- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 1
- بیان موضوع: 1
- اشاره 1
- 1381/6/23 شنبه درس شمارۀ (442) کتاب النکاح/سال پنجم 1
- موضوع: خیاری بودن یا لزوم عقد جاری شده بر صبی یا صبیه توسط پدر یا جدّ 1
- حال به بیان اقوال فقهاء و روایات موجود در مسئله می پردازیم: 2
- الف) اقوال فقهاء در مورد خیار داشتن صبی یا صبیه: 2
- مفهوم خیار در اصطلاح قدماء و متأخرین 2
- ب) روایات نافی خیار از صبیّه 4
- ج) روایات مثبته خیار فسخ برای صبیّه 6
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 8
- 1381/06/24 یکشنبه درس شمارۀ (443) کتاب النکاح/سال پنجم 8
- موضوع: خیاری بودن یا لزوم عقد اجراء شده بر صبی توسط پدر یا جد 8
- اشاره 8
- استدلال قدما، برای اثبات لزوم عقد به قواعد و بیان اشکال صاحب حدائق به آن 8
- اشاره 8
- اشکال آقای حکیم بر استدلال صاحب حدائق به صحیحه حلبی برای لزوم 9
- ایراد آقای خوئی به کلام مرحوم آقای حکیم 9
- نقد استاد دام ظله نسبت به کلام مرحوم آقای خوئی 10
- نقد استاد دام ظله نسبت به برداشت مرحوم حکیم از کلام صاحب حدائق 11
- اشکال استاد دام ظله به استدلال صاحب حدائق به صحیحه حلبی 12
- دلیل عدم خیار صبی: صحیحۀ أبو عبیدۀ حذاء: 15
- دو روایت بر اختیار فسخ داشتن صبی و صبیه 16
- اشاره 16
- دو توجیه شیخ طوسی برای دو روایت معارض 17
- اشاره 18
- بررسی روایات معارض: 18
- بحث در مورد این مسئله بود که آیا عقدی که پدر بر صغیر یا صغیره انجام داده لازم است؟ 18
- اشاره 18
- اشاره 18
- 1381/06/25 دوشنبه درس شمارۀ (444) کتاب النکاح/سال پنجم 18
- خلاصۀ درس این جلسه: 18
- الف) صحیحۀ محمد بن مسلم 19
- توجیه استاد مدّ ظله: 22
- ب) روایت یزید کناسی 24
- اشاره 26
- اشکالات شهید ثانی بر استدلال به این روایت 26
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 26
- 1381/6/26 شنبه درس شمارۀ (445) کتاب النکاح/سال پنجم 26
- اشاره 26
- اشاره 26
- ادلۀ خیار صبی: معتبرۀ یزید کناسی 26
- بررسی اشکالات شهید ثانی رحمه الله 27
- بررسی اشکال اول: اشکال سندی 27
- بررسی اشکال دوم: تناقض در کلام شیخ رحمه الله 28
- مناقشه در یکی از مطالب گذشته 30
- بررسی اشکال سوم: 31
- بررسی اشکال چهارم: اضطراب و مخالفت با اصول 31
- اشکال استاد مد ظله بر استدلال به روایت یزید کناسی 34
- اشاره 34
- صحیحۀ أبو عبیدۀ حذّاء 34
- روایت ابان و معتبرۀ فضل بن عبد الملک 34
- سایر روایات مسئله 34
- 1) طرح بحث (یادآوری) 36
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 36
- 1381/06/27 چهارشنبه درس شمارۀ (446) کتاب النکاح/سال پنجم 36
- الف - بررسی روایاتی که در مورد صبی یا صبیه اثبات خیار می کنند 36
- اشاره 36
- 2) توجیه اول صحیحه محمد بن مسلم 37
- 3) توجیه دوّم صحیحه محمد بن مسلم 38
- 4) ناتمام بودن توجیه دوم بنا بر مبنای مختار 39
- 5) تقریب فنی توجیه اوّل صحیحه محمد بن مسلم 40
- 6) مقدمه ای برای توضیح مفاد صحیحه ابی عبیده حذّاء 41
- 7) توضیح مفاد صحیحه ابی عبیده حذاء 42
- 8) روایت یزید کناسی و روایات دالّۀ بر لزوم 43
- ب) ادله ای که فقط برای صبی اثبات خیار می کنند 44
- 1) بررسی روایت ابان 44
- 2) بررسی قاعده لا ضرر و اشکال مرحوم آقای حکیم بر استدلال به آن برای نفی لزوم عقد صبی 44
- اشاره 44
- 3) نقد استاد دام ظله نسبت به کلام مرحوم آقای حکیم 45
- اشاره 47
- 1381/07/02 سه شنبه درس شمارۀ (447) کتاب النکاح/سال پنجم 47
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 47
- اشاره 47
- تتمۀ مسئله چهارم: و کذا لا خیار للمجنون بعد افاقته 47
- ب) قاعدۀ لزوم 48
- ادلۀ عدم خیار: 48
- الف: اجماع 48
- ج) استصحاب 49
- مسئلۀ 5: یشترط فی صحه تزویج الأب و الجدّ و نفوذه عدم المفسده 50
- اشاره 50
- آیا باید اصیل در زمان عقد هم صلاحیت اجازه دادن را هم داشته باشد؟ 50
- بررسی کلام مرحوم آقای خوئی رحمه الله 51
- روایت اول صحیحۀ أبو عبیده 51
- اشاره 51
- روایت دوم: روایت عباد بن کثیر 52
- مقدمه توضیح روایت: اقوال در طلاق صبی: 53
- روایت سوم: صحیحۀ حلبی 53
- توضیح متن روایت: 55
- اشکال اول به استدلال به روایت حلبی: 56
- اشکال دوم به استدلال به روایت حلبی: 56
- روایت چهارم: صحیحۀ ابن بزیع 56
- الف) آیا مجیز در هنگام عقد باید صلاحیت اجازه داشته باشد؟ 58
- خلاصۀ درس این جلسه: 58
- 1381/07/03 چهارشنبه درس شمارۀ (448) کتاب النکاح/سال پنجم 58
- اشاره 58
- ب) بررسی ادّعای اجماع بر اشتراط عقد ولیّ به عدم مفسده: 59
- ج) استدلال به «لا ضرر» بر عدم صحت عقد: 61
- د) استدلال به روایات خاصه بر اعتبار عدم مفسده در عقد ولی: 62
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 65
- مسئله 5: یشترط فی صحه تزویج الاب و الجد و نفوذه عدم المفسده 65
- اشاره 65
- 1381/06/07 شنبه درس شمارۀ (449) کتاب النکاح/سال پنجم 65
- الف) بررسی دنباله مسئله پنجم پیرامون شرائط صحّت تزویج ولیّ 66
- 1 - دلیل لزوم رعایت مصلحت: 66
- 3 - آیا انتخاب اصلح واجب است؟ 67
- 2 - اشکال استاد مد ظله به این دلیل: 67
- 4 - نظر استاد مد ظلّه 68
- 5 - اشکال مرحوم آقای حکیم به عبارت عروه 69
- 6 - نقد استاد مد ظله بر کلام مرحوم آقای حکیم 70
- اشاره 72
- ب) تزویج دختر به کمتر از مهر المثل یا پسر به بیشتر از آن 72
- 1 - بیان مسئله 72
- 2 - مسامحه در عبارت عروه 73
- 1) طرح مسئله و اشاره به قول صحت عقد با همان مهر المسمی (یادآوری و تکمیل) 75
- 1381/7/7 یکشنبه درس شمارۀ (450) کتاب النکاح/سال پنجم 75
- الف) ادامه بررسی مسئله 6 75
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 75
- اشاره 75
- 3) نقل کلام مرحوم آقای حکیم و مناقشۀ استاد - مد ظله - 77
- 2) بررسی نفوذ عقد نسبت به مهریه: 77
- 4) بررسی صحت و بطلان اصل عقد: 78
- 2) توضیح مسئله 80
- 1) متن مسئله 80
- ب) بررسی مسئله 7 80
- تکملۀ درس شماره 450 80
- ج) بررسی مسئله 8 81
- 2) توضیح مسئله 81
- 1) متن مسئله 81
- 3) بررسی حکم مسئله 82
- اشاره 84
- 1381/07/08 دوشنبه درس شمارۀ (451) کتاب النکاح/سال پنجم 84
- الف - بررسی مسئله 9 84
- خلاصۀ درس این جلسه: 84
- 1) توضیح فرمایش مرحوم سید 84
- 2) بررسی جریان و عدم جریان استصحاب در معلوم التاریخ 86
- 3) ادامه کلام سید و حکم معلوم التاریخ بودن عقد پدر 88
- 4) یک اشکال بدوی به کلام مرحوم سید و پاسخ آن 89
- اشاره 90
- ب - طرح یک سؤال درباره صحت عقد جد در صورت معلوم التاریخ بودن عقد پدر و راههای مختلف پاسخ به آن 90
- 2) تمسک به قاعدۀ مقتضی و مانع 91
- 1) تمسک به استصحاب عدم ازلی و نقد آن 91
- 3) تمسّک به عام در شبهه مصداقیه و نقد آن 92
- 1) وجه اوّل پاسخ استاد - مد ظلّه - از کلام مرحوم سید 93
- اشاره 93
- ج - بررسی کلام مرحوم سیّد در تقدیم عقد جدّ توسط استاد - مد ظلّه - 93
- 2) وجه دوم پاسخ استاد - مد ظلّه - از کلام مرحوم سید 94
- 3) یک خاطره علمی 94
- 4) نتیجه بحث 95
- کلام در این مسئله بود که اگر پدر، صغیره را به عقد زید و جدّ، او را به عقد عمرو درآورد. کدام یک از دو عقد صحیح است. 96
- اشاره 96
- 1381/07/09 سه شنبه درس شمارۀ (452) کتاب النکاح/سال پنجم 96
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 96
- اشاره 96
- صورت دوم: تنها تاریخ عقد پدر معلوم است 97
- صورت اول: تنها تاریخ عقد جد معلوم است 97
- اشاره 97
- نقد استاد مد ظله: 98
- وجه اول: قاعده مقتضی و مانع 98
- وجه دوم: تمسک به عام در شبهه مصداقیه مخصّص 99
- نقد استاد مد ظله: 100
- وجه چهارم: استصحاب به نحو لیس تامّه 101
- وجه سوم: استصحاب عدم ازلی 101
- نقد استاد مد ظله 101
- اشاره 102
- احتمال اول: قاعده مقتضی و مانع 102
- کلام استاد مد ظله: 102
- احتمال دوم: تمسک به عام در شبهه مصداقیه مخصص 102
- صورت سوم: مجهولی التاریخ 102
- احتمال سوم: استصحاب به نحو لیس تامه 103
- نقد مشترک استاد مد ظله بر وجوه گذشته: 103
- نظر استاد مد ظله در حکم صورتهای ثلاثه: 104
- حکم صورت سوم: مجهولی التاریخ: 104
- حکم صورت اول: که تنها تاریخ عقد جدّ معلوم باشد 104
- حکم صورت دوم: که تنها تاریخ عقد پدر معلوم باشد 105
- اشاره 106
- نقد استاد مد ظله: 106
- کلام مرحوم آقای گلپایگانی رحمه الله در حکم معلوم بالاجمال: 106
- 1381/07/10 چهارشنبه درس شمارۀ (453) کتاب النکاح/سال پنجم 108
- خلاصۀ درس این جلسه: 108
- 1) تصویر مسئله و کلام صاحب عروه: 108
- الف) بررسی کلمات فقهاء در مورد فرض اختلاف و تشاح پدر و جدّ نسبت به ولایت بر صغیر و صغیره 108
- اشاره 108
- 2) ذکر کلماتِ قائلین به صحت عقد پدر در فرض تشاحّ 110
- 3) نقل کلمات قائلین به بطلان عقد پدر در فرض تشاحّ 111
- ب) بررسی روایات مسئله 114
- 1381/07/14 یکشنبه درس شمارۀ (454) کتاب النکاح/سال پنجم 116
- 1 - صحیحه محمد بن مسلم 116
- الف) بررسی روایات 116
- اشاره 116
- اشاره 116
- در صورت اختلاف نظر و نزاع پدر و جدّ، اگر پدر فرزند صغیره خود را زودتر عقد نمود آیا این عقد باطل است یا صحیح می باشد؟ 116
- خلاصۀ درس این جلسه: 116
- جواب شبهه: 117
- شبهه اطلاق در حدیث: 117
- 2 - روایت عبید الله بن زراره 118
- توضیحی درباره کلمه «احق» در روایت: 118
- 3 - روایت علی بن جعفر عن أخیه موسی بن جعفر علیه السلام 118
- 4 - صحیحه هشام بن سالم و محمد بن حکیم 119
- 5 - موثقه عبید بن زراره: 121
- 6 - روایت ابی العباس 122
- ج) دنباله مسئله 9: متن عروه: 123
- ب) آیا جدّ اعلی هم بر پدر مقدّم است؟ 123
- 1381/7/15 دوشنبه درس شمارۀ (455) کتاب النکاح/سال پنجم 125
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 125
- تزویج مولّی علیه توسط ولیّ به شخص ذات عیب 125
- الف) بررسی جواز و عدم جواز عقد مذکور 125
- 1) عبارت عروه و بیان نظر مرحوم سید 125
- اشاره 125
- 2) بررسی کلمات و نظرات فقهاء 126
- ب) حق خیار ولیّ و مولّی علیه پس از بلوغ در موارد جواز تزویج به ذات عیب 129
- 1) عبارت عروه و بیان نظر مرحوم سید در مورد خیار مولّی علیه 129
- 2) اشکال مرحوم آقای حکیم به کلام مرحوم سید 131
- 3) جواب مرحوم آقای خوئی از اشکال مرحوم آقای حکیم 131
- 4) نظر مرحوم سید در مورد خیار ولیّ در ما نحن فیه 132
- ایراد به تفصیل بین حق استیفاء و حق اسقاط خیار 133
- متن عروه: 133
- خلاصۀ درس این جلسه: 133
- اشاره 133
- 1381/7/16 سه شنبه درس شمارۀ (456) کتاب النکاح/سال پنجم 133
- ادامۀ متن عروه: 135
- اگر ولیّ هنگام عقد، جاهل به عیب باشد ولی بعد از عقد عیب را بفهمد و عیب از عیوب مجوّزۀ للفسخ باشد 135
- امّا اگر عیب از عیوب مجوّزۀ فسخ نباشد 136
- اگر ولیّ اطلاع بر عیب پیدا نکرد تا آنکه مولّی علیه بالغ شد یا افاقه پیدا کرد 136
- خلاصۀ درس این جلسه: 138
- الف) بررسی حقّ وصیّ در تزویج مجنون یا صغیر 138
- 1381/7/17 چهارشنبه درس شمارۀ (457) کتاب النکاح/سال پنجم 138
- اشاره 138
- 1) متن عروه 138
- : الف) آیات: 139
- کلام مرحوم آقای خویی 139
- 2) اقوال در مسئله 139
- 3) بررسی ادلّه مسئله 139
- نقد استاد مد ظله: 140
- ب) روایات: 141
- 4) ذکر دو روایت مبنی بر عدم صحت تزویج وصی نسبت به صغیر 142
- 1381/07/20 شنبه درس شمارۀ (458) کتاب النکاح/سال پنجم 144
- خلاصۀ درس این جلسه: 144
- اشاره 144
- الف) بیان صور مختلف وصیت: 144
- 1) توضیحی دربارۀ مسئله: 145
- ب) تحقیق در مورد وصیّتی که در آن به امر تزویج اشاره یا تصریح شده: 145
- 3) تحقیق درباره نسبت «قول به عدم صحت» به مشهور 146
- 2) فایده تحقیق در مشهور بودن یا نبودن یک قول 146
- اشاره 147
- 1) آیه اوّل: 147
- ج) بررسی آیاتی که به عنوان مدرک حکم به صحت مطرح شده: 147
- اشاره 148
- اشکال مرحوم آقای حکیم با توضیحی از استاد مد ظلّه: 148
- 2) آیه دوم: 148
- اشاره 150
- د) بررسی روایاتی که برای اثبات حکم صحّت به آنها استدلال شده است: 150
- 1) روایت ابو بصیر: 150
- 4) روایت حلبی و ابو بصیر و سماعه: 152
- 2) صحیحۀ ابی بصیر و محمد بن مسلم: 152
- 3) روایت حلبی: 152
- 5) روایت ابو بصیر و سماعه: 152
- 6) روایت عیاشی: 153
- اشاره 154
- 7) روایت سماعه: 154
- 1) صحیحه ابن بزیع: 154
- 2) صحیحه ابو عبیدۀ حذّاء: 154
- ه) بررسی روایاتی که برای عدم صحت به آنها استدلال شده: 154
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 155
- 1381/07/21 یکشنبه درس شمارۀ (459) کتاب النکاح/سال پنجم 155
- اشاره 155
- الف) نقل و بررسی بقیّه روایاتی که جهت حق داشتن وصی برای تزویج صغیره به آنها استناد شده است: 155
- 2 - روایت رفاعه 155
- 1 - صحیحه عبد الله بن سنان 155
- *بررسی سند روایت: 156
- اشاره 156
- 3 - روایت محمد بن مسلم: 156
- *معنا و دلالت حدیث: 157
- 4 - روایت خالد الطویل: 158
- ب) روایاتی که به آنها استدلال شده که وصی، اجازه نکاح صغیره را ندارد و عقد او فضولی است: 159
- 1 - روایت أبو عبیده حذاء 159
- 3 - صحیحۀ محمد بن مسلم 159
- 2 - صحیحه محمد بن مسلم 159
- 5 - روایت دیگری از محمد بن مسلم 160
- 7 - صحیحه منصور بن حازم 160
- 6 - روایت عبیده بن زراره 160
- 4 - صحیحه دیگر محمد بن مسلم 160
- 10 - روایت داود بن سرحان 161
- 11 - روایت محمد بن اسماعیل بن بزیع 161
- اشاره 161
- 8 - روایت دعائم الاسلام 161
- 9 - صحیحه ابن ابی یعفور 161
- *بررسی سند حدیث 162
- *مفاد روایت: 162
- 1 - توجیه مرحوم نراقی: 163
- ج) جمع روایات: 163
- اشاره 163
- 2 - حمل ولایت وصی بر استحباب 164
- 3 - توجیه استاد (مد ظلّه) درباره «موصی الیه» 165
- الف: تکمیل مناقشه در استدلال به روایات مذکور 167
- اشاره 167
- 1381/07/22 دوشنبه درس شمارۀ (460) کتاب النکاح/سال پنجم 167
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 167
- 1) توضیح استدلال 168
- ب: استدلال به روایاتی که «اَلَّذِی بِیَدِهِ عُقْدَهُ النِّکاحِ» را به «ولی امرها» تفسیر نموده اند 168
- 2) مناقشۀ استاد - مد ظله - در استدلال مذکور 169
- اشاره 169
- یک اشکال و پاسخ آن 170
- اشاره 171
- ج: بررسی ادلۀ دال بر عدم جواز تزویج صغیره توسط وصی 171
- 3) پاسخ صحیح به استدلال به روایات حاصره ولایت در پدر 172
- 2) مناقشۀ استاد (مد ظله) 172
- 1) توجیه روایاتی که ولایت را منحصر در پدر و یا صحت عقد را منحصر در عقد او می داند: 172
- 4) توضیح مبنای اصولی عدم جواز تمسک به عام برای تبیین کیفیت اراده با روشن بودن مراد 173
- 5 - تطبیق مبنای اصولی فوق بر محلّ کلام 175
- پاسخ استاد (مد ظله) به این استدلال 178
- اشاره 178
- 6 - استدلال به روایت ابن بزیع که عقد وصی را فضولی دانسته است 178
- اشاره 179
- پاسخ استاد (مد ظله) به استدلال مذکور 179
- 7 - استدلال به روایاتی که صحت عقد باکره را منحصر در امر از جانب دختر می داند 179
- د - چکیده بحث و نتیجه گیری 180
- اشاره 180
- نکته ای دربارۀ ادعای شهرت بر عدم صحت تزویج وصی 181
- اشاره 182
- اشاره 182
- بررسی مسئلۀ 12: واجب است وصی اینکه تزویج کند مجنون و صغیری که نیاز به ازدواج دارد. 182
- 1381/07/23 سه شنبه درس شمارۀ (461) کتاب النکاح/سال پنجم 182
- خلاصۀ درس این جلسه: 182
- فرمایش مرحوم آقای خویی رحمه الله و نقد آن 186
- بررسی مسئلۀ 13: للحاکم الشرعی تزویج من لا ولیّ له من الأب و الجدّ و الوصیّ 187
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 190
- اشاره 190
- 1381/07/24 چهارشنبه درس شمارۀ (462) کتاب النکاح/سال پنجم 190
- الف) ولایت حاکم شرع در امر تزویج کسانی که ولیّ ندارند 190
- 1 - متن عروه: 190
- 2 - کلام مرحوم صاحب جواهر 191
- 3 - کلام مرحوم صاحب حدائق و مرحوم خوئی و مرحوم امام خمینی رحمه الله 192
- 4 - بررسی حدیث «السلطان ولی من لا لی له» و «السلطان ظل اللّه» 192
- 5 - کلام مرحوم آقای حکیم و نقد استاد مد ظله 194
- 6 - نقل کلامی از صاحب حدائق و بررسی آن 195
- اشاره 197
- الف) بررسی مجدد اقوال فقها (دلیل اجماع): 197
- 1381/07/27 شنبه درس شمارۀ (463) کتاب النکاح/سال پنجم 197
- 1 - یادآوری مطالب گذشته و طرح اشکال اجماع 197
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 197
- 2 - تأملی در کلام مرحوم شیخ و قطب الدین کیدری قدس سرّه: 198
- 3 - بررسی فرمایش مرحوم آقای حکیم قدس سرّه 200
- ب) بررسی ادلۀ دیگر و بیان مختار استاد (مد ظلّه): 202
- 1 - نظر صاحب مدارک قدس سرّه: 202
- 3 - نقد کلام صاحب حدائق رحمه الله توسط استاد (مد ظلّه): 203
- 2 - مناقشۀ صاحب حدائق قدس سرّه: 203
- 4 - نظر و مختار استاد (مد ظلّه): 204
- 1381/7/28 یکشنبه درس شمارۀ (464) کتاب النکاح/سال پنجم 207
- اشاره 207
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 207
- الف - اشاره به فتاوای علما و مسئلۀ ولایت حاکم در تزویج من لا لی له 207
- 1) چکیده بحث گذشته 209
- ب - استدراکی بر بحث ولایت اوصیاء در امر تزویج 209
- 2) تقویت استدلال به روایات «اَلَّذِی بِیَدِهِ عُقْدَهُ النِّکاحِ» و دفع اشکال آن: 210
- 3) اشکال به استدلال به عموم تعلیل موثقه محمد بن مسلم 211
- ج - استحباب استیذان دختر در تزویج 213
- 1) متن مسئله 14 213
- 2) توضیح مسئله و استحباب استیذان از پدر یا جدّ 214
- 3) بررسی استحباب توکیل برادر 215
- 4) بررسی استدلال مرحوم آقای حکیم برای اثبات اولویت برادر بزرگتر 216
- 1) عبارت متن (مسئله 15) 217
- 2) توضیح مسئله و اشاره اجمالی به کلام علماء 217
- د) بررسی موارد علامت رضا بودن سکوت باکره 217
- 1381/7/29 دوشنبه درس شمارۀ (465) کتاب النکاح/سال پنجم 219
- فرمایش صاحب جواهر رحمه الله در مسئله سکوت بکر: 219
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 219
- اشاره 219
- فرمایش مرحوم آقای حکیم رحمه الله در مسئله: 220
- اشاره 220
- اشکال استاد مد ظله به مرحوم آقای حکیم: 221
- توضیح فرمایش مرحوم سید رحمه الله: 222
- مناقشۀ استاد مد ظله در کلام مرحوم آقای خویی: 223
- فرمایش مرحوم آقای خویی رحمه الله در مسئله: 223
- اشاره 223
- روایات مسئله: 224
- روایت اول: روایت ضحّاک بن مزاحم 224
- روایت سوم: روایت دعائم الاسلام 225
- روایت دوم: روایت طبری 225
- روایت چهارم: صحیحۀ حلبی: 226
- روایت هفتم: صحیحه بزنطی، 227
- روایت ششم: روایت یزید کناسی 227
- روایت پنجم: روایت داود بن سرحان 227
- 1381/8/1 چهارشنبه درس شمارۀ (466) کتاب النکاح/سال پنجم 228
- اشاره 228
- اشاره 228
- الف) کلام مرحوم آقای خویی دربارۀ روایت «اذنها صماتها» و توضیح استاد مد ظله 228
- خلاصۀ درس این جلسه: 228
- کلام استاد مد ظله 229
- ب) شرایط ولایت داشتن اولیاء 230
- متن عروه 230
- توضیح مسئله: 230
- الف) بررسی اقوال فقها 232
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 232
- 1381/08/04 شنبه درس شمارۀ (467) کتاب النکاح/سال پنجم 232
- متن عروه: 232
- ولایتی بر پدر کافر بر فرزند مسلم نیست 232
- اشاره 232
- اشاره 232
- ب) بررسی سائر ادله 233
- 1 - مناقشۀ صاحب حدائق در دلالت آیه 234
- ج) بررسی آیۀ «وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ» 234
- 2 - توضیح کلام حدائق توسط استاد (مد ظلّه) 234
- د) بررسی آیۀ «وَ لَنْ یَجْعَلَ اللّهُ لِلْکافِرِینَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلاً» 235
- 1 - مناقشۀ صاحب حدائق در دلالت آیه 235
- 2 - مناقشۀ شیخ انصاری رحمه الله در دلالت آیه 236
- 3 - دفاع مفتاح الکرامه و القواعد الفقهیه از دلالت آیه 237
- 4 - توضیح کلام شیخ رحمه الله در رد دفاع مذکور توسط استاد (مد ظله) 238
- 1381/08/05 یکشنبه درس شمارۀ «468» کتاب النکاح / سال پنجم 240
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 240
- اشاره 240
- 1 - آیۀ شریفه: «وَ لِلّهِ الْعِزَّهُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ لکِنَّ الْمُنافِقِینَ لا یَعْلَمُونَ» 240
- بررسی استدلال: 240
- اشاره 240
- الف) ادامۀ بررسی ادلّۀ عدم ولایت کافر بر مؤمن: 240
- 2 - روایت شریفۀ: «الاسلام یعلو و لا یعلی علیه» 241
- نقل اول: عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم: «الاسلام یعلو و لا یُعلی علیه»: 241
- نقل دوم: مرحوم آقای بجنوردی روایت را با زیادتی نقل کرده اند که: الاسلام یعلو و لا یعلی علیه و الکفار بمنزله الموتی لا یحجبون و لا یرثون. 242
- بررسی استدلال: 242
- بررسی استدلال: 242
- 4 چند روایت دیگر 244
- ب) روایت عبد الرحمن بن أعین: 244
- 3 - روایت عوالی اللئالی: 244
- الف) روایت عبد الله بن أعین: 244
- ج) موثقه عبد الرحمن بن أعین: 245
- د) صحیحۀ جمیل و هشام: 245
- مناقشه استاد مد ظلّه: 245
- تقریب استدلال: 245
- اشاره 247
- 5 - استدلال علامه حلّی در نهایه الاحکام: 247
- *مناقشه استاد (مد ظلّه) 248
- ب) دلیل مسئله طبق نظر استاد (مدّ ظلّه) 249
- ج) آیا کافر می تواند بر کافر ولایت داشته باشد؟ 250
- *آیا مدرک این دو قول چه می تواند باشد؟ 250
- اشاره 250
- اشاره 252
- 1381/08/06 دوشنبه درس شمارۀ «469» کتاب النکاح / سال پنجم 252
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 252
- اشاره 252
- الف) پی گیری تحقیق در مسئله ولایت کافر بر مسلمان: 252
- 1) دلیل اول آقای خویی، انصراف ادلّه: 253
- 2) نقد استاد (مدّ ظلّه) 253
- 3) دلیل دوم آقای خویی، قاعدۀ إلزام: 254
- 4) نقد استاد (مدّ ظلّه) 254
- 1) اشاره ای به گذشته و بیان وجه کلام قائلین به نفی ولایت: 255
- ب) بررسی مسئله ولایت کافر بر کافر: 255
- 2) نقد استاد مدّ ظلّه: 255
- 3) نظر شیخ طوسی و قطب الدین کیدری دربارۀ ولایت کافر بر کافر و مسلمان بر کافر: 256
- 5) نظر صاحب جواهر: 257
- 6) نظر استاد مدّ ظلّه: 257
- 4) نظر عده ای از اعلام درباره ولایت بر کافر در صورتی که یکی از دو ولیّ مسلمان باشد: 257
- 1) متن عروه با توضیح استاد مدّ ظلّه: 258
- ج) بررسی ولایت سفیه: 258
- 2) بیان وجه عدم مانعیت سفه از ولایت: 259
- د) تقریب ولایت ولیّ در مواردی که فساد عقل او زودگذر است: 260
- متن عروه: 262
- اشاره 262
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 262
- 1381/08/07 سه شنبه درس شمارۀ «470» کتاب النکاح / سال پنجم 262
- توضیح فقرۀ یجب مراعاه مصلحه الموکّل: 263
- استدلال به موثقۀ عمار بر استقلال باکره و جواب از آن (استدراکٌ عمّا تقدم) 266
- اشاره 266
- توجیهات مختلف در موثقۀ عمار 267
- مختار استاد مد ظلّه در توجیه روایت 269
البته ایشان در خصوص کسی که در امور مالی رشد دارد ولی در انتخاب همسر ناتوان است و رشد لازم را ندارد در مسئلۀ بعدی بحث می کند و امّا این مسئله راجع به سفیهی است که در امور مالی رشد لازم را نداشته باشد.
در هر حال ایشان می فرمایند ازدواج سفیه بدون اذن ولی در مورد تعیین زن و مقدار مهریه صحیح نیست و متوقف بر اجازۀ ولی است پس اگر ولیش اجازه داد نکاحش صحیح است و نیازی هم به اعادۀ صیغه ندارد زیرا سفیه مانند مجنون یا صبی غیر ممیز (یا مطلق صبی بنا بر نظر برخی علماء) نیست که مسلوب العباره باشد. و لذا اگر برای دیگری وکیل در اجراء صیغه شد یا برای خودش با اذن ولی عقد را اجرا کرد بلا اشکال آن عقد منعقد می شود. این مسئله بحث خاصی ندارد.
ج) بررسی مسئله 8
1) متن مسئله
اذا کان الشخص بالغاً رشیداً فی المالیات لکن لا رشد له بالنسبه الی امر التزویج و خصوصیاته من تعیین الزوجه و کیفیه الامهار و نحو ذلک فالظاهر کونه کالسفیه فی المالیات فی الحاجه الی اذن الولی و ان لم ار من تعرض له.
2) توضیح مسئله
مرحوم سید می فرمایند اگر کسی در امور مالی رشید بود ولی در خصوص امر ازدواج و خصوصیات آن مثل تعیین زن و کیفیت قرارداد مهریه و امثال ذلک رشد نداشت و سفیه بود حکمش مانند سفیهی است که در امور مالی رشد ندارد و نکاحش متوقف بر اجازۀ ولی او است و می فرمایند من برخورد نکردم به کسی که متعرض این مسئله شده باشد.
در نگاه بدوی به نظر می رسد که اگر «کیفیه الامهار» ذکر نمی شد، بهتر بود، زیرا این امر از امور مالی است که در مسئله قبل متعرض آن شده و کلمات سابقین هم آن