نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 18 صفحه 208

است که به نظر ما صحیح است «قال: قلت لأبی عبد الله علیه السلام: انی تزوجت امرأه فسئلت عنها» درباره او از دیگران سؤال کردم «فقیل فیها» گفتند که وضع او ناجور است «فقال و أنت لم سألت أیضا، لیس علیکم التفتیش»(1).

که ظاهر این روایت این است که حتی قبل از ازدواج هم حق تفتیش ندارید نه اینکه عدم تفتیش اختصاصی به بعد از ازدواج داشته باشد، آن طوری که صاحب جواهر استظهار کرده است اختصاص نهی به بعد از ازدواج را. و لااقل این است که اگر مجموع روایات مورد نظر قرار بگیرد، معلوم می شود که قبل از ازدواج هم تفتیش لازم نیست.

3 - صحیحه میسّر

قال: قلت لأبی عبد الله علیه السلام: ألقی المرأه بالفلاه التی لیس فیها أحد فأقول لها، لک زوج؟ فتقول: لا، فأتزوجها؟ قال: نعم هی المصدقه علی نفسها. البته این روایت ربطی به عدم لزوم سؤال ندارد.

4 - روایت فضل مولی محمد بن راشد

عن أبی عبد الله علیه السلام قال: قلت: انی تزوجت امرأه متعه، فوقع فی نفسی أن لها زوجا، ففتّشت عن ذلک فوجدت لها زوجاً، قال: و لم فتّشت؟(2)

این روایت بیش از تأیید از آن استفاده نمی شود کرد، به این بیان که تفتیش اگر واجب شد وجوبش غیری است نه نفسی به این معنی که اگر بدون تفتیش عقد کرد و مباشرت کرد و در واقع شوهر داشت، عقاب الهی ثابت است. بدین لحاظ بعید است که قبل از ازدواج تفتیش واجب باشد و عقاب محتمل منجز شده باشد اما اگر خلاف کرد بعدا تفتیش واجب نباشد، لذا از اینکه حضرت فرموده «لم فتشت» می فهمیم که تفتیش از اول واجب نبوده است.

5 - روایت محمد بن عبد الله الاشعری