نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 23 صفحه 170

1 - روایت فضل بن عبد الملک:

«محمد بن یحیی عن عبد الله بن محمد عن علی بن الحکم عن ابان بن عثمان عن الفضل بن عبد الملک قال سألت أبا عبد الله علیه السلام عن رجل یزوج ابنه و هو صغیر قال لا بأس قلت یجوز طلاق الاب قال لا قلت علی من الصداق قال علی الاب ان کان ضمن لهم و ان لم یکن ضمنه فهو علی الغلام الا ان لا یکون للغلام مال(2) فهو ضامن له و ان لم یکن ضمن و قال اذا زوج الرجل ابنه فذلک الی ابنه و اذا زوج الابنه جاز.(3)

بحث ما در صدر روایت است که می گوید اگر ضامن شد بر عهده اوست و اگر

1- (1) - در شرایع دارد «اگر فقیر بود» ولی این مسامحه در تعبیر است، زیرا در روایت آمده اگر فرزند مالی نداشت یعنی موضوع نداشتن مال است نه فقیر بودن.
2- (2) - توضیح استاد مد ظله: در کافی کلمه «لا» سقط شده است ولی در تهذیب همین روایت را از کافی صحیح نقل کرده است و عجیب است نهایه المرام گفته در هیچ یک از نسخ کافی و تهذیب کلمه «لا» وجود ندارد.
3- (3) - کافی، ج 5، ص 400.

ضامن نشد و غلام مال داشت بر عهده غلام است و اگر نداشت بر عهده پدر است.

2 - صحیحه أبو عبیده حذاء:

روی محمد بن یعقوب عن عده من اصحابنا عن سهل بن زیاد و محمد بن یحیی عن احمد و علی بن ابراهیم عن أبیه جمیعاً عن ابن محبوب عن علی بن رئاب عن ابی عبیده الحذاء قال سألت أبا جعفر عن غلام و جاریه زوجهما ولیان لهما و هما غیر مدرکین فقال النکاح جائز و ایهما ادرک کان له الخیار و ان ماتا قبل ان یدرکا فلا میراث بینهما و لا مهر الا ان یکونا قد ادرکا و رضیا قلت: فان ادرک احدهما قبل الآخر؟ قال یجوز ذلک علیه ان هو رضی قلت: فان کان الرجل الذی ادرک قبل الجاریه و رضی بالنکاح ثم مات قبل ان تدرک الجاریه أ ترثه؟ قال نعم یعزل میراثها منه حتی تدرک فتحلف بالله ما دعاها الی اخذ المیراث إلاّ رضاها بالتزویج ثم یدفع الیها المیراث و نصف المهر قلت فان ماتت الجاریه و لم تکن ادرکت أ یرثها الزوج المدرک؟ قال: لا لان لها الخیار اذا ادرکت قلت فان کان ابوها هو الذی زوجها قبل ان تدرک؟ قال یجوز علیها تزویج الاب و یجوز علی الغلام و المهر علی الاب للجاریه.(1)

بحث ما در ذیل روایت است که می فرماید مهر بر عهده پدر است.