نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 12 صفحه 214

ان تعدّد اختارت الاکبر.

2) توضیح مسئله و استحباب استیذان از پدر یا جدّ

پیشتر گفتیم که پدر و جد در تزویج ثیبه رشیده بی تردید ولایتی ندارند، و خود او استقلال رأی دارد و امّا در تزویج باکره رشیده به عقیده ما پدر و جد ولایت دارند، ولی مرحوم سید در این مورد اخیر احتیاط کرده و می گوید، احتمال دارد که دختر استقلال داشته باشد. حال موضوع مسئله جاری دختری است که در امر تزویج استقلال داشته باشد که ثیبه رشیده مصداق قطعی آن و باکره رشیده مصداق احتمالی آن در نزد مرحوم مصنف است، ایشان می فرمایند که چنین دختری مستحب است که از پدر یا جدّ اجازه طلب کند، یعنی اولاً آنها را در جریان قرار دهد و اگر آنها اجازه ندادند، از ازدواج صرف نظر کند.

دلیل این فتوا در باکره رشیده این است که در روایات متعددی به وی دستور داده شده در امر ازدواج از پدر یا جد اذن بگیرد، ما با تمسک به این روایات ولایت پدر و جد را اثبات کردیم، ولی اگر کسی به ظاهر این روایت اخذ نکند، قهراً این روایات و روایات دال بر استقلال دختر را بدین صورت باید جمع کند که روایات آمره به اذن بر استحباب مؤکد حمل شود.

امّا در مورد ثیبه نیز روایاتی که شأن خاصی برای پدر قائل شده و با تعابیری همچون «انت و مالک لابیک» بر حق اخلاقی خاص پدر بر فرزند تأکید کرده، در استحباب استیذان کفایت می کند.

ان قلت: روایت «انت و مالک لابیک» اختصاص به دختر ندارد، بلکه در مورد پسر نیز صادق است، با این که در مورد پسر در روایت ابن ابی یعفور عن ابی عبد الله علیه السلام می خوانیم؛ قال قلت له: انّی ارید ان اتزوج امرأه و انّ ابویّ اراد اغیرها، قال:

تزوّج الّتی هویت ودع الّتی یهوی ابواک (جامع الأحادیث الشیعه، 36868/200:25، باب 52، از ابواب التزویج، ح 1، وسائل الشیعه 25658/292:20، باب 13، از ابواب عقد النکاح، ح 1)