- الف - شرطیت کفائت برای صحت نکاح 1
- اشاره 1
- خلاصۀ درس این جلسه: 1
- 1383/1/15 شنبه درس شمارۀ (631) کتاب النکاح/سال ششم 1
- ب - نقل اقوال در نکاح زوج مؤمن با زوجه غیر مؤمنه 2
- 1 - ادعای اجماع بر بطلان 3
- ج - نقل اقوال در نکاح زوج غیر مؤمن با زوجه مؤمنه 3
- اشاره 3
- 2 - مناقشه صاحب جواهر در این ادعای اجماع 4
- اشاره 5
- 3 - پاسخ استاد به مناقشه صاحب جواهر 5
- 1383/1/16 یکشنبه درس شمارۀ (632) کتاب النکاح/سال ششم 5
- الف) تحقیق درباره معنای ایمان در کلمات قدماء: 6
- 1 - متن کلمات چند تن از قدماء: 6
- خلاصۀ درس این جلسه: 6
- اشاره 6
- 2 - فرمایش صاحب جواهر: 7
- 3 - توضیح استاد مد ظله: 8
- 4 - نقد استاد مد ظله 9
- 1 - کلام صاحب جواهر: 9
- ب) بررسی معنای ایمان در روایات: 9
- 3) نظر اجمالی استاد مد ظله: 10
- 2) استدلال صاحب حدائق به روایت علی بن مهزیار: 10
- 1383/1/17 دوشنبه درس شمارۀ (633) کتاب النکاح/سال ششم 11
- خلاصۀ درس این جلسه: 11
- بحث در استدلال هایی بود که برای اعتبار ایمان به معنای اثنا عشری بودن در حصول کفائت اقامه شده است. 11
- اشاره 11
- 2 - اشکال شهید ثانی رحمه الله به استدلال روایت: 12
- 3 - پاسخ صاحب حدائق رحمه الله به اشکال شهید ثانی: 12
- 4 - ردّ صاحب جواهر بر صاحب حدائق: 12
- 1 - استدلال به روایت علی بن مهزیار: 12
- 6 - اشکال دیگری از صاحب جواهر رحمه الله بر استدلال به روایت: 13
- 5 - نظر استاد مد ظله پیرامون استدلال به روایت: 13
- 7 - پاسخ استاد مد ظله به این اشکال: 13
- 8 - اشکال دیگری از صاحب جواهر بر استدلال به روایت: 14
- 9 - پاسخ استاد مد ظله به این اشکال: 14
- اشاره 15
- خلاصه درس این جلسه 15
- 1383/1/18 سه شنبه درس شمارۀ (634) کتاب النکاح/سال ششم 15
- 1) اشکال سندی و دلالی صاحب مسالک بر استدلال به روایت «المؤمنون بعضهم اکفاء بعض» 16
- 2) نقد و بررسی اشکالات صاحب مسالک به روایت فوق توسط استاد (مد ظله) 17
- 3) اشکال دلالی صاحب مسالک به استدلال به روایت «ترضون خلقه و دینه» 17
- اشاره 17
- کلام استاد مد ظله 18
- 5) نقد و بررسی استاد مد ظله نسبت به جواب صاحب حدائق از اشکالات صاحب مسالک. 19
- 4) اشکالات صاحب مسالک بر استدلال به روایت أبی بصیر. 19
- 6) اشکال سندی صاحب مسالک بر استدلال به روایت فضیل بن یسار 20
- 1383/1/19 چهارشنبه درس شمارۀ (635) کتاب النکاح/سال ششم 21
- 7) جواب صاحب ریاض و ردّ آن توسط استاد مد ظله همراه با اشکال استاد به استدلال به حدیث 21
- خلاصۀ درس این جلسه: 22
- اشاره 22
- تکمیل نقد و بررسی اشکال صاحب مسالک به روایت «ترضون خُلقه و دینه» 22
- اشاره 22
- اشاره 23
- نقد صاحب جواهر به جواب صاحب حدائق از اشکال صاحب مسالک در استدلال به روایت 23
- مناقشه در کلام صاحب جواهر و جواب آن 24
- نظر صاحب ریاض رحمه الله: 24
- روایت پنجم و اشکال سندی صاحب مسالک به آن 25
- اشاره 25
- نظر استاد مد ظله 25
- نظر صاحب حدائق و صاحب ریاض و استاد مد ظله دربارۀ سند روایت 26
- اشاره 27
- روایت ششم و اشکال دلالی صاحب مسالک بر آن 27
- اشاره 28
- جواب صاحب حدائق از اشکال دلالی صاحب مسالک. 28
- 1383/2/5 شنبه درس شمارۀ (636) کتاب النکاح/سال ششم 28
- اشتراط کفائت در ایمان در نکاح با مخالفین و عدم آن 29
- خلاصۀ درس این جلسه: 29
- بررسی اقوال در مسئله 29
- مناقشه در استدلال به روایات من ترضون خلقه و دینه (تلخیص مطالب گذشته و تکمیل) 30
- اشاره 31
- استدلال صاحب حدائق به سایر روایات 31
- مناقشه در کلام صاحب حدائق قدس سرّه 32
- تتمه فرمایش صاحب حدائق 32
- 1383/2/6 یکشنبه درس شمارۀ (637) کتاب النکاح/سال ششم 33
- خلاصۀ درس گذشته و این جلسه: 33
- اشاره 33
- 2 - ناصبی و کافر بودن کسی که جبت و طاغوت را بر حضرت امیر علیه السلام مقدم می دارد و نسبت به ائمه علیهم السلام معرفت ندارد: 34
- الف) بیان برخی از ادله حرمت ازدواج با زوج مخالف: 34
- 1 - بداهت حرمت ازدواج با ناصبی، و ناصبی بودن مخالفین شیعه: 34
- 1 - روایت فضیل بن یسار 36
- ب) بیان ادله ای که معارض ادله حرمت شمرده شده و پاسخ آنها: 36
- 2 - اشکال صاحب حدائق به استدلال مذکور: 36
- 3 - استدلال مسالک به صحیحه عبد الله بن سنان: 37
- 4 - پاسخ صاحب حدائق به فرمایش شهید ثانی: 37
- ج) بیان برخی دیگر از ادله قائلین به حرمت و اشکال صاحب مسالک به آنها و ردّ آن توسط صاحب حدائق: 38
- 2 - اشکال صاحب مسالک به استدلال مذکور: 38
- 1 - روایت زراره و نهی از دختر دادن به شکاک: 38
- 4 - روایت عبد الله بن سنان و نهی از دختر دادن به مستضعف: 39
- 3 - پاسخ صاحب حدائق به مسالک: 39
- 6 - پاسخ صاحب حدائق: 40
- د) رأی استاد مد ظله درباره مسئله مورد بحث: 40
- 5 - اشکال شهید ثانی به استدلال مذکور: 40
- اشاره 41
- خلاصۀ درس این جلسه: 41
- 1383/2/7 دوشنبه درس شمارۀ (638) کتاب النکاح/سال ششم 41
- مناقشه در استناد به روایات برای ناصبی بودن اهل خلاف 42
- اشاره 42
- ادامه مناقشه در استناد به روایات، برای اثبات ناصبی بودن اهل خلاف و مناقشه در کلام صاحب جواهر؛ 43
- فرمایش صاحب جواهر ره و مناقشه در آن 43
- اشاره 44
- اطلاقات و مراتب اسلام و ایمان و کفر 44
- ادامه مناقشه در استناد به روایات برای اثبات نصب و کفر اهل خلاف 45
- یکی دیگر از روایاتی که صاحب حدائق به آن تمسک کرده است روایتی است که دلالت بر کفر اهل خلاف کرده است. 45
- الف) بحث دلالی روایت 45
- روایات دالّ بر اسلام مخالفین 46
- ب) بحث سندی روایت: 46
- خلاصۀ درس این جلسه: 47
- بحث در اعتبار ایمان در زوجین می باشد. 47
- اشاره 47
- 1383/2/8 سه شنبه درس شمارۀ (639) کتاب النکاح/سال ششم 47
- اشاره 47
- روایات «المؤمنون بعضهم أکفاء بعض» 48
- بررسی روایات «المؤمنون بعضهم اکفاء بعض» 48
- بررسی کلام صاحب جواهر 48
- کلام صاحب جواهر نسبت به این روایات 48
- اشاره 48
- بررسی روایات تقدیم جبت و طاغوت بر امیر المؤمنین ع 49
- بررسی روایات دال بر عدم جواز تزویج ناصبی 49
- بررسی روایات ناهی از تزویج شکاک 50
- بررسی روایات معارض 50
- بررسی روایات مُثبت کفر اهل تسنن 50
- نقد استاد مد ظله بر استدلال مذکور 51
- ب) روایت حُمران بن اعین 51
- الف) یکی از روایات معارض صحیحه عبد الله بن سنان می باشد 51
- توضیحی درباره متن روایت 52
- 1383/2/12 شنبه درس شمارۀ (640) کتاب النکاح/سال ششم 53
- اشاره 53
- خلاصۀ درس این جلسه: 53
- روایات دالّ بر صحت نکاح با مخالفین غیر از نواصب 54
- اشاره 54
- 1 - صحیحه حمران بن أعین و تفسیر صاحب حدائق برای روایت 54
- نقد و بررسی کلام صاحب حدائق؛ 55
- 2 - موثقه سماعه 56
- 3 - روایت فضیل بن یسار 56
- 6 - صحیحه عمر بن أبان 57
- 5 - روایت حمران 57
- 4 - روایت سفیان بن السمط 57
- خلاصۀ درس این جلسه: 59
- الف: صحیحه محمد بن مسلم: 59
- اشاره 59
- بحث در روایاتی که برای صحت نکاح مؤمنه با مخالف استدلال شده 59
- 1383/2/13 یکشنبه درس شمارۀ (641) کتاب النکاح/سال ششم 59
- ب: معتبره علی بن رئاب: 60
- د: روایت محمد بن قیس: 61
- ج: روایت علاء بن رزین: 61
- در جمع بندی نهایی این بحث به 5 نکته اشاره می کنیم: 62
- نکته اول: 62
- نکته دوم: 63
- نکته سوم: 63
- نکته چهارم: 64
- نکته پنجم: 65
- نکته ششم: 65
- بیان یکی از دو قول مشهور بودن حکم به جواز نکاح با مخالفین 66
- خلاصۀ درس این جلسه: 66
- اشاره 66
- 1383/2/14 دوشنبه درس شمارۀ (642) کتاب النکاح/سال ششم 66
- اشاره 67
- طریقه جمع بین اخبار ثواب یا عدم ثواب در اعمال مخالفین 67
- مسئله شرط بودن تمکن از پرداخت نفقه در صحت نکاح 67
- کلمات فقهاء در مسئله 68
- کلام شیخ مفید در مقنعه 68
- اقوال موجود در مسئله 68
- کلمات شیخ طوسی در مسئله 69
- 1383/2/15 سه شنبه درس شمارۀ (643) کتاب النکاح/سال ششم 70
- اشاره 70
- ادامه بحث اشتراط تمکن از نفقه 71
- خلاصۀ درس این جلسه: 71
- بررسی نظریه ابن زهره در غنیه 71
- تمسک به برخی ادله برای اشتراط تمکن از نفقه در کفائت 72
- اشاره 72
- مناقشه در ادله اشتراط تمکن از نفقه 74
- 1383/2/16 چهارشنبه درس شمارۀ (644) کتاب النکاح/سال ششم 76
- اشاره 76
- خلاصۀ درس این جلسه: 77
- 1 - دلیل «لا حرج» و نقد آن توسط استاد مد ظله 77
- الف) ادله قائلین به شرطیت تمکن از نفقه در صحت نکاح 77
- ب) ادله قائلین به عدم شرطیت «تمکن از نفقه» در صحت نکاح 78
- 2 - دلیل «لا ضرر» و نقد استاد مد ظله 78
- 1 - اطلاقات ادله جواز نکاح و عدم ثبوت مقید برای آنها 79
- 2 - تمسک به آیه شریفه «وَ أَنْکِحُوا الْأَیامی مِنْکُمْ وَ الصّالِحِینَ مِنْ عِبادِکُمْ وَ إِمائِکُمْ إِنْ یَکُونُوا فُقَراءَ یُغْنِهِمُ اللّهُ مِنْ فَضْلِهِ 79
- اشاره 79
- اشکال اول بر استدلال به آیه شریفه: 79
- اشکال دوّم بر استدلال به آیه شریفه: 80
- نقد بیان سوم توسط استاد مد ظله: 81
- نقد بیان دوم توسط استاد مد ظله: 81
- نقد بیان اوّل توسط استاد مد ظله: 81
- پاسخ استاد مد ظله از استدلال به روایت «جویبر» 82
- اشکالی اساسی از طرف استاد مد ظله بر استدلال به آیه (آیه اخص از مدعا است) 82
- 1 - اقوال در مسئلۀ عجز طاری 83
- 1383/2/19 شنبه درس شمارۀ (645) کتاب النکاح/سال ششم 83
- خلاصۀ درس این جلسه: 83
- اشاره 83
- 2 - ادلۀ قول اول (قول به لزوم عقد) 84
- اشاره 85
- الف - تصویر فخر المحققین از محل نزاع 85
- ب - ایراد محقق کرکی بر فخر المحققین رحمه الله 85
- 3 - اقوالی در ارتباط مسئلۀ لزوم عقد در عجز طاری از نفقه با مسئلۀ لزوم عقد در عجز ابتدائی از نفقه 85
- ج - دیدگاه فاضل اصفهانی (کاشف اللثام) و صاحب جواهر رحمه الله 85
- ب - توجیه بیان دیگران و جمع بندی نظرات مطروحه 86
- الف - توجیه بیان فخر المحققین: 86
- 4 - مختار استاد دام ظله 86
- 5 - نقد و بررسی ادلۀ لزوم عقد در فرض عجز طاری از نفقه 86
- اشاره 87
- وجه اول: لا ضرر و لا حرج 87
- 6 - ادلۀ مخالفین لزوم عقد در عجز طاری و نقد و بررسی آن 87
- وجه دوم: استدلال به آیۀ «فَإِمْساکٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِیحٌ بِإِحْسانٍ» 88
- وجه سوم: روایات 88
- اشاره 88
- روایت اول: ابو علی الاشعری 89
- روایت سوم: روایت ربعی بن عبد الله و الفضیل بن یسار 90
- سند روایت: 90
- روایت دوم: روایت تفسیر قمی: 90
- روایت چهارم: روایت ابی بصیر 91
- توضیح اولویت قول به عدم خیار در عجز طاری بنا بر قول به آن در عجز ابتدایی 92
- اشاره 92
- 1383/2/20 یکشنبه درس شمارۀ (646) کتاب النکاح/سال ششم 92
- اشاره 92
- خلاصۀ درس این جلسه: 92
- اشاره به اقوال در مسئله و آغاز بحث از ادله 93
- بررسی ادله قول ابن جنید 93
- دلیل اول: آیه شریفه «فَإِمْساکٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِیحٌ بِإِحْسانٍ» است. 93
- نگاهی به اجماع در مسئله 93
- دلیل دوم: استدلال به ادله لا حرج و لا ضرر است. 94
- دلیل قول به جواز فسخ توسط حاکم 94
- دلیل سوم: روایات است 94
- طریقه جمع بین روایت تفریق و روایت جعفریات 95
- اشاره 95
- اشکال جمع مذکور و بررسی آن 96
- 1383/2/21 دوشنبه درس شمارۀ (647) کتاب النکاح/سال ششم 96
- اشاره 96
- نتیجه گیری استاد (مد ظله) و نظر ایشان در مسئله 96
- خلاصۀ درس این جلسه: 97
- بیان عدم اعتبار کفائت در حسب و نسب و شغل 97
- کلام محقق در شرایع: 97
- مقصود از مولی در کلمات اهل رجال 97
- بررسی مثالهای صاحب جواهر 98
- اشاره 98
- بررسی شرح عبارت شرایع توسط جواهر 98
- مخالفت ابن جنید با ازدواج هاشمیّه با غیر هاشمی 99
- اشاره 100
- خلاصۀ درس این جلسه: 100
- 1383/2/22 سه شنبه درس شمارۀ (648) کتاب النکاح/سال ششم 100
- الف - دلیل ابن جنید بر منع حرمت صدقه بر بنی هاشم 101
- وجوه استدلال بر رأی ابن جنید 101
- اشاره 101
- 1 - جواز ازدواج بنی هاشم با غیر بنی هاشم و مخالفت ابن جنید در مسئله 101
- ب - روایتی در کافی نقل شده که ممکن است تخیل شود آن روایت دلیل بر مطلوب ابن جنید است. 102
- ج - مرسله فقیه: 103
- 3 - «لو خطب المؤمن القادر علی النفقه وجب اجابته» 104
- 2 - عدم اعتبار غیر از اسلام و تمکن از نفقه در کفائت شرعی 104
- 4 - احتمالات در معنای روایت 105
- اشاره 106
- خلاصۀ درس این جلسه: 106
- 1383/2/23 چهارشنبه درس شمارۀ (649) کتاب النکاح/سال ششم 106
- اشاره 107
- 2 - کلام صاحب جواهر پیرامون گفتار محقق رحمه الله 107
- 1 - متن شرایع: 107
- الف) جواز یا عدم جواز ردّ خاطب قادر بر نفقه 107
- نظر استاد مد ظله 109
- متن شرایع: 109
- ب) اگر زوج خود را به قبیله ای منتسب نماید ولی بعداً معلوم می شود که از آنها نیست. 109
- 1 - دلیل قائلین به فسخ: تمسک به مضمره حلبی 110
- 3 - نقد گفتار کشف اللثام توسط استاد مد ظله 110
- 2 - کلام صاحب کشف اللثام در رابطه با سند روایت 110
- اشاره 111
- ادامۀ بحث مردی که به هنگام ازدواج، خود را از افراد قبیله ای خاص معرفی کرده، ولی بعد از ازدواج خلاف گفته او ثابت شده است. 111
- 1383/2/26 شنبه درس شمارۀ (650) کتاب النکاح/سال ششم 111
- اشاره 111
- خلاصۀ درس این جلسه: 111
- اشاره 112
- بررسی روایت حلبی 112
- توضیحی راجع به کتاب حلبی 114
- توضیحی راجع به اصطلاح موقوفه و مضمره 114
- بررسی صحت روایت حلبی 114
- نظر نهایی استاد مد ظله نسبت به سند حدیث 115
- جواب کاشف اللثام به صاحب مدارک 115
- کلام صاحب معالم رحمه الله 115
- نقد استاد مد ظله به کلام کاشف اللثام 115
- بررسی متن روایت 116
- اشاره 117
- خلاصۀ درس این جلسه: 117
- 1383/2/27 یکشنبه درس شمارۀ (651) کتاب النکاح/سال ششم 117
- ادامۀ مسئله عقد نکاح کسی که ادعای دروغین انتساب به قبیله ای را نموده باشد 118
- بررسی روایت مقنع و نوادر الحکمه و دلالتش بر فساد عقد در مسئله 118
- بررسی ادله ریاض برای قول به انتفاء خیار فسخ 119
- اشاره 119
- کلمات شیخ در خلاف و تعجب از غفلت فقهاء از آن 119
- جواب صاحب ریاض از استدلال به روایت حلبی در تهذیب 119
- بررسی قول مشهور در مسئله 120
- اشکال بر استدلال ریاض به اولویت 121
- اشاره به صاحبان برخی از اقوال در مسئله 121
- 1383/2/28 دوشنبه درس شمارۀ (652) کتاب النکاح/سال ششم 121
- اشاره 122
- خلاصۀ درس این جلسه: 122
- ادامه بررسی ادله صاحب ریاض بر لزوم عقد با عدم شرط 122
- اشاره 122
- بررسی دلالت روایت بر بطلان یا خیار 124
- بیان وجود اختلاف در دو صورت اشتراط و عدم اشتراط 125
- 1383/2/29 سه شنبه درس شمارۀ (653) کتاب النکاح/سال ششم 125
- اشاره 126
- خلاصۀ درس این جلسه: 126
- 1 - تدلیس در ادّعای نسب یا شغل 126
- 2 - استدلال به روایت برای اثبات حق فسخ در تدلیس در ادعای شغل 127
- 3 - مناقشه در استدلال به روایت 128
- 4 - مناقشه در استدلال ابن جنید. 128
- 5 - سیر تاریخی و اقوال در مسئلۀ «اذا تزوج بامرأه ثم بان أنها کانت زنت» و بررسی صحت نسبت اقوال. 128
- 6 - أقوال در مسئلۀ «اذا ظهر أنها حدّت من الزنا» 129
- 1383/2/30 چهارشنبه درس شمارۀ (654) کتاب النکاح/سال ششم 130
- الف) بررسی سند روایت دالّه بر رجوع زوج به مدلّس برای اخذ مهر 131
- بحث در بارۀ روایت قاسم بن محمد الجوهری 131
- اشاره 131
- خلاصۀ درس این جلسه: 131
- بحث در روایات دالّ بر جواز رجوع زوج به مدلس برای اخذ مهر 131
- اشاره 131
- ب) بحث رجالی پیرامون «قاسم بن محمد» 133
- ج) اثبات وثاقت «قاسم بن محمد الجوهری» 134
- 1) روایت ابن ابی عمیر و صفوان، از او. 134
- 2) نقد استدلال فوق توسط استاد مد ظله 134
- 3) بیان استاد مد ظله بر اثبات وثاقت «جوهری» 136
- 1383/3/2 شنبه درس شمارۀ (655) کتاب النکاح/سال ششم 136
- اشاره 136
- کلام محقق در شرایع: 137
- بررسی حکم انکشاف زنای زوجه قبل از عقد 137
- خلاصۀ درس این جلسه: 137
- طرح مسئله توسط استاد (مد ظله) 137
- ذکر روایات مخالف با فتوای مشهور بین اصحاب 138
- اشاره 139
- بیان صاحب جواهر در مراد از «و ان شاء ترکها» 139
- کلام مجلسی اول در روضه و اشکال آن 139
- کلام کاشف اللثام در مقصود از «و ان شاء ترکها» 139
- اشکال های کلام صاحب جواهر 140
- 1383/3/3 یکشنبه درس شمارۀ (656) کتاب النکاح/سال ششم 141
- خلاصۀ درس این جلسه: 141
- اشاره 141
- استدلال به روایات بر جواز فسخ 141
- روایات دالّ بر عدم جواز فسخ 142
- بررسی اقوال در مسئله 143
- اشاره 144
- اشاره 144
- بررسی حکم خطبه کردن معتده 144
- 1383/3/4 دوشنبه درس شمارۀ (657) کتاب النکاح/سال ششم 144
- خلاصۀ درس این جلسه: 144
- بحث از فرع اول 145
- بحث از فرع دوم 145
- کلام صاحب حدائق در مسئله 146
- بیان ضعف تردید شیخ طوسی 146
- مناقشه صاحب جواهر در مسئله 146
- اشاره 147
- 1383/3/5 سه شنبه درس شمارۀ (658) کتاب النکاح/سال ششم 147
- دلیل اول: ادعای اجماع: 148
- 2 - ادله تحریم خواستگاری از ذات بعل و معتده رجعیه 148
- 1 - اقوال در مسئله خطبه و خواستگاری از زن معتده رجعیه 148
- خلاصۀ درس این جلسه: 148
- دلیل دوم: استظهار مذاق شارع و مقدار دلالت آن 149
- دلیل سوم: آیه شریفه 150
- 3 - بررسی روایات وارده در ذیل آیه شریفه 150
- اشاره 150
- دو احتمال در معنای آیه لا تَعْزِمُوا عُقْدَهَ النِّکاحِ 152
- 1383/3/6 چهارشنبه درس شمارۀ (659) کتاب النکاح/سال ششم 153
- اشاره 154
- 1 - اشاره به مختار صاحب جواهر رحمه الله و علامه حلی 154
- الف) تعریض به خطبه و تصریح به آن 154
- خلاصۀ درس این جلسه: 154
- 2 - ذکر روایات متعدد بر اثبات معنای «تعریض» و اینکه مرادف با تلویح است. 155
- روایت اول: 155
- اشاره 155
- روایت دوم: 156
- روایت سوم: 157
- روایت پنجم: 158
- روایت چهارم: 158
- روایت هفتم: 159
- روایت ششم: 159
- 3 - جمع بندی نهایی از مضمون روایات 160
- اشاره 161
- 1383/3/9 شنبه درس شمارۀ (660) کتاب النکاح/سال ششم 161
- خلاصۀ درس این جلسه: 161
- 1 - متن شرایع: 162
- 2 - آراء فقهاء در مسئله: 162
- اگر مردی از زنی خواستگاری کرد و زن یا ولی او جواب مثبت داد، آیا مرد دیگری می تواند در این زمان از آن زن خواستگاری کند؟ 162
- 4 - پاسخ های کاشف اللثام به ادله فوق 163
- 3 - ادله قول به تحریم 163
- 5 - بررسی دلیل چهارم توسط استاد مد ظله: 164
- 1383/3/10 یکشنبه درس شمارۀ (661) کتاب النکاح/سال ششم 165
- 6 - یادآوری دو نکته: 165
- 1 - آیا زن سه طلاقه می تواند با محلّل شرط طلاق یا ارتفاع نکاح بعد از تحلیل کند؟ 166
- خلاصۀ درس این جلسه: 166
- اشاره 166
- 2 - توضیح عبارت شرایع و بیان أقسام سه گانه برای شرط 168
- اشاره 168
- 3 - بررسی حکم صور مسئله 168
- الف - حکم صورت اول و تفصیل بین وحدت مطلوب و تعدد مطلوب 169
- ب - حکم صورت دوم (شرط طلاق) 169
- د - حکم مهر در صورت شرط طلاق و اختیار قول به بطلان شرط و صحت عقد 170
- ج - بررسی أقوال در صورت دوم (صورت شرط طلاق) 170
- و - حکم صورت چهارم (داعی بر طلاق) 171
- ه - حکم صورت سوم (شرط بنائی مضمر و غیر مصرّح) 171
- 4 - حکم تحلیل در صور مختلفه: 171
- 1 - بررسی اقوال در مسئله ازدواج انسان با قابله خود 172
- خلاصۀ درس این جلسه: 172
- 1383/3/11 دوشنبه درس شمارۀ (662) کتاب النکاح/سال ششم 172
- اشاره 172
- 2 - بررسی روایات مسئله 173
- اشاره 176
- 1383/3/12 سه شنبه درس شمارۀ (663) کتاب النکاح/سال ششم 176
- الف - استدراک از مسئله شرط طلاق با محلل استدراک اول 177
- خلاصۀ درس این جلسه: 177
- 1 - تکمله ای بر مسئله شرط طلاق با محلل و شرط ارتفاع نکاح بعد از تحلیل 177
- ب - استدلال شیخ طوسی قدس سرّه به روایت لعن محلل بر بطلان شرط ارتفاع نکاح و مناقشه آن استدراک دوم 177
- اشاره 178
- الف - تلخیصی از مفاد روایات 178
- مناقشه در این استدلال: 178
- 2 - ادامه بحث حکم ازدواج شخص با قابله یا دختر قابله خود 178
- ب - وجوه جمع بین روایات 179
- جمع اول: نهی در این روایات محمول بر کراهت است 179
- مناقشه وجه اول: 179
- جمع دوم: 179
- مناقشه این وجه جمع: 180
- جمع سوم: 180
- جمع چهارم و مناقشه وجه سوم: 180
- 3 - عقد انقطاعی و مشروعیت آن 181
- تتمه بحث از کراهت ازدواج با قابله خود 183
- اشاره 183
- خلاصۀ درس این جلسه: 183
- اشاره 183
- 1383/3/13 چهارشنبه درس شمارۀ (664) کتاب النکاح/سال ششم 183
- تکمیل بحث در نحوه جمع بین روایات مسئله 184
- بحث سندی پیرامون روایات گذشته 185
- اعتبار ایجاب و قبول در نکاح موقت 187
- 1383/3/16 شنبه درس شمارۀ (665) کتاب النکاح/سال ششم 187
- اشاره 187
- تعارض روایات متعه در مطلوبیت و عدم آن 188
- خلاصۀ درس این جلسه: 188
- اشاره 188
- وجه جمع بین روایات مذکور 189
- بررسی اعتبار الفاظ مخصوص در صیغه عقد موقت 190
- اشاره 190
- توضیح کلام جواهر در مقام 190
- حکم مسئله به نظر استاد «مد ظله» 191
- بررسی جواز متعه کردن زن سنی 191
- اشاره 191
- تصویر محل نزاع در مسئله 191
- 1383/3/17 یکشنبه درس شمارۀ (666) کتاب النکاح/سال ششم 192
- الف) بحث پیرامون مقام ثبوت 192
- آیا در صحت عقد، اعتقاد متعاقدین نیز دخالت دارد؟ 192
- اشاره 192
- خلاصۀ درس جلسه گذشته و این جلسه: 192
- کلام مرحوم فیض در وافی 193
- ب) بحث پیرامون مقام اثبات 193
- اشاره 193
- ج) دیدگاه برخی از بزرگان نسبت به این روایت 194
- اشاره 194
- روایات دیگر 195
- الف) روایت محمد بن الفیض 195
- بحث سندی 195
- نقد استاد مد ظله به مؤید مزبور 195
- ب) روایت مرسله صدوق 196
- بحث دلالی 196
- نتیجه بحث از این دو روایت 197
- بحث سندی 197
- بحث دلالی 197
- د) قواعد چه اقتضاء می کند؟ 197
- خلاصۀ درس این جلسه: 198
- 1383/3/18 دوشنبه درس شمارۀ (667) کتاب النکاح/سال ششم 198
- اشاره 198
- بحث در خصوص صیغه های عقد متعه 199
- 1 - روایت أبی بصیر 199
- الف - توضیح متن روایت 200
- اشاره 200
- ب - مطالب مستفاد از روایت 200
- 2 - روایت ابان بن تغلب 200
- 4 - روایت حسن بن علی بن یقطین 201
- 3 - روایت ثعلبه 201
- توضیح روایت: 201
- اشاره 201
- ب) توضیح روایت 202
- اشاره 202
- اشاره 202
- 5 - روایت هشام بن سالم 202
- الف) سند روایت: 202
- 1383/3/19 سه شنبه درس شمارۀ (668) کتاب النکاح/سال ششم 203
- الف) سند روایت: 203
- اشاره 203
- ب) توضیح روایت: 203
- اشاره 204
- ذکر شرایط زن مورد تمتع 204
- بررسی ادله منع کتابیه از محرمات 204
- خلاصۀ درس این جلسه: 204
- اشاره 204
- صحیحه معاویه بن وهب 205
- اشاره 206
- بررسی اشکال مسالک به عبارت محقق 206
- بررسی دلالت روایت بر لزوم منع و یا بر ترخیص آن 206
- بررسی حکم سؤال از شوهر دار بودن مورد تمتع 206
- 2 - روایت عمر بن حنظله 207
- 1 - روایت ابان بن تغلب 207
- بررسی روایات مسئله 207
- 5 - روایت محمد بن عبد الله الاشعری 208
- 4 - روایت فضل مولی محمد بن راشد 208
- 3 - صحیحه میسّر 208
- 7 - روایت مهران بن محمد 209
- 8 - روایه یونس بن عبد الرحمن 209
- 6 - روایت محمد بن عبید الله الاشعری 209
- 1383/3/20 چهارشنبه درس شمارۀ (669) کتاب النکاح/سال ششم 210
- بحث در لزوم و عدم لزوم تحقیق در بارۀ زنی که می خواهند متعه شود و حکم ازدواج با زن زانیه 210
- خلاصۀ درس این جلسه: 210
- اشاره 210
- اشاره 211
- ذکر اشکالی که بر جواهر وارد است 211
- بررسی روایات داله بر عدم لزوم تحقیق 211
- ذکر اشکالی بر جواهر و جواب آن 211
- ذکر روایات داله بر لزوم تحقیق 213
- نحوه جمع بین روایات مذکور 214
- بررسی حکم ازدواج با زانیه 214
- اشاره 214
- نحوه جمع بین روایات مسئله 215
- ذکر روایات داله بر حکم ازدواج با زانیه 215
اولاً: معلوم نیست مستضعفین از اهل تسنن نیز شیخین را مقدم بدارند. بسیاری از آنان از اختلاف مذاهب اطلاعی ندارند بلکه عده ای از آنها اصلاً اعتقادی به وجوب اطاعت از شیخین ندارند.
ثانیاً: ممکن است مراد از تقدیم، تقدیم از نظر فضیلت باشد یعنی کسانی که شیخین را از حضرت امیر علیه السلام افضل می دانند ناصبی هستند ولی لازمه تسنن، اعتقاد به افضلیت شیخین نیست، ممکن است کسی سنی باشد و شیخین را افضل نداند و یا اساساً توانایی تشخیص افضل را نداشته باشد.
ثالثاً: اگر به فرض ظاهر این روایت این باشد که مطلق مخالفین ناصبی هستند، در عین حال باید بگوییم در مسئله نکاح، جمهور مخالفین، ناصبی محسوب نگردیده اند، چون از نظر تاریخی و روایات معتبره مسلم است که رسول اکرم صلی الله علیه و آله با مخالفین وصلت می کرده اند، از آنها دختر می گرفتند و به آنها دختر می دادند.
نکته دوم:
به نظر ما دلالت روایت علی بن رئاب و روایت محمد بن قیس بر جواز نکاح جمهور مخالفین که ناصبی (بمعناه الخاص) نیستند تمام است و دیگر در این روایت ها صاحب حدائق نمی تواند ناصبی را به آن معنای وسیع بگیرد، چون در این روایات افرادی نظیر عثمان و أبو العاص و عایشه و حفصه از تحت نصب خارج
شده اند.
نکته سوم:
گفته شد از نظر تاریخی مسلم است که رسول اکرم صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام با مخالفین وصلت می کرده اند، از آنان دختر می گرفتند و به آنان دختر می دادند و این احتمال وجود ندارد که بگوییم همه این ازدواج ها باطل بوده است.
در اینجا به ذکر 2 مورد از این ازدواج ها اکتفا می کنیم:
مورد اول: ازدواج فاطمه بنت الحسین با نواده عثمان بن عفان. ابتدا حسن مثنی فرزند حضرت مجتبی علیه السلام که جد همه طباطبایی ها است، از یکی از دختران حضرت سید الشهداء خواستگاری می کند. حضرت می فرمایند: هر کدام را که دوست داری انتخاب کن. حسن مثنی از روی شرم و حیا چیزی عرض نمی کند، بعد خود حضرت فاطمه بنت الحسین را برای او انتخاب می کند و می فرماید این خواهر بزرگ تر است و به مادرم زهرا شبیه تر می باشد. حسن مثنی هنگام وفات وصیت می کند که تو از نظر مال و اولاد مکفی المئونه هستی و با دیگری ازدواج نکن، اگر هم خواستی ازدواج کنی با نوه عثمان که عبد الله بن عمرو بن عثمان است ازدواج نکن(1). زیرا او دشمن من است. پدر او عمرو بن عثمان دشمن پدرم امام مجتبی بود و جد او عثمان دشمن جد من امیر المؤمنین است و طایفه او که از بنی امیه است دشمن طایفه ما بنی هاشم می باشد.