نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 15 صفحه 11

متفاهم عرفی از این تعبیر همین است.

بحث چهارم: آیا رضعۀ کامله مضرّ است یا مطلق رضاع؟

بعد از آنکه شرط شد که رضاع زن دیگر فاصله نشود اکنون سؤال این است که آیا رضاع کامل مضرّ است یا مطلق رضاع مضرّ است. این مسئله در کلمات فقهاء نوعاً مطرح نیست علامه در قواعد و پس از ایشان دیگران آن را عنوان کرده اند علامه در قواعد فرموده: مطلق رضاع اعم از رضعه کامله و ناقصه توالی را به هم می زند لکن صاحب جواهر و برخی دیگر فقط رضعۀ کامل را مضر دانسته اند.

به نظر می رسد مطلق رضاع مضرّ است زیرا رضاع و رضعه اصطلاح شرعی ندارد و بر همان معنای لغوی حمل می شود هر چند در مورد عددی که نشر حرمت می کند 15 رضعه در صورتی نشر حرمت می کند که کامل باشد ولی اگر کامل بودن رضعه در عدد رضعات شرط شد این دلیل نمی شود که در رضعۀ امرأهٌ اخری که مانع از نشر حرمت است نیز این شرط لحاظ شود. زیرا تناسبات حکم و موضوع اقتضاء می کند که در باب نشر حرمت کامل بودن رضعه لحاظ شود چون معیار اصلی نشر حرمت انبات و چاق شدن کودک است و تعیین عدد (10 یا 15 رضعه) تعیین تعدادی است که موجب انبات و اشتداد می شود و این امر اختصاص به رضعه کامله دارد و الّا یک بار شیر دادن را می توان به 15 قطعه تقسیم کرد در حالی که قطعاً موجب رشد کودک نمی شود.

اما این خصوصیت در رضعۀ مانعه وجود ندارد چون در رضعۀ مانعه، عدد و چاق شدن مطرح نیست. لذا به اطلاق «رضعه امرأه اخری» تمسک کرده می گوییم هر گونه رضعه ای - کامل یا ناقص - قاطع است همانطور که اگر بگویند غذا خوردن مضرّ به صوم است یعنی مطلق غذا خوردن مضرّ به صوم است.

بنابراین هر چند از کلام صاحب جواهر و غیر او برمی آید که اگر زن دیگری حتی

سی مرتبه یا پنجاه مرتبه شیر ناقص به کودک بدهد مضرّ به توالی نیست لکن این سخن تمام نیست بله اگر مقدار بسیار کمی شیر دهد که صحت سلب عرفی داشته باشد و رضعه و رضاع صدق نکند مضرّ به توالی نیست.

ادامۀ عبارت شرایع:

اشاره

و لا بد من ارتضاعه من الثدی فی قول مشهور تحقیقاً لمسمّی الارتضاع فلو وُجر فی حلقه