نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 12 صفحه 109

دارند. پدر می خواهد دخترش را به زید تزویج نماید ولی جدّ قصد تزویج به عمرو را دارد. در اینجا عقد کدام یک صحیح است؟

آنچه مسلّم است این است که، از نظر اخلاقی خوب است پدر تسلیم جدّ شود و اختیار او را بر مختار خودش مقدم بدارد. خصوصاً اگر منشأ اختلاف هواهای نفسانی و مانند آن باشد. کلام در حکم وضعی مسئله و راجع به صحت و بطلان عقد است. مرحوم صاحب عروه می فرماید باید اختیار جدّ مقدم شود ولی اگر پدر مبادرت نماید و زودتر عقد را طبق مختار خودش انجام دهد، در اینکه عقد او صحیح یا باطل باشد دو وجه بلکه دو قول در مسئله وجود دارد:

یک قول عقد پدر را به جهت اینکه مقدّم است صحیح دانسته است.

و قول دیگر لازمۀ اولویت اختیار جدّ را، بطلان و عدم صحت عقد پدر می داند.

و نهایتاً صاحب عروه احتیاط می نمایند.

در این جلسه، عمدتاً به بررسی اقوال و کلمات فقهاء در این زمینه می پردازیم.

آنگاه به سراغ روایات خواهیم رفت. امّا راجع به صحّت عقد پدر بدون تردید اقوالی وجود دارد که به آنها اشاره خواهیم نمود. آنچه مورد بحث است در مورد قول به بطلان عقد او است. آیا اساساً چنین قولی وجود دارد یا نه؟ مرحوم آقای حکیم می فرماید: ما به قول بطلان عقد برخورد نکردیم، ولی مرحوم آقای خوئی می فرمایند تعبیری در جواهر هست که نشان می دهد قول نادری بر بطلان عقد پدر وجود دارد. زیرا صاحب جواهر پس از ذکر قول به صحت می فرماید: «و قد یقال ببطلان عقده حینئذٍ». البته به نظر ما این تعبیر صاحب جواهر دلالت بر وجود قولی بر بطلان نمی کند زیرا در بسیاری از موارد که صاحب جواهر همین تعبیر را بکار برده است (با فحصی که در کلمات وی کرده ایم و خصوصاً با مراجعه به کتبی که معمولاً صاحب جواهر به آنها مراجعه می کند) مشاهده کرده ایم که چنین قولی که از آن به «قد یقال» تعبیر می کند وجود ندارد. بنابراین به نظر می رسد که این تعبیر در کلام