نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 12 صفحه 185

می گوید: من تو را وصی خود قرار دادم تا امور مرا رسیدگی کنید یا می گوید تو را وصی خود قرار دادم در این صورت ممکن است بگوییم این نحوه کلام ظهوری در شمول نسبت به ایتام و مجانین و تزویج اینها ندارد.

ولی یک مرتبه می گوید: من تو را قیّم بر صغار قرار دادم، این تعبیر ظاهر اطلاقش عرفاً بدین معنی است که قیمومت، چه نسبت به اموال آنها و چه نسبت به امر تزویج آنها شمول دارد. پس بین تعابیر وصیّت از نظر استظهار عرفی فرق است.

قوله: للوصی ان یزوّج المجنون المحتاج الی الزواج بل الصغیر أیضاً.

کلمۀ محتاج الی الزواج که در تعبیر مرحوم سید آمده است دو احتمال در آن هست.

احتمال اول اینکه مراد از احتیاج ضرورت باشد زیرا گاهی ازدواج ضروری و مورد احتیاج نیست و به عبارت اخری ثمرۀ مهمّی بر این ازدواج نیست ولی گاهی ازدواج ضروری و مورد احتیاج است.

در کلمات فقهاء سابق، گاهی تعبیر احتیاج و حاجت بکار می رود سپس به جای آن کلمۀ ضرورت را به کار می برند و این نشان می دهد مراد آنها از احتیاج ضرورت است. اگر مراد سید از محتاج، احتیاج ضروری باشد چرا که شارع راضی نیست مجنون یا صغیر تلف و ضایع شود [ظاهر فرمایش سید این است که احتیاج را در ناحیۀ صغیر نیز معتبر می داند] در این صورت مقام از امور حسبیّه که شارع راضی نیست زمین بماند، می باشد و باید اقدامی در مورد آن صورت بگیرد. در این صورت چه خصوصیتی دارد که وصیّ که عدالت در او شرط نیست متکفّل مسئله باشد بلکه حاکم شرع عادل یا عدول مؤمنین در فرض عدم حاکم شرع باید آن را متکفّل شوند.

پس اگر مراد سیّد از احتیاج همان ضرورت مطابق با کتب قوم باشد در این صورت اشکال آن این است که این مسئله مربوط به حاکم شرع عادل و در نبود او مربوط به عدول مؤمنین است و به چه دلیل برای وصیّ باشد که عدالت در او شرط نیست.