نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 19 صفحه 63

3 - کافی: علی عن أبیه عن بعض اصحابه عن اسحاق بن عمار قال: قلت لأبی الحسن موسی علیه السلام: رجل تزوج امرأه متعه ثم وثب علیها أهلها فزوجوها بغیر اذنها علانیه (مراد عقد دائم است چون عقد متعه در آن زمان سری و خلاف قانون بوده است) و المرأه امرأه صدق کیف الحیله قال: لا تمکن زوجه من نفسها حتی ینقضی شرطها و عدتها. قلت: ان شرطها سنه و لا یصبر لها زوجها (مراد زوج دوم و قانونی است) و لا أهلها سنه. قال: فلیتق الله زوجها الاول و لیتصدق علیها بالایام فانها قد ابتلیت و الدار دار هدنه و المؤمنون فی تقیه قلت:

فانه تصدق علیها بأیامها و انقضت عدتها کیف تصنع؟ قال: اذا خلا الرجل فلتقل هی: یا هذا ان اهلی وثبوا علی فزوجونی منک بغیر أمری و لم یستأمرونی و انی الآن قد رضیت فاستأنف انت الآن فتزوجنی تزویجا صحیحا فیما بینی و بینک» (باب 30 من ابواب المتعه، ح 1)

محل شاهد گفتار امام علیه السلام به زوج متمتع است که در مقام نصیحت به او فرموده اند «و لیتصدق علیها بالایام»

4 - فقیه: روی عن یونس بن عبد الرحمن قال: سألت الرضا علیه السلام عن رجل تزوج امرأه متعه فعلم بها اهلها فزوجوها من رجل فی العلانیه و هی امرأه صدق؟ قال: لا تمکن زوجها من نفسها حتی تنقضی عدتها و شرطها. قلت: ان کانت شرطها سنه و لا یصبر لها زوجها قال: فلیتق الله زوجها و لیتصدق علیها بما بقی له فانها قد ابتلیت و الدار دار هدنه و المؤمنون فی تقیه. قلت:

فان تصدق علیها بأیامها و انقضت عدتها کیف تصنع؟ قال: تقول لزوجها اذا خلت به: یا هذا وثب علیّ اهلی فزوجونی بغیر أمری و لم یستأمرونی و أنی الآن قد رضیت فاستأنف أنت الیوم

و تزوجنی تزویجا صحیحا فیما بینی و بینک» (باب 30، ح 2)

به نظر می رسد که این دو روایت اخیر در حقیقت یک روایت بیشتر نیستند، چون مضمون دو روایت و عبارات آن شبیه هم است و بعید نیست که منشأ اشتباه این باشد که روایت دوم در اصل این بوده که یونس بن عبد الرحمن با واسطه از اسحاق بن عمار نقل کرده و در سند سقط و تحریفی شده و سهوا نیز کنار «أبو الحسن علیه السلام» کلمه «الرضا علیه السلام» نوشته شده باشد.

علی ای حال از مجموع روایات استفاده می شود که ابراء و هبه مدت صحیح است.

تذکر نکته ای در کلام صاحب جواهر

صاحب جواهر در مقام جواز هبه می فرماید در روایات تعابیری چون «تصدق بها علیها» و «جعلها فی حل منها» وارد شده است.(1) آنچه ما در روایات یافتیم تنها تعبیر اول است و در مورد مسئله هبه مدت، تعبیر دوم وجود ندارد. بله تعبیر دوم در رابطه با هبه و ابراء مهر توسط زن آمده است چنانچه در روایت اولی که ذکر کردیم این تعبیر آمده بود.