نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 23 صفحه 68

چون همانطوری که عین تحت ضمان زن است، اجزاء و اوصاف عین هم داخل «ما فَرَضْتُمْ» است و آن را هم باید تحویل دهد. منتها عین که موجود است را تحویل

می دهد و اما اجزاء و اوصاف که تلف شده به مثل و قیمت تبدیل می شود. مثل که قابل تحویل نیست لذا قیمتِ اوصاف باید پرداخت شود که همان أرش است.

بنابراین طبق قواعد باید بگوییم «ما فَرَضْتُمْ» خود عین معیب است که آن را مالک است. و لذا عین معیب را باید تحویل دهد، منتها نقص آن باید به وسیله أرش جبران شود.

ج) بیان دلیل نظریه سوم

چنانچه گذشت نظریه سوم، تفصیلی است که مرحوم ابن براج در مهذب قائل شده است. مرحوم صاحب جواهر این تفصیل را از ابن براج نقل کرده و سپس نقد می کند.(1)

عبارت مهذب: فان کان المهر مقبوضاً فاصابه هذا العیب عندها من فعلها أو بأمر سماوی قبل طلاقها کان الزوج مخیراً بین اخذ نصفه ناقصاً و بین تضمینها نصف القیمه یوم قبضته و ان کان العیب من فعل اجنبی لم یکن له سبیل علی المهر و تضمینها نصف القیمه یوم قبضته.

نقد نظریه سوم توسط صاحب جواهر

عبارت جواهر: «فانّه ان کان من اجنبی استحقت علیه الأرش فکان المهر الموجود مع الأرش فالنقصان محسوب فیکون کالتالف و ان کان منها أو من الله تعالی لم یحسب النقصان فکانت العین کالتامه من وجه و التالفه من آخر».

صاحب جواهر می فرماید: چرا شما می گویید اگر عیب و نقص از ناحیه اجنبی