نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 17 صفحه 137

روایت، چیزی به عنوان حقوق زوجیت استفاده نمی شود.

د) کیفیت اختیار چهار زن از میان زنانی که تعدادشان بیش از حد نصاب است

اشاره

بحث در این است که اگر شخصی بیش از چهار زن داشت و مسلمان شد و باید ما زاد بر چهار زن را رها کرده و چهار زن را انتخاب نماید، چگونه این کار را انجام دهد؟

1 - ذکر یک مقدمه:

قبلاً گذشت که روایات مسئله را عامه و خاصه نقل کرده اند. و در هر دو نقل اختلاف تعبیر هست. برخی تعبیر اختیار و برخی تعبیر امساک دارد. در برخی از کتب عامه آمده است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به صحابی خود فرمود: چهار زن را اختیار کن و از ما بقی مفارقت نما (اختر منهنّ أربعاً). و در برخی دیگر از آنها وارد شده که فرمود: أمسک أربعاً منهنّ و فارق سائرهنّ.

در کتب خاصه نیز در روایت معتبر عقبه بن خالد، تعبیر «أمسک» آمده، ولی در جعفریات و دعائم الاسلام تعبیر «اختر» آمده است. عوالی اللئالی نیز تعبیر «اختر» دارد، لکن عوالی اللئالی را نباید به حساب بیاوریم چون روایت را از کتب عامه اخذ کرده است، عبارت جعفریات و دعائم الاسلام این است که باید زنانی را که عقدشان سابق بوده اختیار کند، لکن چون سند روایات جعفریات و دعائم الاسلام تمام نیست، ما این روایات را قبول نکردیم. فقهای خاصه طبق روایت عقبه بن خالد که تعبیر «أمسک» در آن آمده است فتوا داده اند ولی در عبارت فتوای آنان کلمه اختیار آمده است.

2 - وسیله تحقق اختیار:

اکنون بحث در این است که این اختیار یا امساک چگونه محقق می شود؟

فقهاء فرموده اند، این اختیار همان طور که با قول محقق می شود با فعل نیز محقق می گردد. منتها این بحث مطرح شده است که اگر قول و فعل جوارحی در میان