اولویت 385
- ب) ادلۀ قائلین به عدم ولایت جدّ در صورت فقدان پدر 387
- اشاره 387
- 2) روایت فضل بن عبد الملک 387
- بررسی دلیل اول: 387
- سند روایت: 387
- اشاره 387
- 1) دلیل اول: عمومات نافیه ولایت به ضمیمه قصور ادلۀ مثبته 387
- اشاره 387
- تقریب استاد مد ظله از کلام صاحب مدارک رحمه الله 388
- دلالت روایت - اشکال قدما و شهید ثانی رحمه الله - 388
- مناقشه صاحب مدارک بر شهید ثانی 388
- اشاره 390
- 1) ایراد صاحب حدائق به صاحب مدارک: 390
- خلاصۀ درس این جلسه: 390
- الف) پیگیری بررسی استدلال به روایت فضل بن عبد الملک: 390
- 1381/3/12 یکشنبه درس شمارۀ (440) کتاب النکاح/سال چهارم 390
- 2) مناقشۀ استاد - مد ظلّه - در کلام صاحب حدائق: 391
- 3) مناقشۀ مرحوم آقای خویی و مرحوم آقای حکیم در استدلال به مفهوم موثقۀ فضل بن عبد الملک: 392
- 4) مناقشۀ استاد - مد ظلّه - در کلام آقای حکیم و آقای خویی رحمهم الله 393
- 5) بیان مفهوم نداشتن روایت مذکور توسط استاد - مد ظله - 393
- 2) اقوال فقهاء: 394
- متن عروه: 394
- 1) طرح مسئله: 394
- ب) حکم خیار فسخ نکاح صغیر و صغیره پس از بلوغشان: 394
- 3) توضیحی دربارۀ عبارت وسیله: 395
- 1. صحیحۀ محمد بن اسماعیل بن بزیع 396
- 2. صحیحۀ علی بن یقطین 396
- اشاره 396
- 4) بررسی روایات 396
- 3) صحیحۀ عبد الله بن الصلت 397
- 1381/3/13 دوشنبه درس شمارۀ (441) کتاب النکاح/سال چهارم 398
- 1) نقد استاد مد ظلّه: 398
- اشاره 398
- الف) پی گیری بحث پیرامون اقوال فقهاء در مورد اثبات خیار برای صبی بعد از بلوغ در فسخ عقدی که توسط پدر و جد انجام گرفته، بخلاف صبیّه: 398
- اشاره 398
- خلاصۀ درس این جلسه: 398
- 1) صحیحه ابی عبیده: 399
- ب) بررسی روایات: 399
- 3) صحیحه محمد بن مسلم: 401
- 2) روایت دعائم الاسلام: 401
- 4) روایت عباد بن کثیر: 402
- 5) صحیحه حلبی: 402
- 6) روایت یزید کناسی: 403
- 7) روایت ابان: 404
- 8) صحیحه محمد بن مسلم: 404
- 9) صحیحه علی بن یقطین: 404
- ج) جمع روایات: 405
- 1) اشتراط توارث به قسم خوردن: 405
- 3) آیا صبی حقّ خیار دارد؟ 406
- 2) توجیه روایتی که دلالت بر داشتن خیار هر دو می کند: 406
بوده که در سنّ طغیان شهوت بوده ولی امکان ازدواج دائم برای آنها نیست، غرض اولیه شارع از تشریع تمتع این است که این گونه افراد به زنا نیفتند، چون وقت جوانی وقت خطر است و با تشریع تمتع جلوی این خطر گرفته می شود، لذا در روایات آمده که اگر نهی عمر نبود، جز افراد «شقی» و پست کسی تن به زنا نمی داد.
البته چون از زمان عمر انحراف آغاز شده و با توجه به نهی عمر، حکم الهی تمتع به درستی اجرا نشده در دوران ائمه معصومین علیهم السلام تمتّع با مشکلات همراه بوده و حکومتها از آن جلوگیری می کرده اند، امام علیه السلام در ذیل حدیث اشاره می کنند که اگر تمتع با ابکار انجام می گیرد تا حد امکان در خفاء و پنهانی بوده (فلیستترن منه) بلکه حتی المقدور تعفّف به خرج داده، از این کار خودداری کنند مگر در موارد اضطراری که خطر وقوع در زنا در کار باشد.
2) روایت ابی سعید القماط:
اشاره
عن ابی سعید القمّاط قال سئل ابو عبد الله علیه السلام عن التمتّع من الابکار اللواتی بین الابوین فقال: لا بأس، و لا اقول کما اقول هؤلاء الاقشاب.(1)
شبیه مضمون این روایت، در دو روایت دیگر هم وارد شده(2) که سند همه تا ابی سعید القمّاط یکی است، ولی در یکی: ابی سعید عن الحلبی قال سألته و در دیگری: ابی سعید القماط عمن رواه قال قلت لأبی عبد الله علیه السلام، بعید نیست هر سه روایت در اصل یکی بوده، راوی روایت حلبی بوده که گاه اسم وی برده شده و گاه با تعبیر «عمن رواه» از وی یاد شده و در روایت بالا هم با تعبیر «سئل» اشاره شده که ابو سعید قماط خود سائل نبوده است.
1- (1) جامع الاحادیث 38395/74:26، همان باب، ح 2، (و نیز ح 6 و 7)، وسائل 26452/33:21، باب 11، از ابواب المتعه، ح 6 (و نیز ح 7 و 9).
2- (2) ر. ک: جزوه شماره 425، ص 9.