نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 18 صفحه 199

در این جلسه در خصوص صیغه های عقد متعه بحث می شود. آنچه از روایات و قواعد استفاده می شود عدم اعتبار صیغه خاص است و لفظ دال بر عقد خاص با ذکر مدت و سایر شرایط کافی است. در ادامه، روایات مسئله مورد بحث قرار می گیرد و سایر مباحث در جلسات آینده پیگیری خواهد شد.

***

بحث در خصوص صیغه های عقد متعه

1 - روایت أبی بصیر

محمد بن یعقوب عن محمد بن یحیی عن محمد بن الحسین و عده من اصحابنا عن احمد بن محمد(1) عن عثمان بن عیسی عن سماعه عن أبی بصیر قال لا بدّ أن تقول فیه هذه الشروط اتزوجک متعه.... الحدیث.

توضیح متن روایت:

در مورد «قال» در روایت دو احتمال وجود دارد که یک احتمال ظاهر است و احتمال دیگر احیاناً استعمال می شود. آن احتمال معمول این است که سماعه از أبی بصیر نقل می کند. سماعه می گوید قال یعنی قال أبو بصیر. ظاهر ابتدایی همین معناست و قهراً روی این حساب، روایت موقوف است و فتوای ابی بصیر از آن

استفاده می شود.

احتمال دوم از «قال» به بعد، کلام أبو بصیر باشد که «قال لا بدّ أن تقول فیه هذا الشروط» و در این صورت فاعل «قال» مضمر می شود و چون معلوم است که أبو بصیر از غیر از امام معصوم نقل نمی کند فاعل امام معصوم می شود. که یا حضرت باقر علیه السلام است یا حضرت صادق علیهم السلام است. ولی به این نحو که استعمال می شود متعارفاً «قال» کلام کسی است که قبل از شخص آخر هست و فاعل «قال» شخص آخر است.