نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 21 صفحه 94

10 - نزهه الناظر

که از مهذب الدین نیلی است و لو در طبقه مشایخ محقق است.

می گوید آن مواردی که نکاح زائل می شود حالا یا خودبه خود زائل می شود و یا به وسیله فسخ زائل می شود، بیست و پنج مورد است، از جمله اینکه به قصد حریت گرفته، أمه در آمده است و اینکه به قصد بنت المهیره گرفته، بنت الامه درآمده است اما در این بیست و پنج مورد اسمی از اینکه به قصد باکره گرفته و بعد ثیبه در می آید، نیست. دلالت این کلام قوی تر از کلمات دیگران است.

11 - سرائر:

در سرائر تحت عنوان «باب العیوب و التدلیس فی النکاح و ما یرد منه و ما لا یرد» مفصلاً اقسام مختلف را ذکر می کند عبارتی در سرائر هست که ابتدائاً به نظر می رسد به عقیده مرحوم ابن ادریس اگر شرط بکارت شده باشد، خیار برای زوج هست، ولی وقتی به مجموع کلمات مرحوم ابن ادریس مراجعه شود، به نظر

می رسد که نظر مرحوم ابن ادریس هم با سایر قدماء یکی است و در آنجا می گوید که حق رد ندارد. حالا عبارت ابن ادریس را می خوانیم:

قد روی ان الرجل اذا انتسب الی قبیله فخرج من غیرها سواءً کان ارذل منها أو اعلی منها یکون للمرأه الخیار فی فسخ النکاح

این روایت را نقل می کند و سپس خود ابن ادریس اینگونه اظهار عقیده می کند:

و الاظهر انه لا یفسخ بذلک النکاح لان الله تعالی قال أَوْفُوا بِالْعُقُودِ و الإجماع فغیر منعقد علی خلاف ما اخترناه و لا تواترت به الاخبار (خبر واحد را هم ایشان حجت نمی داند) و شیخنا أبو جعفر و ان کان قد أورد ذلک و ذکره فی نهایته فعلی جهه الایراد لأخبار الآحاد لا الاعتقاد بصحتها و العمل بها فانه رجع فی مبسوطه و بین ان ذلک روایه فقال رحمه الله: «و ان کان الغرور بالنسب فهل لها الخیار أم لا فالاقوی انه لا خیار لها و فی الناس من قال لها الخیار و قد روی ذلک فی اخبارنا» هذا آخر کلامه رحمه الله فی مبسوطه.

(پس این را که در نهایه ذکر کرده، خواسته فقط روایت را نقل کند. اما فتوای خود ایشان در مبسوط مشخص شده است که قائل به خیار نیست. حالا ذیل عبارت سرائر چنین است:)