نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 22 صفحه 179

خلاصه از این تعبیر ایشان که فرموده ام نسب نیست، معلوم می شود در نسب بودن بقیه نمی خواهد اشکال کند.

البته اگر مقصود علامه این باشد ظاهرا وجه استثناء ام از این جهت که نسب نیست تا داخل در لحاظ خصوصیت نسب باشد درست است، ولی با توجه به اینکه «نسائها» و مانند آن از تعابیر وارده در روایات شامل او می شوند لذا با این بیان اخراج آن به طور کلی وجهی نخواهد داشت مگر اینکه مسأله اعتبار زمان را با

بیانی که شد بپذیریم.

عبارت سرائر: جمله ای در سرائر هست که مراد از آن را نفهمیدم و در جای دیگر نیز این تعبیر نیامده است. عبارت این است: «مهر مثلها من عماتها و خالتها و اخواتها (که از این قسمت استفاده می شود هم اقربای پدری و هم مادری در مهر المثل ملاحظه می شوند) سواء کن عن عصبات الرجال أو عصبات النساء» از ذیل معلوم می شود معیار عصبه است. شاید مفاد عبارت این باشد که اقربای پدری یا اقربای مادری شخص که از پدر قرابت داشته باشند یعنی ابی یا ابوینی باشند. مثلاً خاله و یا دائی که ابوینی باشد یا ابی باشد و خلاصه امی خالص نباشند. اینها در مهر المثل ملاحظه می شوند. شاید هم مراد از عبارت این نباشد.

د-اعتبار بلد در مماثلت:

اقوال در مسأله:

عده ای قائل به اعتبار بلد برای تعیین مهر المثل شده اند و در مقابل مرحوم فخر المحققین در «ایضاح» و مرحوم فاضل مقداد در «تنقیح» قائل به عدم اعتبار بلد شده اند. بعضی هم مثل مرحوم صاحب حدائق و ظاهراً کاشف اللثام در مسأله تردید کرده اند و حق در مسأله اعتبار بلد است.

دلیل قائل به عدم اعتبار:

در نصوص اسمی از بلد برده نشده است و طبق اطلاق روایات، اگر جهات دیگری هم دخیل بود، باید بیان می شد، و از عدم بیان استفاده عدم اعتبار می شود.

اشکال: اولا اطلاقی که بتوان از آن استفاده عدم اعتبار لحاظ بلد را نمود وجود ندارد. مفاد عباراتی نظیر «مهر نسائها» و «مثل نسائهن» همانطوری که قبلاً هم گفته شد به لحاظ تناسب حکم و موضوع، اعتبار هر چیزی است که در مهر زنان نظیر او دخیل در تعیین قیمت باشد و از آن جمله مسأله بلد است که به تفاوت بلاد مهرها فرق می کند و لذا اگر اقربائی دارد که در اروپا و آمریکا مهرشان سنگین تر است، او باید مهر امثال خود در شهرش را لحاظ کند و قرار چنین مهری هتک نسبت به او