نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 12 صفحه 269

حمل بر تقیّه می شود.(1) این فرمایش مرحوم آقای خویی است.

ولی به نظر می رسد که این توجیه خلاف ظاهر روایت است و حمل بر تقیّه وجهی ندارد(2) چنانچه توضیح آن در ادامۀ جزوه می آید. اجمالاً اگر وجه بطلان، شاهد بودن زوج باشد، فرقی بین دو فرض نباید باشد چون روایت اقتضا می کند که در فرض وکالت غیر، عقد صحیح است با همان فرض سابق که زوج بنا است شاهد باشد. پس چطور در فرض اول شاهد بودن زوج اشکال دارد و در فرض دوم اشکال ندارد.

مختار استاد مد ظلّه در توجیه روایت

اگر بخواهیم مثل آقای خویی روایت را حمل بر تقیه کنیم به نظر می رسد که دو اشکال داشته باشد:

اوّلاً: در باب إشهاد حدّ اقل دو نفر باید شاهد عقد باشند پس اگر زوج شاهد باشد علاوه بر او یک نفر هم باید شاهد تزویج باش تا إشهاد محقق شود.

بنابراین، معنای روایت طبق توجیه آقای خویی این می شود که «فاشهَد علی تزویجی» یعنی زن به زوج می گوید: تو شاهد بر تزویج من باشد و یک نفر دیگر هم شاهد بگیر تا إشهاد دو نفر صدق کند درحالی که مستفاد از روایت این است که زن نمی خواهد کسی مطلع شود و می خواهد موضوع در خفاء انجام شود و این با اشهاد شخص دیگر سازگار نیست، لذا معنی روایت این است که خود تو شاهد باش که اگر یک وقتی مسئله برملا شد تو بگویی که زنا در کار نبوده بلکه وکالت در تزویج من داشته ای.

ثانیاً: بر فرض که آن طور معنا کنیم که زن گفته تو أحد الشاهدین باش و شاهد دیگری هم ضمیمه کن جهت اینکه زن به زوج چنین مطلبی بگوید این است که اگر