نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 17 صفحه 166

شرح عبارت محقق

مرحوم محقق پس از بیان حکم مهریه در صورت فسخ به اختلاف دین در عقد صحیحی که مهریه در آن تعیین شده باشد، حالا حکم سه مسئله را بیان می فرمایند:

1 - اگر مهر فاسد باشد.

2 - اگر مهریه ای را تعیین نکرده باشند.

3 - اگر مهریه خمر بوده باشد.

الف - حکم فاسد بودن مهر

محقق می فرماید: اگر مهر فاسد باشد، چنانچه دخول کرده باشد، باید مهر المثل را پرداخت کند. و چنانچه دخول نکرده باشد، اگر فسخ از ناحیه مرد باشد، باید نصف مهر المثل را بدهد.

تقیید صاحب جواهر: صاحب جواهر فساد مهر را قید می زنند به اینکه مثلا در مهریه جهالت باشد و اما اگر فساد از ناحیه عدم مالیت برای مهر معین شده باشد، مثلا خمر را تعیین کرده باشند، می فرماید حکم این مستقلا بحث خواهد شد.

بیان عدم احتیاج به قید مذکور: به نظر می آید که ما ممکن است که عبارت محقق را به نحوی معنا بکنیم که نیازی به تقیید مذکور در کلام جواهر نباشد، و آن اینکه بگوییم که؛ مهر بودن خمر و خنزیر صحیح است و اساسا فاسد نیست تا اینکه بخواهیم آن را تحت فساد مهر خارج نماییم. و اما وجه صحیح بودن مهر بودن خمر و خنزیر برای ایشان با اینکه برای مسلمان صحیح نیست این است که؛ از ادله تقریر و تثبیت احکام ایشان این طور استفاده می شود که مالکیت هایی را که کفار طبق قوانین خودشان به آنها قائلند، شرع اسلام آن مالکیت ها را برای آنها قائل است، پیغمبر صلی الله علیه و آله که از یهودی قرض می کرد همه اش بر اساس همین تقریر مالکیت برای ایشان نسبت به اموالشان است و لذا گفته اند که اگر خمر و خنزیر را مسلمانی (از کافری) غصب کند بالاجماع ضامن است، بله چون مسئله خمر و خنزیر در موردش روایات وارد شده است و لذا مستقلا مورد بحث قرار خواهد گرفت.

بالاخره؛ می فرمایند که فسخ در اینجا حکم طلاق را دارد، منتها چون مهر فاسد بوده است پس مهر المسمی منتقل می شود به مثر المثل، پس اگر قبل از دخول بود، نصف مهر المثل را می دهد و اگر بعد از دخول بود باید تمام مهر المثل را بدهد.