نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 13 صفحه 38

انسانها در عالم ذرّ با خدا بسته اند(1) که از شیطان پیروی نکنند و حلال خدا را حلال شمرده، و از حرام او بپرهیزند... که در این صورت اوفوا بالعقود ربطی به عقودی که مردم بین خود می بندند ندارد بلکه مفهوم آیه و ذیل آن: «أُحِلَّتْ لَکُمْ بَهِیمَهُ الْأَنْعامِ» چنین می شود: به قراردادهایی که با خدا بسته اید وفا کنید (و نظر یهود را که بهیمه الانعام را حرام شمرده اند کنار گذاشته و بدانید که) چارپایان (و جنین آنها) بر شما حلال گشته است. بنا بر این، معنا، آیه اصلاً ارتباطی با باب معاملات ندارد

2) اما چنانچه «ال» را لام استغراق به حساب آوریم، در این صورت گرچه آیات بعد مصادیق قراردادهای الهی است، ولی شمول آیه محدود به آنها نبوده، جمیع قراردادهای مشروع را شامل می گردد و معنای آیه چنین خواهد شد: به قراردادها (چه آنها که با خدا بسته اید و چه مواردی که با یکدیگر منعقد می سازید) وفا کنید...

بنابراین احتمال، هر چند آیه به باب معاملات مربوط می گردد، ولی به قرینۀ که عرف از آیه مشروعیت بخشی به قراردادهای نامشروع نمی فهمد، موضوع آن قراردادهای صحیح و مشروع و مفاد آن اثبات لزوم عقد خواهد بود.

2) طرح یک شبهه:

اینک یک شبهه مطرح می شود که، گرچه مجیز پس از وقوع عقد فضولی، آن را اجازه داده است، لیکن ما هنوز شک داریم که آیا عقد فضولی صحیح و مشروع است یا نه؟ و در واقع بحث پیرامون آن، بحث از صحّت است، نه لزوم آن، بنابراین،