نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 21 صفحه 52

از برخی روایات نیز استفاده می شود که دخول در صورت جهل موجب سقوط

1- (1) - جواهر الکلام، ج 30، ص 351.
2- (2) - دعائم الاسلام، ج 2، ص 231، حدیث 865.
3- (3) - وسائل الشیعه، همان، ص 595، باب 1، حدیث 14.
4- (4) - همان، باب 1، حدیث 1.

خیار نیست چه مرد باشد و چه زن. در مورد مرد سه روایت داریم:

1 - صحیحه ابی عبیده که می فرماید: «فی رجل تزوج امرأه من ولیها فوجد بها عیباً بعد ما دخل»(1) که حضرت می فرماید عیب اگر از سنخ عفل و برص و جنون باشد، خیار هست، چون فرض آن است که دخول از روی جهل بوده است.

2 - حدیث حسن بن صالح: «لم یعلم بها بعد ما جامعها فان شاء أمسکها و ان شاء سرحها الی اهلها»(2) این روایت بر اساس مبنای مشهور که یا خود فقیه را کافی می دانند یا به خاطر حسن بن محبوب معتبر است.

3 - صحیحه ابی الصباح الکنانی: «ان لم یعلم الا بعد ما جامعها فان شاء بعد أمسک و ان شاء طلق»(3) راجع به طلاق فرقی بین دخول و عدم دخول نیست و لذا منظور از طلاق، فسخ است.

روایاتی نیز هست که برای زن در فرض جهل اثبات خیار می کند: مثل روایت ابن مسکان «عن خصی دلس نفسه لامرأه و دخل بها فوجدته خصیا قال یفرق بینهما»(4) و یا روایت قرب الاسناد: «سألته عن خصی دلس نفسه لامرأه ما علیه؟ قال یوجع ظهره و یفرق بینهما و علیه المهر کاملا ان کان دخل بها و ان لم یدخل فعلیه نصف المهر»(5) که با توجه به ذیل روایت روشن می شود که هر چند تفصیل بین دخول و غیر دخول راجع به مهر است ولی کالنص است که بعد از دخول هم خیار هست و چنین نیست که خیار مختص به صورت عدم دخول باشد. بنابراین روایاتی که به طور مطلق می گویند با دخول دیگر خیار نیست تخصیص می خورند.