نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 13 صفحه 79

قاطرچی شده بود نه اینکه رضایت خود را به صحت فتوای او مقید کرده باشد و حضرت در این مورد (تخلف داعی) نیز حکم به عدم صحت آن تحلیل نمودند.

ولی حقیقت این است که مضر بودن تخلف داعی در این گونه موارد به خاطر وجود بنای عقلا بر بطلان تحلیل و انشاء و اباحۀ مالک است. زیرا هر موردی که عقلا تصرف کسی را تعدّی در مال دیگران بدانند حتی در مورد تخلف داعی، عقد و انشاء را باطل می دانند لذا در مورد عقد سکری چون او خود (به نحو داعی) تن به رضایت داده و عرفاً تعدی به حقوق دیگران محسوب نمی شود لذا تخلف داعی مبطل اجازۀ او نمی شود.

ب) آیا اجازه کاشف است یا ناقل

متن عروه مسئله 21 -

الاجازه کاشفه عن صحه العقد من حین وقوعه فیجب ترتیب الآثار من حینه.

یکی از مسائل مهم عقد فضولی که فقها تفصیل آن را بیشتر در کتاب بیع متعرض شده اند این است که آیا اجازۀ مجیز کاشف است یا ناقل در اینجا ما به اختصار بحث خواهیم کرد. ابتدا این مسئله را از نظر قواعد دنبال می کنیم سپس به مفاد روایات نظر خواهیم افکند.

1. بیان اقوال در مسئله:

اشاره

در این مسئله چهار قول وجود دارد:

قول اول کشف حقیقی:

بدین معنا که اجازه را حقیقتاً کاشف از صحت عقد از زمان وقوعش بدانیم و از همان موقع آثار صحت بر آن مترتب کنیم لذا اگر کسی بداند اصیل حتماً اجازه خواهد داد از همان اول می تواند آثار صحت بر آن عقد مترتب کند.

قول دوم کشف انقلابی:

مرحوم آقای حکیم که این مسئله را به تفصیل مورد بحث قرار داده اند خود این قول را اختیار می کنند و مراد این است که تا پیش از اجازه عقد را فاسد بدانیم و کسی هم نتواند آثار صحت مترتب کند ولی همین که اصیل اجازه داد همان عقد فاسد به حکم شارع منقلب به عقد صحیح می شود و در