نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 14 صفحه 130

آنها را در متن وسائل افزوده است. لذا احتمال اینکه در بعضی از نسخ «مقنع» این مطلب باشد و شهید ثانی از آنها این مطلب را دیده باشد وجود دارد.

4) ذکر احتمالات دیگر در نسخۀ کلمه «المجبوره»

پدر شیخ بهایی «علیهما الرحمه»(1) احتمالات دیگری را نیز دربارۀ این کلمه ذکر می کند. یکی اینکه ایشان احتمال می دهد جای حرف باء، تاء دو نقطه باشد یعنی «مُجتَوِره» از اجتور به معنای اصطحب، یعنی مجاور و مصاحب بودن در ما نحن فیه یعنی زنی که مصاحب شیر دادن است و تصادفی و اتفاقی شیر نمی دهد. احتمال دیگری که ایشان ذکر می کند این است که کلمه با خاء و ثاء مثلثه باشد «المخثوره» در لغت آمده «خَثِرَ الرّجل: اقام فی الحیّ و لم یخرُج مع القوم الی المیرَه، لحیاءٍ او ثقلٍ فی النفس» یعین قافله و جماعتی می خواهند خرید کنند و برای قبیلۀ خود ببرند عده ای تثاقل می کنند و کأن تنبلی نشان می دهند و حرکت نمی کنند اصل «خَثِر» و «خاثر» به معنای ثقیل شدن است، یک چیزی را (مثل شیر) که می جوشانند ثقیل و بدون تحرّک می شود(2) البته واضح است که «المخثوره» اگر از «خثر» باشد باید حرف جری که او را متعدی کرده است حذف شده باشد زیرا «خثر» لازم است. یعنی «مخثورٌ بها» بوده است یعنی افرادی این زن را تثبیت نموده اند که بماند و شیر بدهد مثلاً دایه و مستأجر، یا اینکه خودش بر اثر وجود عواطف و مانند آن بچه را مرتباً شیر می دهد.

این دو احتمالی را که ایشان ذکر می کند می توان در روایات، مؤیدی برای آنها پیدا کرد زیرا یکی در ذیل همین روایت فضیل بن یسار آمده بود «او ما کان مثل ذلک موقفا علیه» و هم در روایت موسی بن بکر جمله ای به این صورت آمده است «موسی