نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 15 صفحه 48

خلاصۀ درس:

در این جلسه، به فروع مسئله اتحاد فحل و اتحاد مرضعه پرداخته و روایات مربوطه را ذکر و اقوال فقهاء را در این زمینه یادآور و نظر نهایی استاد مد ظله را بیان خواهیم نمود.

***

بحث راجع به اتحاد مرضعه و اتحاد فحل در دو جا مطرح است: یکی اشتراط این دو در اصل تحریم بین پدر و بچه، و بین مادر و بچه. در این رابطه گفته اند رضاع علاوه بر این که باید کمیت معتبری داشته باشد، باید توسط یک زن و از لبن یک مرد باشد، و اگر مرضعه یا صاحب لبن متعدد باشد به هیچ وجه نشر حرمت نمی کند.

بحث دیگر اشتراط اتحاد فحل در رضیعین است،

اشاره

یعنی اگر بخواهیم دختر و پسری را با شیر دادن برادر و خواهر رضاعی یکدیگر قرار دهیم آیا در این مسئله علاوه بر آن اتحاد فحل که برای نشر حرمت بین پدر و کودک و بین مادر و کودک شرط است (یعنی تمام 15 رضعه ای که پسر می خورد باید از شیر یک مرد باشد و همچنین 15 رضعه ای که دختر می خورد باید از شیر یک مرد باشد) صاحب شیر در تمام سی رضعه ای که دختر و پسر خورده اند، باید یک فحل باشد یا لازم نیست؟ با عنایت به این که از نظر فقهی مسلم است که در اینجا وحدت مرضعه شرط نیست یعنی چنانچه مردی دو همسر داشته باشد یکی از آنها 15 رضعه به پسری شیر بدهد و دیگری 15 رضعه به دختری شیر بدهد این دو برادر و خواهر رضاعی می شوند چون صاحب تمام 30 رضعه یک مرد است هرچند مرضعه ها متفاوت باشد.

در بحث اول گفته اند: لبن باید من امرأه واحده و من فحل واحد باشد تا نشر حرمت محقق شود؛ یعنی اگر مرضعه واحد نباشد و 15 رضعه را دو تا زن - اگر چه از یک شوهر - به کودکی شیر دادند، نشر حرمت نمی کند، و این مرد هم اگر چه هر دو شیر از او بوده، پدر آن کودک نمی شود.

همچنین فحل هم باید واحد باشد، تا نشر حرمت کند.

تصور این که فحل واحد باشد، لیکن مرضعه متعدد، روشن است که دو همسر یک مرد به کودکی شیر بدهند، اما این که یک مرضعه از شیر دو شوهر با رعایت سایر شرایط رضاع شیر بدهد چگونه تصور می شود؟