کتابخانه بالقرآن

نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 19 صفحه 106

صفحه 106

أبو الصلاح حلبی و ابن براج نیز قائل به دوام عقد هستند.

ابن ادریس با اینکه قیدی آورده و می فرماید در جایی که صیغه عقد صلاحیت برای دوام دارد مثل «انکحت» و «زوجت» تبدیل به دائم می شود به خلاف «متعت» که صلاحیت ندارد و می توان گفت ایشان قائل به تفصیل هستند و لکن در اصل مسئله با شیخ موافقند و معتقدند در مواردی که لفظ صلاحیت دوام دارد اخلال به اجل به اصل صحت ضرر نمی زند و این را از مسلمات و اجماعیات می دانند.

کیدری در اصباح، محقق در شرایع و نافع، یحیی بن سعید در جامع و ابن زهره در غنیه نیز قائل به انقلاب به دائم اند.

مؤلف کتاب جامع الخلاف و الوفاق (علی بن محمد قمی سبزواری که تاریخ تألیف آن 698 ق است) نیز بدون نقل خلاف، حکم به دائمی شدن عقد می کند.

خلاصه، تا زمان پدر علامه(1) همه حکم به دائمی شدن کرده اند، ولی ایشان

1- (1) - سدید الدین یوسف بن علی بن مطهر حلی (پدر علامه) از فحول علماء بوده است. وقتی خواجه طوسی به حله مسافرت کرد و با محقق و علمای دیگر ملاقات نمود، از آنها سؤال کرد اعلم اصولیین کیست، آنها در اصول عقائد، مفید الدین ابن حجم یا حجیم و در اصول فقه، پدر علامه را معرفی کردند. یحیی بن سعید - پسر عموی محقق - مقداری دلخور شد که چرا او را معرفی نکردند. محقق فرموده بود: این نگرانی را داشتم که خواجه مطلبی را سؤال کند و شما نتوانید جواب بدهید. از این قضیه پیداست که این شبهه درباره پدر علامه نبوده است و او در سطح بالاتری می باشد. بسیاری از فتواهای جدید که بعد از علامه منتشر شد از ایشان بوده است. مثل اعتصام ماء بئر با ملاقات نجس و... ما نحن فیه نیز از همان موارد است.

حکم به بطلان نموده، فقهای بعد از ایشان نیز عده ای عقد متعه بدون ذکر اجل را باطل دانسته ولی اکثراً همان نظر قدماء را داشته اند.

ب) اقوال در مسئله

1 - قول به صحت و تبدیل به دوام که قول قدماء است.

2 - قول به بطلان، که نظر پدر علامه و بعضی از متأخرین می باشد.