نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 16 صفحه 152

2- (2) - یحیی، همان أبو بصیر است و گاهی به جای آن استعمال می شود. و به عقیده سید مهدی خوانساری این أبو بصیر اسدی یعنی یحیی مهم تر از أبو بصیر لیث [مرادی] است و در اسناد متعدد است که [یونس بن عبد الرحمن عن علی بن سالم عن ابی بصیر (یا عن یحیی)] و متن و سند یکی است. خلاصه این احتمال هست که این «بن محمد»، «ابی محمد» بوده است و سهو شده است، زیرا أبو بصیر، کنیه اصلی اش «أبو محمد» است و به لحاظ نابینا بودن «أبو بصیر» می گفتند.
3- (3) - کافی، باب وصایا، 4/7. من لا یحضر، با سند خودش به یونس بن عبد الرحمن. تهذیب، ج 9، باب الاشهاد علی الوصیه. ولی در تهذیب سند چنین است: یونس بن عبد الرحمن، عن علی بن سالم، عن یحیی بن محمد.... مجلسی اول رحمه الله می خواهد بگوید این «عن علی بن سالم» زائد است؛ ولی ظاهراً زائد نیست و در نقل کافی و تهذیب احتمالاً افتاده است، زیرا در تفسیر عیاشی، «علی بن سالم» هست در این روایت و مراد از «علی بن سالم» هم همان «علی بن ابی حمزه بطائنی» است.
4- (4) - احتمالاً این روایت در فقیه است که سند دقیق آن متعاقباً ذکر خواهد شد.

روایات دیگری در باب اهل کتاب بودن مجوس:

1 - در من لا یحضره الفقیه است که: ابن ابی عمیر عن سماعه بن مهران عن ابی عبد الله علیه السلام: درباره مجوس می فرماید: «دیتهم مثل دیه الیهود و النصاری و قال انهم اهل الکتاب(1).

2 - در تهذیب و استبصار است که: محمد بن علی بن محبوب عن احمد بن محمد عن ابی فضّال عن ابی بکیر عن زراره، قال سألته عن المجوس، ما حدّهم، فقال علیه السلام: هم من اهل الکتاب و مجراهم مجری الیهود و النصاری فی الحدود و الدّیات(2).

این تعبیر فی الحدود و الدیات در تهذیب است و اینکه در بعض روایات فی الجزیه آمده شاید به لحاظ این قسمت که کوبیدن مجوس و جزیه، به نحوی حدّ بر آنان است یعنی جزیه از مصادیق حدود به معنی وسیع کلمه است.

3 - در من لا یحضره الفقیه روایتی هست که می گوید: «فقد روی انّ دیه الیهودی و النصرانی و المجوسی، اربعه آلاف درهم، لانّهم اهل الکتاب(3).

و روایات دیگری نیز غیر از اینها هست مانند روایت اصبغ بن نباته در مجالس مرحوم صدوق و در توحید صدوق. خلاصه اینها روایاتی است از طریق امامیه. و روایات معتبری است.

1- (1) - در من لا یحضره الفقیه، تهذیب و استبصار این روایت موجود است.