نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 22 صفحه 24

2- 2) مرحوم قاضی ابن براج در کتاب مهذب در جلد 2 ،ص 198،(چاپ جامعه مدرسین)،فقط در بحث توضیح مهر السنه قید«جیاد را آورده»و در بحث تزویج علی کتاب الله و سنه نبیه این قید وجود ندارد.(مقرر)
3- 3) صاحب سرائر نیز فقط در توضیح اصل مهر السنه قید«جیاد»را آورده و در مسألۀ مورد بحث این قید را ذکر نکرده است.رک:سرائر،مؤسسه النشر الإسلامی ،ج 2،ص 580 و 586.
4- 4) محقق حلی،المختصر النافع،مؤسسه البعثه،تهران ،1410 ق،ص 188.
5- 5) علامه حلی،تبصره المتعلمین،انتشارات فقیه،تهران،1368 ه ش،ص 183.
6- 6) - محقق کرکی، همان.

و امّا شهید ثانی نیز دو اشکال مطرح می کند و می گوید:

اشکال اول: معلوم نیست که عبارت «علی کتاب الله و سنه نبیه»، مهر السنه اراده شده باشد، بلکه ممکن است مراد از این جمله این باشد که قرآن و پیغمبر صلی الله علیه و آله نکاح را ترغیب کرده اند، یعنی این عبارت به تشریح نکاح در کتاب و سنت اشاره کرده باشد که قهراً مربوط به مهر نخواهد بود، گویا فرد می گوید «أتزوجک» مطابق دستوری که خداوند در کتاب داده و امر به نکاح کرده و در سنت نیز واقع شده است، در این صورت اجمالاً و تفصیلاً اسمی از مهر السنه برده نشده است.

اشکال دوم: بر فرض که معلوم شد که منظور طرفین از عبارت مذکور مهر السنه است، همان شبهه مرحوم محقق کرکی می آید که اگر یکی از اینها علی سبیل منع الخلو نداند مهر السنه چقدر است، چه دلیلی داریم در این فرض نیز حکم ثابت باشد و مهریه پانصد درهم باشد؟ احتیاج به دلیل دارد، کأنه قواعد عامه نمی تواند این را ثابت کند، و باید دلیل آن اقامه شود، این کلام شهید ثانی است (1). البته بعدی ها هم بعض تأملاتی دارند و بعضی مطلب سابقین را پذیرفته اند.

ارزیابی اشکالات

در ارزیابی باید هر دو نکته فوق مورد دقت قرار گیرد؛ یکی این که آیا ظاهر عبارت علی کتاب الله و سنه نبیه این است که مهر است که مهر السنه مراد است یا نه؟ دوم، بر فرض اینکه مهر السنه مراد باشد، آیا در همه صورت ها و علی وجه الاطلاق کفایت می کند یا نه؟