نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 22 صفحه 71

آن را واضح خوانده است که در ادامه بحث به بررسی این کلام ایشان هم خواهیم پرداخت.

قبل از بررسی تفصیلی مسأله نگاهی اجمالی به کلمات گفته شده توسط بزرگان

در مسأله می کنیم:

کلمات شیخ طوسی رحمه الله :

الف. در «خلاف» مسأله 11 از کتاب الصداق می گوید:

«اذا عقدا فی السر بمهر ذکراه و عقد فی العلانیه بخلافه فالمهر هو الاول...» و در ادامه می گوید که شافعی به حسب یک قول غیر از این را می گوید و به حسب قول دیگرش موافق با این است، آنگاه مرحوم شیخ برای قول امامیه استدلال می کند به «دلیلنا اجماع الفرقه و أخبارهم» و به اینکه مقتضای قاعده هم این است که بعد از اینکه عقد اول به طور صحیح واقع شد و مهر مذکور در آن لازم شد، دیگر جایی برای عقد دوم و صحت و لزوم مهر آمده در آن نمی ماند.

ب. در «مبسوط» به بیان دو صورت از مسأله پرداخته و می گوید:

«اذا عقد فی السر بمهر ذکراه ثم عقدا فی العلانیه، فالاول هو المهر و قال قوم» یعنی بعضی از عامه «المر العلانیه» که این صورت اول مسأله بود و اما صورت دوم مسأله را چنین بیان می کند:

«اذا اتفقا علی المهر و تواعدا به من غیر عقد، فقالت له جملنی حال العقد بذکر أکثر منه، فذکر ذلک، لزمه ما عقد به ولا یلتفت الی ما تواعدا به؛ لان العقد وقع صحیحا سرا کان او علانیه» که در اینجا حکم به صحت مهری که در عقد انشاء شده و عدم اعتبار مهر مورد توافق در قبل از عقد نموده است و این عبارت علاوه بر «مبسوط» در کتاب «مهذب» ابن براج هم آمده است، کما اینکه در «اصباح» کیدری هم عبارتی نزدیک به همین دارد و آن چنین است که «اذا عقد النکاح سرا بمهر ذکراه ثم عقدا فی العلانیه بأقل منه او اکثر، لم یلزم الا الاول فان تواعدا المهر من غیر عقد ثم عقد الزوج باکثر منه لزم ما وقع علیه».

کلام شهید ثانی