نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 19 صفحه 62

اشاره

در رابطه با هبه مدت، روایات متعددی وارد شده است که از آنها می توان جواز

آن را استفاده کرد. این روایات در ابواب متعددی از جامع الاحادیث ذکر شده است که به بعضی از آنها اشاره می کنیم(1).

1 - فقیه: روی عن علی بن رئاب قال: کتبت الی الرضا علیه السلام أسأله عن رجل تمتع بامرأه ثم وهب لها أیامها قبل أن یفضی الیها أو وهب لها أیامها بعد ما أفضی الیها، هل له أن یرجع فیما وهب لها من ذلک؟ فوقع علیه السلام: لا یرجع (باب 19 من ابواب المتعه، ح 1)

از این روایت استفاده می شود که اصل هبه مدت جایز است.

2 - تهذیب: «محمد بن احمد بن یحیی عن احمد بن محمد عن ابن سنان عن زرعه عن سماعه قال: سألته أی ابا عبد الله علیه السلام عن رجل تزوج جاریه او تمتع بها ثم جعلته فی حل من صداقها یجوز أن یدخل بها قبل أن یعطیها شیئاً؟ قال: نعم اذا جعلته فی حل فقد قبضته منه، فان خلاها قبل أن یدخل بها ردت المرأه علی الزوج نصف الصداق» (باب 29 من ابواب المتعه، ح 1)

محل شاهد که عده ای چون صاحب جواهر به آن استناد کرده و آن را مربوط به مسئله ما نحن فیه یعنی جواز هبه مدت و اعطاء نصف مهر قبل از دخول، دانسته اند جمله «فان خلاها قبل...» است گفته شده است که مراد از «خلاها» همان هبه مدت است. ما در جلسات آینده به تفصیل پیرامون دلالت این حدیث بحث خواهیم کرد.

آنچه فعلا بیان خواهیم کرد توضیحی برای صدر روایت یعنی جملات قبل از محل شاهد است. در باب ازدواج یکی از مسائلی که استحباب مؤکد دارد به طوری که اگر

ادله آن معارضی نداشت می بایست فتوا به وجوب آن می دادیم، این است که مستحب است زوج قبل از مباشرت کردن چیزی از مهریه یا غیر مهریه را به زن بدهد آنگاه مباشرت کند. با این مقدمه سؤال سائل در صدر روایت معلوم می شود وی از امام می پرسد اگر زن مهریه خود را به مرد ببخشد آیا باز بر مرد لازم است که قبل از دخول چیزی به او بپردازد یا خیر؟ امام علیه السلام در جواب فرموده اند ابراء زن به منزله قبض و استیفاء او محسوب می شود و لذا بر مرد چیزی لازم نیست.