- الف - شرطیت کفائت برای صحت نکاح 1
- اشاره 1
- خلاصۀ درس این جلسه: 1
- 1383/1/15 شنبه درس شمارۀ (631) کتاب النکاح/سال ششم 1
- ب - نقل اقوال در نکاح زوج مؤمن با زوجه غیر مؤمنه 2
- ج - نقل اقوال در نکاح زوج غیر مؤمن با زوجه مؤمنه 3
- 1 - ادعای اجماع بر بطلان 3
- اشاره 3
- 2 - مناقشه صاحب جواهر در این ادعای اجماع 4
- 3 - پاسخ استاد به مناقشه صاحب جواهر 5
- اشاره 5
- 1383/1/16 یکشنبه درس شمارۀ (632) کتاب النکاح/سال ششم 5
- اشاره 6
- الف) تحقیق درباره معنای ایمان در کلمات قدماء: 6
- خلاصۀ درس این جلسه: 6
- 1 - متن کلمات چند تن از قدماء: 6
- 2 - فرمایش صاحب جواهر: 7
- 3 - توضیح استاد مد ظله: 8
- 4 - نقد استاد مد ظله 9
- 1 - کلام صاحب جواهر: 9
- ب) بررسی معنای ایمان در روایات: 9
- 3) نظر اجمالی استاد مد ظله: 10
- 2) استدلال صاحب حدائق به روایت علی بن مهزیار: 10
- 1383/1/17 دوشنبه درس شمارۀ (633) کتاب النکاح/سال ششم 11
- اشاره 11
- خلاصۀ درس این جلسه: 11
- بحث در استدلال هایی بود که برای اعتبار ایمان به معنای اثنا عشری بودن در حصول کفائت اقامه شده است. 11
- 2 - اشکال شهید ثانی رحمه الله به استدلال روایت: 12
- 3 - پاسخ صاحب حدائق رحمه الله به اشکال شهید ثانی: 12
- 1 - استدلال به روایت علی بن مهزیار: 12
- 4 - ردّ صاحب جواهر بر صاحب حدائق: 12
- 6 - اشکال دیگری از صاحب جواهر رحمه الله بر استدلال به روایت: 13
- 5 - نظر استاد مد ظله پیرامون استدلال به روایت: 13
- 7 - پاسخ استاد مد ظله به این اشکال: 13
- 8 - اشکال دیگری از صاحب جواهر بر استدلال به روایت: 14
- 9 - پاسخ استاد مد ظله به این اشکال: 14
- خلاصه درس این جلسه 15
- اشاره 15
- 1383/1/18 سه شنبه درس شمارۀ (634) کتاب النکاح/سال ششم 15
- 1) اشکال سندی و دلالی صاحب مسالک بر استدلال به روایت «المؤمنون بعضهم اکفاء بعض» 16
- 2) نقد و بررسی اشکالات صاحب مسالک به روایت فوق توسط استاد (مد ظله) 17
- اشاره 17
- 3) اشکال دلالی صاحب مسالک به استدلال به روایت «ترضون خلقه و دینه» 17
- کلام استاد مد ظله 18
- 4) اشکالات صاحب مسالک بر استدلال به روایت أبی بصیر. 19
- 5) نقد و بررسی استاد مد ظله نسبت به جواب صاحب حدائق از اشکالات صاحب مسالک. 19
- 6) اشکال سندی صاحب مسالک بر استدلال به روایت فضیل بن یسار 20
- 7) جواب صاحب ریاض و ردّ آن توسط استاد مد ظله همراه با اشکال استاد به استدلال به حدیث 21
- 1383/1/19 چهارشنبه درس شمارۀ (635) کتاب النکاح/سال ششم 21
- اشاره 22
- خلاصۀ درس این جلسه: 22
- تکمیل نقد و بررسی اشکال صاحب مسالک به روایت «ترضون خُلقه و دینه» 22
- اشاره 22
- اشاره 23
- نقد صاحب جواهر به جواب صاحب حدائق از اشکال صاحب مسالک در استدلال به روایت 23
- مناقشه در کلام صاحب جواهر و جواب آن 24
- نظر صاحب ریاض رحمه الله: 24
- اشاره 25
- روایت پنجم و اشکال سندی صاحب مسالک به آن 25
- نظر استاد مد ظله 25
- نظر صاحب حدائق و صاحب ریاض و استاد مد ظله دربارۀ سند روایت 26
- اشاره 27
- روایت ششم و اشکال دلالی صاحب مسالک بر آن 27
- 1383/2/5 شنبه درس شمارۀ (636) کتاب النکاح/سال ششم 28
- جواب صاحب حدائق از اشکال دلالی صاحب مسالک. 28
- اشاره 28
- خلاصۀ درس این جلسه: 29
- بررسی اقوال در مسئله 29
- اشتراط کفائت در ایمان در نکاح با مخالفین و عدم آن 29
- مناقشه در استدلال به روایات من ترضون خلقه و دینه (تلخیص مطالب گذشته و تکمیل) 30
- اشاره 31
- استدلال صاحب حدائق به سایر روایات 31
- مناقشه در کلام صاحب حدائق قدس سرّه 32
- تتمه فرمایش صاحب حدائق 32
- 1383/2/6 یکشنبه درس شمارۀ (637) کتاب النکاح/سال ششم 33
- خلاصۀ درس گذشته و این جلسه: 33
- اشاره 33
- الف) بیان برخی از ادله حرمت ازدواج با زوج مخالف: 34
- 2 - ناصبی و کافر بودن کسی که جبت و طاغوت را بر حضرت امیر علیه السلام مقدم می دارد و نسبت به ائمه علیهم السلام معرفت ندارد: 34
- 1 - بداهت حرمت ازدواج با ناصبی، و ناصبی بودن مخالفین شیعه: 34
- 1 - روایت فضیل بن یسار 36
- ب) بیان ادله ای که معارض ادله حرمت شمرده شده و پاسخ آنها: 36
- 2 - اشکال صاحب حدائق به استدلال مذکور: 36
- 3 - استدلال مسالک به صحیحه عبد الله بن سنان: 37
- 4 - پاسخ صاحب حدائق به فرمایش شهید ثانی: 37
- 2 - اشکال صاحب مسالک به استدلال مذکور: 38
- ج) بیان برخی دیگر از ادله قائلین به حرمت و اشکال صاحب مسالک به آنها و ردّ آن توسط صاحب حدائق: 38
- 1 - روایت زراره و نهی از دختر دادن به شکاک: 38
- 4 - روایت عبد الله بن سنان و نهی از دختر دادن به مستضعف: 39
- 3 - پاسخ صاحب حدائق به مسالک: 39
- 6 - پاسخ صاحب حدائق: 40
- 5 - اشکال شهید ثانی به استدلال مذکور: 40
- د) رأی استاد مد ظله درباره مسئله مورد بحث: 40
- 1383/2/7 دوشنبه درس شمارۀ (638) کتاب النکاح/سال ششم 41
- اشاره 41
- خلاصۀ درس این جلسه: 41
- مناقشه در استناد به روایات برای ناصبی بودن اهل خلاف 42
- اشاره 42
- ادامه مناقشه در استناد به روایات، برای اثبات ناصبی بودن اهل خلاف و مناقشه در کلام صاحب جواهر؛ 43
- فرمایش صاحب جواهر ره و مناقشه در آن 43
- اشاره 44
- اطلاقات و مراتب اسلام و ایمان و کفر 44
- ادامه مناقشه در استناد به روایات برای اثبات نصب و کفر اهل خلاف 45
- الف) بحث دلالی روایت 45
- یکی دیگر از روایاتی که صاحب حدائق به آن تمسک کرده است روایتی است که دلالت بر کفر اهل خلاف کرده است. 45
- ب) بحث سندی روایت: 46
- روایات دالّ بر اسلام مخالفین 46
- خلاصۀ درس این جلسه: 47
- 1383/2/8 سه شنبه درس شمارۀ (639) کتاب النکاح/سال ششم 47
- بحث در اعتبار ایمان در زوجین می باشد. 47
- اشاره 47
- اشاره 47
- بررسی کلام صاحب جواهر 48
- بررسی روایات «المؤمنون بعضهم اکفاء بعض» 48
- روایات «المؤمنون بعضهم أکفاء بعض» 48
- اشاره 48
- کلام صاحب جواهر نسبت به این روایات 48
- بررسی روایات تقدیم جبت و طاغوت بر امیر المؤمنین ع 49
- بررسی روایات دال بر عدم جواز تزویج ناصبی 49
- بررسی روایات معارض 50
- بررسی روایات ناهی از تزویج شکاک 50
- بررسی روایات مُثبت کفر اهل تسنن 50
- نقد استاد مد ظله بر استدلال مذکور 51
- الف) یکی از روایات معارض صحیحه عبد الله بن سنان می باشد 51
- ب) روایت حُمران بن اعین 51
- توضیحی درباره متن روایت 52
- 1383/2/12 شنبه درس شمارۀ (640) کتاب النکاح/سال ششم 53
- اشاره 53
- خلاصۀ درس این جلسه: 53
- روایات دالّ بر صحت نکاح با مخالفین غیر از نواصب 54
- اشاره 54
- 1 - صحیحه حمران بن أعین و تفسیر صاحب حدائق برای روایت 54
- نقد و بررسی کلام صاحب حدائق؛ 55
- 2 - موثقه سماعه 56
- 3 - روایت فضیل بن یسار 56
- 4 - روایت سفیان بن السمط 57
- 5 - روایت حمران 57
- 6 - صحیحه عمر بن أبان 57
- خلاصۀ درس این جلسه: 59
- الف: صحیحه محمد بن مسلم: 59
- 1383/2/13 یکشنبه درس شمارۀ (641) کتاب النکاح/سال ششم 59
- اشاره 59
- بحث در روایاتی که برای صحت نکاح مؤمنه با مخالف استدلال شده 59
- ب: معتبره علی بن رئاب: 60
- د: روایت محمد بن قیس: 61
- ج: روایت علاء بن رزین: 61
- نکته اول: 62
- در جمع بندی نهایی این بحث به 5 نکته اشاره می کنیم: 62
- نکته دوم: 63
- نکته سوم: 63
- نکته چهارم: 64
- نکته ششم: 65
- نکته پنجم: 65
- بیان یکی از دو قول مشهور بودن حکم به جواز نکاح با مخالفین 66
- 1383/2/14 دوشنبه درس شمارۀ (642) کتاب النکاح/سال ششم 66
- خلاصۀ درس این جلسه: 66
- اشاره 66
- طریقه جمع بین اخبار ثواب یا عدم ثواب در اعمال مخالفین 67
- اشاره 67
- مسئله شرط بودن تمکن از پرداخت نفقه در صحت نکاح 67
- کلمات فقهاء در مسئله 68
- اقوال موجود در مسئله 68
- کلام شیخ مفید در مقنعه 68
- کلمات شیخ طوسی در مسئله 69
- 1383/2/15 سه شنبه درس شمارۀ (643) کتاب النکاح/سال ششم 70
- اشاره 70
- بررسی نظریه ابن زهره در غنیه 71
- خلاصۀ درس این جلسه: 71
- ادامه بحث اشتراط تمکن از نفقه 71
- اشاره 72
- تمسک به برخی ادله برای اشتراط تمکن از نفقه در کفائت 72
- مناقشه در ادله اشتراط تمکن از نفقه 74
- 1383/2/16 چهارشنبه درس شمارۀ (644) کتاب النکاح/سال ششم 76
- اشاره 76
- خلاصۀ درس این جلسه: 77
- الف) ادله قائلین به شرطیت تمکن از نفقه در صحت نکاح 77
- 1 - دلیل «لا حرج» و نقد آن توسط استاد مد ظله 77
- ب) ادله قائلین به عدم شرطیت «تمکن از نفقه» در صحت نکاح 78
- 2 - دلیل «لا ضرر» و نقد استاد مد ظله 78
- 1 - اطلاقات ادله جواز نکاح و عدم ثبوت مقید برای آنها 79
- 2 - تمسک به آیه شریفه «وَ أَنْکِحُوا الْأَیامی مِنْکُمْ وَ الصّالِحِینَ مِنْ عِبادِکُمْ وَ إِمائِکُمْ إِنْ یَکُونُوا فُقَراءَ یُغْنِهِمُ اللّهُ مِنْ فَضْلِهِ 79
- اشکال اول بر استدلال به آیه شریفه: 79
- اشاره 79
- اشکال دوّم بر استدلال به آیه شریفه: 80
- نقد بیان سوم توسط استاد مد ظله: 81
- نقد بیان دوم توسط استاد مد ظله: 81
- نقد بیان اوّل توسط استاد مد ظله: 81
- پاسخ استاد مد ظله از استدلال به روایت «جویبر» 82
- اشکالی اساسی از طرف استاد مد ظله بر استدلال به آیه (آیه اخص از مدعا است) 82
- 1 - اقوال در مسئلۀ عجز طاری 83
- 1383/2/19 شنبه درس شمارۀ (645) کتاب النکاح/سال ششم 83
- اشاره 83
- خلاصۀ درس این جلسه: 83
- 2 - ادلۀ قول اول (قول به لزوم عقد) 84
- اشاره 85
- الف - تصویر فخر المحققین از محل نزاع 85
- ب - ایراد محقق کرکی بر فخر المحققین رحمه الله 85
- 3 - اقوالی در ارتباط مسئلۀ لزوم عقد در عجز طاری از نفقه با مسئلۀ لزوم عقد در عجز ابتدائی از نفقه 85
- ج - دیدگاه فاضل اصفهانی (کاشف اللثام) و صاحب جواهر رحمه الله 85
- ب - توجیه بیان دیگران و جمع بندی نظرات مطروحه 86
- الف - توجیه بیان فخر المحققین: 86
- 4 - مختار استاد دام ظله 86
- 5 - نقد و بررسی ادلۀ لزوم عقد در فرض عجز طاری از نفقه 86
- اشاره 87
- وجه اول: لا ضرر و لا حرج 87
- 6 - ادلۀ مخالفین لزوم عقد در عجز طاری و نقد و بررسی آن 87
- وجه دوم: استدلال به آیۀ «فَإِمْساکٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِیحٌ بِإِحْسانٍ» 88
- وجه سوم: روایات 88
- اشاره 88
- روایت اول: ابو علی الاشعری 89
- سند روایت: 90
- روایت سوم: روایت ربعی بن عبد الله و الفضیل بن یسار 90
- روایت دوم: روایت تفسیر قمی: 90
- روایت چهارم: روایت ابی بصیر 91
- توضیح اولویت قول به عدم خیار در عجز طاری بنا بر قول به آن در عجز ابتدایی 92
- اشاره 92
- 1383/2/20 یکشنبه درس شمارۀ (646) کتاب النکاح/سال ششم 92
- خلاصۀ درس این جلسه: 92
- اشاره 92
- بررسی ادله قول ابن جنید 93
- اشاره به اقوال در مسئله و آغاز بحث از ادله 93
- دلیل اول: آیه شریفه «فَإِمْساکٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِیحٌ بِإِحْسانٍ» است. 93
- نگاهی به اجماع در مسئله 93
- دلیل دوم: استدلال به ادله لا حرج و لا ضرر است. 94
- دلیل قول به جواز فسخ توسط حاکم 94
- دلیل سوم: روایات است 94
- طریقه جمع بین روایت تفریق و روایت جعفریات 95
- اشاره 95
- 1383/2/21 دوشنبه درس شمارۀ (647) کتاب النکاح/سال ششم 96
- اشاره 96
- اشکال جمع مذکور و بررسی آن 96
- نتیجه گیری استاد (مد ظله) و نظر ایشان در مسئله 96
- خلاصۀ درس این جلسه: 97
- بیان عدم اعتبار کفائت در حسب و نسب و شغل 97
- کلام محقق در شرایع: 97
- مقصود از مولی در کلمات اهل رجال 97
- بررسی مثالهای صاحب جواهر 98
- اشاره 98
- بررسی شرح عبارت شرایع توسط جواهر 98
- مخالفت ابن جنید با ازدواج هاشمیّه با غیر هاشمی 99
- اشاره 100
- خلاصۀ درس این جلسه: 100
- 1383/2/22 سه شنبه درس شمارۀ (648) کتاب النکاح/سال ششم 100
- الف - دلیل ابن جنید بر منع حرمت صدقه بر بنی هاشم 101
- اشاره 101
- وجوه استدلال بر رأی ابن جنید 101
- 1 - جواز ازدواج بنی هاشم با غیر بنی هاشم و مخالفت ابن جنید در مسئله 101
- ب - روایتی در کافی نقل شده که ممکن است تخیل شود آن روایت دلیل بر مطلوب ابن جنید است. 102
- ج - مرسله فقیه: 103
- 2 - عدم اعتبار غیر از اسلام و تمکن از نفقه در کفائت شرعی 104
- 3 - «لو خطب المؤمن القادر علی النفقه وجب اجابته» 104
- 4 - احتمالات در معنای روایت 105
- خلاصۀ درس این جلسه: 106
- اشاره 106
- 1383/2/23 چهارشنبه درس شمارۀ (649) کتاب النکاح/سال ششم 106
- 2 - کلام صاحب جواهر پیرامون گفتار محقق رحمه الله 107
- اشاره 107
- 1 - متن شرایع: 107
- الف) جواز یا عدم جواز ردّ خاطب قادر بر نفقه 107
- متن شرایع: 109
- ب) اگر زوج خود را به قبیله ای منتسب نماید ولی بعداً معلوم می شود که از آنها نیست. 109
- نظر استاد مد ظله 109
- 1 - دلیل قائلین به فسخ: تمسک به مضمره حلبی 110
- 3 - نقد گفتار کشف اللثام توسط استاد مد ظله 110
- 2 - کلام صاحب کشف اللثام در رابطه با سند روایت 110
- اشاره 111
- ادامۀ بحث مردی که به هنگام ازدواج، خود را از افراد قبیله ای خاص معرفی کرده، ولی بعد از ازدواج خلاف گفته او ثابت شده است. 111
- اشاره 111
- خلاصۀ درس این جلسه: 111
- 1383/2/26 شنبه درس شمارۀ (650) کتاب النکاح/سال ششم 111
- اشاره 112
- بررسی روایت حلبی 112
- توضیحی راجع به کتاب حلبی 114
- توضیحی راجع به اصطلاح موقوفه و مضمره 114
- بررسی صحت روایت حلبی 114
- کلام صاحب معالم رحمه الله 115
- نظر نهایی استاد مد ظله نسبت به سند حدیث 115
- جواب کاشف اللثام به صاحب مدارک 115
- نقد استاد مد ظله به کلام کاشف اللثام 115
- بررسی متن روایت 116
- اشاره 117
- خلاصۀ درس این جلسه: 117
- 1383/2/27 یکشنبه درس شمارۀ (651) کتاب النکاح/سال ششم 117
- بررسی روایت مقنع و نوادر الحکمه و دلالتش بر فساد عقد در مسئله 118
- ادامۀ مسئله عقد نکاح کسی که ادعای دروغین انتساب به قبیله ای را نموده باشد 118
- بررسی ادله ریاض برای قول به انتفاء خیار فسخ 119
- اشاره 119
- کلمات شیخ در خلاف و تعجب از غفلت فقهاء از آن 119
- جواب صاحب ریاض از استدلال به روایت حلبی در تهذیب 119
- بررسی قول مشهور در مسئله 120
- اشکال بر استدلال ریاض به اولویت 121
- 1383/2/28 دوشنبه درس شمارۀ (652) کتاب النکاح/سال ششم 121
- اشاره به صاحبان برخی از اقوال در مسئله 121
- ادامه بررسی ادله صاحب ریاض بر لزوم عقد با عدم شرط 122
- خلاصۀ درس این جلسه: 122
- اشاره 122
- اشاره 122
- بررسی دلالت روایت بر بطلان یا خیار 124
- بیان وجود اختلاف در دو صورت اشتراط و عدم اشتراط 125
- 1383/2/29 سه شنبه درس شمارۀ (653) کتاب النکاح/سال ششم 125
- خلاصۀ درس این جلسه: 126
- اشاره 126
- 1 - تدلیس در ادّعای نسب یا شغل 126
- 2 - استدلال به روایت برای اثبات حق فسخ در تدلیس در ادعای شغل 127
- 3 - مناقشه در استدلال به روایت 128
- 4 - مناقشه در استدلال ابن جنید. 128
- 5 - سیر تاریخی و اقوال در مسئلۀ «اذا تزوج بامرأه ثم بان أنها کانت زنت» و بررسی صحت نسبت اقوال. 128
- 6 - أقوال در مسئلۀ «اذا ظهر أنها حدّت من الزنا» 129
- 1383/2/30 چهارشنبه درس شمارۀ (654) کتاب النکاح/سال ششم 130
- بحث در بارۀ روایت قاسم بن محمد الجوهری 131
- الف) بررسی سند روایت دالّه بر رجوع زوج به مدلّس برای اخذ مهر 131
- اشاره 131
- خلاصۀ درس این جلسه: 131
- بحث در روایات دالّ بر جواز رجوع زوج به مدلس برای اخذ مهر 131
- اشاره 131
- ب) بحث رجالی پیرامون «قاسم بن محمد» 133
- ج) اثبات وثاقت «قاسم بن محمد الجوهری» 134
- 2) نقد استدلال فوق توسط استاد مد ظله 134
- 1) روایت ابن ابی عمیر و صفوان، از او. 134
- 1383/3/2 شنبه درس شمارۀ (655) کتاب النکاح/سال ششم 136
- اشاره 136
- 3) بیان استاد مد ظله بر اثبات وثاقت «جوهری» 136
- کلام محقق در شرایع: 137
- طرح مسئله توسط استاد (مد ظله) 137
- بررسی حکم انکشاف زنای زوجه قبل از عقد 137
- خلاصۀ درس این جلسه: 137
- ذکر روایات مخالف با فتوای مشهور بین اصحاب 138
- اشاره 139
- بیان صاحب جواهر در مراد از «و ان شاء ترکها» 139
- کلام مجلسی اول در روضه و اشکال آن 139
- کلام کاشف اللثام در مقصود از «و ان شاء ترکها» 139
- اشکال های کلام صاحب جواهر 140
- استدلال به روایات بر جواز فسخ 141
- خلاصۀ درس این جلسه: 141
- اشاره 141
- 1383/3/3 یکشنبه درس شمارۀ (656) کتاب النکاح/سال ششم 141
- روایات دالّ بر عدم جواز فسخ 142
- بررسی اقوال در مسئله 143
- اشاره 144
- اشاره 144
- بررسی حکم خطبه کردن معتده 144
- 1383/3/4 دوشنبه درس شمارۀ (657) کتاب النکاح/سال ششم 144
- خلاصۀ درس این جلسه: 144
- بحث از فرع اول 145
- بحث از فرع دوم 145
- کلام صاحب حدائق در مسئله 146
- بیان ضعف تردید شیخ طوسی 146
- مناقشه صاحب جواهر در مسئله 146
- اشاره 147
- 1383/3/5 سه شنبه درس شمارۀ (658) کتاب النکاح/سال ششم 147
- دلیل اول: ادعای اجماع: 148
- 2 - ادله تحریم خواستگاری از ذات بعل و معتده رجعیه 148
- خلاصۀ درس این جلسه: 148
- 1 - اقوال در مسئله خطبه و خواستگاری از زن معتده رجعیه 148
- دلیل دوم: استظهار مذاق شارع و مقدار دلالت آن 149
- دلیل سوم: آیه شریفه 150
- اشاره 150
- 3 - بررسی روایات وارده در ذیل آیه شریفه 150
- دو احتمال در معنای آیه لا تَعْزِمُوا عُقْدَهَ النِّکاحِ 152
- 1383/3/6 چهارشنبه درس شمارۀ (659) کتاب النکاح/سال ششم 153
- اشاره 154
- 1 - اشاره به مختار صاحب جواهر رحمه الله و علامه حلی 154
- الف) تعریض به خطبه و تصریح به آن 154
- خلاصۀ درس این جلسه: 154
- روایت اول: 155
- اشاره 155
- 2 - ذکر روایات متعدد بر اثبات معنای «تعریض» و اینکه مرادف با تلویح است. 155
- روایت دوم: 156
- روایت سوم: 157
- روایت پنجم: 158
- روایت چهارم: 158
- روایت هفتم: 159
- روایت ششم: 159
- 3 - جمع بندی نهایی از مضمون روایات 160
- اشاره 161
- 1383/3/9 شنبه درس شمارۀ (660) کتاب النکاح/سال ششم 161
- خلاصۀ درس این جلسه: 161
- 2 - آراء فقهاء در مسئله: 162
- 1 - متن شرایع: 162
- اگر مردی از زنی خواستگاری کرد و زن یا ولی او جواب مثبت داد، آیا مرد دیگری می تواند در این زمان از آن زن خواستگاری کند؟ 162
- 4 - پاسخ های کاشف اللثام به ادله فوق 163
- 3 - ادله قول به تحریم 163
- 5 - بررسی دلیل چهارم توسط استاد مد ظله: 164
- 1383/3/10 یکشنبه درس شمارۀ (661) کتاب النکاح/سال ششم 165
- 6 - یادآوری دو نکته: 165
- 1 - آیا زن سه طلاقه می تواند با محلّل شرط طلاق یا ارتفاع نکاح بعد از تحلیل کند؟ 166
- خلاصۀ درس این جلسه: 166
- اشاره 166
- 2 - توضیح عبارت شرایع و بیان أقسام سه گانه برای شرط 168
- اشاره 168
- 3 - بررسی حکم صور مسئله 168
- الف - حکم صورت اول و تفصیل بین وحدت مطلوب و تعدد مطلوب 169
- ب - حکم صورت دوم (شرط طلاق) 169
- ج - بررسی أقوال در صورت دوم (صورت شرط طلاق) 170
- د - حکم مهر در صورت شرط طلاق و اختیار قول به بطلان شرط و صحت عقد 170
- 4 - حکم تحلیل در صور مختلفه: 171
- ه - حکم صورت سوم (شرط بنائی مضمر و غیر مصرّح) 171
- و - حکم صورت چهارم (داعی بر طلاق) 171
- 1 - بررسی اقوال در مسئله ازدواج انسان با قابله خود 172
- خلاصۀ درس این جلسه: 172
- 1383/3/11 دوشنبه درس شمارۀ (662) کتاب النکاح/سال ششم 172
- اشاره 172
- 2 - بررسی روایات مسئله 173
- 1383/3/12 سه شنبه درس شمارۀ (663) کتاب النکاح/سال ششم 176
- اشاره 176
- الف - استدراک از مسئله شرط طلاق با محلل استدراک اول 177
- ب - استدلال شیخ طوسی قدس سرّه به روایت لعن محلل بر بطلان شرط ارتفاع نکاح و مناقشه آن استدراک دوم 177
- 1 - تکمله ای بر مسئله شرط طلاق با محلل و شرط ارتفاع نکاح بعد از تحلیل 177
- خلاصۀ درس این جلسه: 177
- اشاره 178
- الف - تلخیصی از مفاد روایات 178
- مناقشه در این استدلال: 178
- 2 - ادامه بحث حکم ازدواج شخص با قابله یا دختر قابله خود 178
- جمع اول: نهی در این روایات محمول بر کراهت است 179
- ب - وجوه جمع بین روایات 179
- جمع دوم: 179
- مناقشه وجه اول: 179
- مناقشه این وجه جمع: 180
- جمع چهارم و مناقشه وجه سوم: 180
- جمع سوم: 180
- 3 - عقد انقطاعی و مشروعیت آن 181
- تتمه بحث از کراهت ازدواج با قابله خود 183
- اشاره 183
- خلاصۀ درس این جلسه: 183
- اشاره 183
- 1383/3/13 چهارشنبه درس شمارۀ (664) کتاب النکاح/سال ششم 183
- تکمیل بحث در نحوه جمع بین روایات مسئله 184
- بحث سندی پیرامون روایات گذشته 185
- اعتبار ایجاب و قبول در نکاح موقت 187
- اشاره 187
- 1383/3/16 شنبه درس شمارۀ (665) کتاب النکاح/سال ششم 187
- تعارض روایات متعه در مطلوبیت و عدم آن 188
- خلاصۀ درس این جلسه: 188
- اشاره 188
- وجه جمع بین روایات مذکور 189
- اشاره 190
- بررسی اعتبار الفاظ مخصوص در صیغه عقد موقت 190
- توضیح کلام جواهر در مقام 190
- حکم مسئله به نظر استاد «مد ظله» 191
- اشاره 191
- تصویر محل نزاع در مسئله 191
- بررسی جواز متعه کردن زن سنی 191
- آیا در صحت عقد، اعتقاد متعاقدین نیز دخالت دارد؟ 192
- الف) بحث پیرامون مقام ثبوت 192
- 1383/3/17 یکشنبه درس شمارۀ (666) کتاب النکاح/سال ششم 192
- خلاصۀ درس جلسه گذشته و این جلسه: 192
- اشاره 192
- ب) بحث پیرامون مقام اثبات 193
- اشاره 193
- کلام مرحوم فیض در وافی 193
- ج) دیدگاه برخی از بزرگان نسبت به این روایت 194
- اشاره 194
- روایات دیگر 195
- بحث سندی 195
- الف) روایت محمد بن الفیض 195
- نقد استاد مد ظله به مؤید مزبور 195
- ب) روایت مرسله صدوق 196
- بحث دلالی 196
- نتیجه بحث از این دو روایت 197
- بحث سندی 197
- بحث دلالی 197
- د) قواعد چه اقتضاء می کند؟ 197
- خلاصۀ درس این جلسه: 198
- 1383/3/18 دوشنبه درس شمارۀ (667) کتاب النکاح/سال ششم 198
- اشاره 198
- 1 - روایت أبی بصیر 199
- بحث در خصوص صیغه های عقد متعه 199
- ب - مطالب مستفاد از روایت 200
- اشاره 200
- 2 - روایت ابان بن تغلب 200
- الف - توضیح متن روایت 200
- توضیح روایت: 201
- اشاره 201
- 4 - روایت حسن بن علی بن یقطین 201
- 3 - روایت ثعلبه 201
- اشاره 202
- 5 - روایت هشام بن سالم 202
- الف) سند روایت: 202
- ب) توضیح روایت 202
- اشاره 202
- ب) توضیح روایت: 203
- اشاره 203
- الف) سند روایت: 203
- 1383/3/19 سه شنبه درس شمارۀ (668) کتاب النکاح/سال ششم 203
- خلاصۀ درس این جلسه: 204
- بررسی ادله منع کتابیه از محرمات 204
- اشاره 204
- ذکر شرایط زن مورد تمتع 204
- اشاره 204
- صحیحه معاویه بن وهب 205
- اشاره 206
- بررسی اشکال مسالک به عبارت محقق 206
- بررسی دلالت روایت بر لزوم منع و یا بر ترخیص آن 206
- بررسی حکم سؤال از شوهر دار بودن مورد تمتع 206
- 2 - روایت عمر بن حنظله 207
- بررسی روایات مسئله 207
- 1 - روایت ابان بن تغلب 207
- 5 - روایت محمد بن عبد الله الاشعری 208
- 4 - روایت فضل مولی محمد بن راشد 208
- 3 - صحیحه میسّر 208
- 7 - روایت مهران بن محمد 209
- 8 - روایه یونس بن عبد الرحمن 209
- 6 - روایت محمد بن عبید الله الاشعری 209
- 1383/3/20 چهارشنبه درس شمارۀ (669) کتاب النکاح/سال ششم 210
- بحث در لزوم و عدم لزوم تحقیق در بارۀ زنی که می خواهند متعه شود و حکم ازدواج با زن زانیه 210
- خلاصۀ درس این جلسه: 210
- اشاره 210
- اشاره 211
- بررسی روایات داله بر عدم لزوم تحقیق 211
- ذکر اشکالی بر جواهر و جواب آن 211
- ذکر اشکالی که بر جواهر وارد است 211
- ذکر روایات داله بر لزوم تحقیق 213
- بررسی حکم ازدواج با زانیه 214
- نحوه جمع بین روایات مذکور 214
- اشاره 214
- نحوه جمع بین روایات مسئله 215
- ذکر روایات داله بر حکم ازدواج با زانیه 215
وجه استدلال کلمه «نکره» در این روایت است. بسیاری کراهت در روایات را به معنای کراهت اصطلاحی می دانند ولی به نظر ما کراهت در روایات اعم است و گاهی به معنای حرمت به کار می رود. و استدلال مبتنی بر این است که «نکره» در روایت به معنای حرمت باشد.
لکن اولاً: این روایت ضعیف السند است و ثانیاً: به اعم برای أخصّ نمی توان
1- (1) - محمد بن یعقوب الکلینی قدس سرّه، الکافی 345/5.
استدلال کرد. زیرا وقتی کراهت کاربرد حرام و غیر حرام دارد باید قرینه قائم شود که مراد در اینجا حرمت است و به کار بردن جامع خود قرینه به این است که شق غیر الزامی مراد است.
ثالثاً: نفس تعلیل هم با کراهت اصطلاحی (کراهت بالمعنی الاخص) سازگار است. چون می فرماید: اگر ازدواج صورت بگیرد این ازدواج در معرض این است که فرزندان ما هم به آن اوساخ آلوده شوند. و در تعلیلات متعارف، شیئی که قطعی آن موجب تحریم است، مشکوک و محتمل آن را دلیل برای تنزیه و کراهت قرار می دهند.
نتیجه اینکه اولاً: روایت ضعیف السند است و ثانیاً: استدلال به جامع قرینه بر غیر الزامی بوده است و ثالثاً: تعلیل با کراهت اصطلاحی تناسب دارد.
ج - مرسله فقیه:
نظر النبی صلی الله علیه و آله الی اولاد علی علیه السلام و جعفر فقال: «بناتنا لبنینا و بنونا لبناتنا(1)».
ممکن است به این روایت برای فتوای ابن جنید استدلال شود.
لکن این روایت علاوه بر ضعف سند، مضمونش را که حتی هاشمی هم نتواند با غیر هاشمی ازدواج کند هیچ فقیهی ملتزم نشده است و حتی ابن جنید هم به مفاد این روایت ملتزم نیست. بنابراین معلوم است که این روایت ناظر به بیان حکم تحریمی نیست.