نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 17 صفحه 218

جمله «اما المشرکون...» بلا اشکال تقدیراتی داشته و باید قید بخورد.

اولاً: باید جمله «اذا أسلم أحد الزوجین» اضافه شود به این صورت که اما المشرکون اذا أسلم أحد الزوجین فهم علی نکاحهم... البته این قید از جمله بالا فهمیده می شود.

ثانیاً: عبارت «زوجه باید عده نگه دارد» را باید در تقدیر گرفت، چون قبلاً صحبتی از عدّه نشده است، قاعده طبیعی عبارت این است:

اما المشرکون فاذا أسلم أحد الزوجین، زن باید عده نگه دارد تا ببینیم دیگری مسلمان می شود یا نه و تا انقضای عده آنها بر نکاح سابق باقی هستند.

این تقدیرات خصوصاً ذیل روایت که تفصیلی را متفرع بر جمله در صدر کرده و می گوید اگر پس از اسلام زن، پیش از انقضای عده، مرد مسلمان شد زن اوست، اما اگر مرد پس از انقضای عده اسلام آورد دیگر زوجه او به حساب نمی آید، قرینیّت دارد که تکلیف نکاح آنها بعداً روشن می شود، لذا ممکن است استظهار شود که جمله «فهم علی نکاحهم» بیشتر از شأنیت نکاح را نمی رساند.

خلاصه، عبارت (فهم علی نکاحهم الی انقضاء العدّه) قابلیت هر دو معنا را دارد که قبل از مسلمان شدن زوجیت فعلی باقی باشد یا اینکه با مسلمان شدن طرف مقابل زوجه او شود و با ملاحظه تمام روایت لفظ ابهامی پیدا می کند و نمی توان بیشتر از زوجیت شأنی، برای آن ظهور معتنابهی قائل شد.

ج) بررسی حکم عقد وثنی که اسلام بیاورد و در زمان عده وثنیه، مرتد شود.

معنای این جمله در حدیث که می فرماید «فان اسلمت المرأه ثم اسلم الرجل قبل

انقضاء عدتها فهی امرأته» این است که اگر قبل از انقضای عده مرد مسلمان شود زوجه اوست و در این معنا ظهور دارد بلکه صریح است.

اما اینکه علاوه بر این بخواهیم از روایت استفاده کنیم که مدت زمان بین اسلام زن و مرد هم زوجه او بوده، یعنی قبل از مسلمان شدن زوج هم زن او بوده (کانت امرأته) روشن نیست و ناظر به این معنا نمی باشد.