نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 15 صفحه 120

و در نهایت صاحب شرایع می نویسد: و لو کان له زوجتان و زوجه رضیعه فأرضعتها احدی الزوجتین اولا ثم ارضعتها الاخری حرمت المرضعه الاولی و الصغیره دون الثانیه، لانّها ارضعتها و هی بنته. و قیل بل تحرم ایضاً لانها صارت امّاً لمن کانت زوجته و هو اولی.

و فی کل هذه الصور ینفسخ النکاح لتحقق الجمع المحرم، و اما التحریم فعلی ما صوّرناه، و لو طلق زوجته فأرضعت زوجته الرضیعه حرمتا علیه.

اگر مردی دو زوجه کبیره و یک زن صغیره داشت و هر دو زوجه کبیره به ترتیب صغیره را شیر دهند مرضعه اولی چون ام الزوجه است حرام و صغیره نیز (در صورت دخول به مرضعه اولی) بنت الزوجه المدخوله است و آن هم حرام می شود.

مورد بحث کبیره دوم است که اگر به صغیره شیر بدهد، آیا عنوان ام الزوجه بر او صادق است یا نه؟ چون الآن صغیره زوجه او نیست، چون با رضاع مرضعه اول زوجیت زائل شده، پس کبیره دوم ام الزوجه نیست بلکه ام من کانت زوجه بر او صادق است.

درباره بنت من کانت زوجه نصی داشتیم که حکم بنت الزوجه را دارد ولی آیا امّ من کانت زوجه نیز مثل آن است یا نه؟ آیا در اینجا نص بر جواز داریم؟

بعضی چون مرحوم شیخ در مبسوط ادعا کرده اند روایت علی بن مهزیار - که در جلسه گذشته خواندیم - دلالت بر جواز می کند.

بحث دیگر با صرف نظر از روایت این است که مقتضای قواعد چیست، حرمت است یا خیر؟ کثیری از فقها مقتضای قواعد را تحریم ام من کانت زوجه می دانند و حرمت ابد را ثابت می کنند. ان شاء الله بررسی این مسئله و وجود معارض در روایت علی بن مهزیار را به جلسه آینده موکول می کنیم. به هر حال، مرحوم محقق ابتدا قول حرمت را به قیل نسبت داده ولی بعد آن را اولی و صحیح تر می داند. و در آخر می نویسد: در تمام این صور که گفتیم «در بنت الزوجه اگر زوجه مدخوله نباشد حرام نمی شود» مقصود حرمت ابد است ولی عدم جواز به عنوان جمع بین أمّ و بنت باقی است و عقد منفسخ می شود. گرچه به عقد جدید می تواند نکاح نماید. و در آخر مرحوم محقق فرع دیگری مطرح نموده که اگر کسی زوجه خود را طلاق داد و بعد همان مطلقه زوجه صغیره او را شیر داد، کبیره مطلقه حرمت ابد پیدا می کند چون ام الزوجه است و اگر زوجه مطلقه مدخوله باشد صغیره هم حرام ابد می شود، چون مطابق نص، بنت من کانت زوجه نیز حرام ابد می شود.

«* و السلام *»

1382/3/10 شنبه درس شمارۀ (545) کتاب النکاح/سال پنجم