نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 15 صفحه 85

در این جلسه، ابتدا پاسخ مرحوم حاج شیخ از صحیحه صفوان که دلالت بر عدم نشر حرمت در صورت تعدد فحل می کند را نقل می کنیم. سپس روایت محمد بن عبیده دال بر نشر حرمت در رضیعین رضاعیین حتی در صورت تعدد فحل را بررسی و با رفع اشکالات وارد بر آن، اشکال سندی و اشکال جهه صدور آن را وارد می دانیم و بالاخره، مسئله حرمه اخت المرتضع علی الفحل و حرمه المرضعه علی اخ المرتضع را مطرح و تقریبی برای عمومیت تنزیل در روایت «یحرم من الرضاع ما یحرم من النسب» ذکر خواهیم کرد.

***

الف: حرمت اولاد نسبی مرضعه بر مرتضع و تعارض روایات مسئله

1 - پیگیری رفع تعارض میان موثقه جمیل و صحیحه صفوان

بحث در این بود که اگر دو نفر ولد یک زن باشند لکن یکی از اینها ولد رضاعی زن باشد و دیگری ولد نسبی او باشد ولی پدرهای آنها متحد نباشند بلکه تنها اشتراک در أمّ باشد آیا بین این أخت و أخ که در مادر شریک هستند حرمت تناکح هست یا نه؟ عرض کردیم که مقتضای موثقه جمیل(1) نشر حرمت و مستفاد از صحیحه

صفوان(1) عدم نشر حرمت است، که در درس های گذشته با تقدیم موثقه جمیل از صحیحه صفوان پاسخ دادیم.

2 - جواب محقق حائری از صحیحه صفوان

معمولاً آقایان دلالت صحیحه صفوان بر عدم نشر حرمت را پذیرفته اند لکن مرحوم حاج شیخ صراحت این روایت را نسبت به موضوع مورد کلام انکار کرده می فرماید: ممکن است مراد از أمّ، در صحیحه صفوان أمّ رضاعی باشد نه أمّ نسبی، و مراد از برادر أمّی نیز برادر أمّی رضاعی است نه نسبی. و اما اضافه لبن را هم می توان این گونه توجیه کرد - هر چند در کلام حاج شیخ نیست - به اینکه لبن را به دو اعتبار می شود به شخص اضافه کرد یکی به اعتبار نسب مثلا لبن ولد گفته می شود و مراد لبنی است که خداوند متعال در سینه مادر نسبی قرار داده است هر چند ممکن است این لبن را این ولد نخورد لکن این لبن مضاف به این ولد است به اعتبار اینکه به واسطه این ولد این شیر خلق شده است.

دیگر لبنی که دایه به کودک می دهد به اعتبار اینکه این طفل آن را می نوشد لبن او به حساب می آید هر چند شیر از مادر رضاعی و دایه است.