نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 15 صفحه 12

(اگر شیر را در حلق کودک بپاشند) أو اوصل الی جوفه بحقنهٍ و ما شاکلها لم ینشرُ.

نشر حرمت با خوردن شیر بریده:

و کذا لو جُبِّنَ فأکله جُبُناً (اگر شیر به صورت پنیر و جامد درآوردند و کودک آن را بخورد موجب نشر حرمت نمی شود زیرا باید شیر را از ثدی بنوشد.)

مخلوط شدن شیر با غیر آن:

و کذا یجب ان یکون اللّبن بحاله فلو مُزجَ بأن القی فی فم الصبیّ مائع و رضع فامتزج حتی خرج عن کونه لبناً لم ینشُر (باید شیر به حالت شیری باقی مانده باشد اما اگر در دهان او چیزی هست یا ماده ای قرار داده اند که وقتی کودک شیر را از ثدی می مکد با آن ماده مخلوط شده و حالت شیر بودنِ خود را از دست می دهد و آن را می بلعد موجب نشر حرمت نمی شود. و دلیل این مسئله روشن است)

شیر خوردن از میت:

و لو ارتضع من ثدی المیته او رضع بعض الرضعات و هی حیّه ثم أکملها میتهً لم ینشر لأنها خرجت بالموت عن الحاق الأحکام فهی کالبهیمه المرضعه و فیه تردّد (اگر کودک شیر را از دایه ای که مرده است بخورد یا مکمّل رضعات را از مرده بخورد مشهور گویند کفایت نمی کند و موجب نشر حرمت نمی شود ولی صاحب شرایع تردّد در مسئله می کند.)

منشأ فتوای مشهور ظهور أرضعنکم در اختیاری بودن است، منشأ تردید صاحب

شرایع این است که عرف ممکن است بگوید شیر دادن مادر مقدمه است و معیار شیر خوردن کودک است و لو مادر بیهوش باشد یا او را مجبور کرده اند که شیر بدهد به طوری که اختیاری از خود ندارد.

وجه مقدمه بودن شیر دادن مادر این است که معیار انبات لحم و اشتداد عظم است که موجب رشد و چاقی کودک است اما اختیار و عدم اختیار مادر، هوش و حواس مادر، حیات و ممات او در رشد کودک نقشی ندارد. اگر معیار رشد کودک باشد شیر را از دایۀ مرده هم بخورد باید موجب نشر حرمت شود. و در نتیجه اگر این دایه مادر رضاعی به حساب بیاید نتیجه اش در جواز نظر به این مرضعه ای که مرده و همچنین در تناکح و نظر نسبت به سایر اصول و فروع و حواشی از بستگان این مرضعه ظاهر می شود.