نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 19 صفحه 174

ب) انصراف به اتصال در صورت اطلاق مبدأ اجل در عقد

1 - طرح مسئله

قبلا گفتیم گاهی مبدأ اجل در عقد نکاح انقطاعی متصل به عقد است و گاهی منفصل و گفتیم صحت صورت اول مورد تردید نیست، ولی صحت صورت دوم مورد تردید واقع شده است که بحث آن گذشت.

البته هر دو تصور در صورتی بود که مبدأ اجل به صورت معین در عقد ذکر شود، ولی گاهی مبدأ اجل معین نمی شود (نه به صورت متصل و نه به صورت منفصل) بلکه به صورت مطلق ذکر می گردد. بحث امروز مربوط به حکم چنین موردی است.

2 - نقل اقوال در مسئله

تقریبا در تمامی عبارت های فقهاء، مسلم فرض شده است که اطلاق مبدأ اجل، انصراف به اتصال دارد.

البته این انصراف در تمام موارد عقودی که اجل داشته باشد و آن اجل به صورت مطلق در عقد آورده شود به دلیل متفاهم عرفی وجود دارد، نظیر عقد اجاره که در صورت عدم تعیین مبدأ در آن، انصراف به اتصال به زمان عقد پیدا می کند. مخالف

این انصراف مرحوم ابن ادریس می باشد(1). ایشان می فرماید: لفظ مجمل سبب مجهول شدن اجل می گردد و اجل مجهول نصّاً و فتواً باطل است.