نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 12 صفحه 53

پسر مرد این دختر از او ارث می برد چون عقد از ناحیۀ پسر فضولی نیست (البته منظور صورتی است که دختر بعد البلوغ عقد را امضاء کند).

ولی اگر دختر در حال صغر مُرد، پسر ارث نمی برد همچنان که اگر دختر بزرگ هم شود پسر از او ارث نمی برد تا مادامی که دختر عقد را اجازه نکند زیرا عقد نسبت به دختر فضولی بوده است.

... لأن لها الخیار علیه(1) چون این زن اختیار داشته و زنده نمانده تا اعمال خیار کند لا خیار له علیها(2) ولی مرد نسبت به او خیار ندارد، زیرا عقد از ناحیۀ او فضولی نبوده بلکه تمام بوده است.

در این روایت هم با آنکه دختر به هنگام عقد صلاحیت امضاء نداشته است اما برای او حق امضاء و فسخ در زمان بلوغ ثابت شده است.

روایت سوم: صحیحۀ حلبی

قال: قلت لأبی عبد اللّه علیه السلام الغلام له عشر سنین فیزوّجه أبوه فی صغره أ یجوز طلاقه و هو ابن عشر سنین قال فقال: أما التزویج فصحیح و أمّا طلاقه فینبغی ان یحبس علیه امرأته حتی یدرک فیعلم (پس با خبر شود یا به او إعلام شود) انه کان قد طلّق فان أقرّ بذلک و أمضاه فهی واحده بائنه و هو خاطب من الخطّاب و ان أنکر ذلک و أبی ان یمضیه فهی امرأته(3)

مقدمه توضیح روایت: اقوال در طلاق صبی:

در باب طلاق یک بحث مفصّلی هست که آیا طلاق پسر بالغ نشده صحیح است یا نه؟

در بین قدماء اکثراً قائل به صحت هستند و در بین متأخرین اشهر بسیار قوی قائل به بطلانند و در مجموع من حیث المجموع دو قول مشهور در مسئله هست که اشهر

1- (1) - کلمۀ «خیار» به معنای خیاری که در قدماء مطرح بوده و آن مفهومی است که شامل خیار اصیل در عقد فضولی هم می شود استعمال شده است.
2- (2) - وسائل الشیعه، 219/26، باب سابق، حدیث دوم.
3- (3) - وسائل الشیعه 220/26، باب 11 از ابواب میراث الازواج، حدیث چهارم.