نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 17 صفحه 40

اولاً: او از مستثنیات کتاب نوادر الحکمه نیست، لذا مورد اعتماد بزرگانی چون ابن ولید و صدوق و ابن نوح می باشد(1).

وحید بهبهانی نیز گفته است: از همین طریق می توان اعتبار روایات و اعتماد اصحاب به آنها را اثبات کرد.

البته مرحوم آقای خویی روی مسلک خودشان که معتقدند: قدماء اصاله العداله ای بوده اند، وثاقت عبد الله بن محمد را از این ناحیه مورد اشکال قرار می دهند.

و لکن همان طور که قبلاً هم عرض کردیم: اکثر قدماء و متعارف آنها - جز افراد بسیار نادر و شاذ - اصاله العداله ای نبوده اند بلکه افرادی را که نمی شناختند توثیق نکرده و مورد مناقشه قرار می دادند. مثلاً ابن ولید مرسلات را قبول نداشته و به «بعض اصحابنا» اعتماد نمی کرده است. مرحوم صدوق نیز به تبع استادش در مسئله قبول احادیث و عمل به آنها سخت گیر بوده، مع ذلک مستثنی منه نوادر الحکمه را

پذیرفته است، همچنان که ابن نوح نیز آنها را قبول کرده است(1).

ثانیاً: عده ای از اجلاء از او نقل حدیث کرده اند و کسی هم قدحی درباره او ذکر نکرده است و ما اکثار روایت اجلاء را دلیل وثاقت می دانیم.

امثال مرحوم آقای خویی که این مبنا را قبول ندارند خواسته اند اعتبار عبد الله بن محمد را به جهت واقع شدن در أسناد کتاب کامل الزیارات و تفسیر علی بن ابراهیم اثبات کنند.

ولی خود آن مرحوم از نظر خویش درباره کامل الزیارات در اواخر عدول کردند.

ای کاش درباره تفسیر قمی هم نظرشان بر می گشت چون ضعیف تر از کامل الزیارات می باشد.