نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 24 صفحه 136

الحسن بن محبوب عن ابراهیم الکرخی قال: سألت ابا عبدالله عن رجل له اربع نسوه فهو یبیت عند ثلاث منهن فی لیالیهن و یمسهن فاذابات عندالرابعه فی لیلتها لم یمسها فهل علیه فی هذا اثم؟ فقال: انما علیه ان یبیت عندها فی لیلتها و یظل عندها صبیحتها و لیس علیه اثم ان لم یجامعها اذا لم یرد ذلک (1).

در مسالک فرموده است: لم یحب علیه قضاء الجماع لها، لانه لم یدخل فی حق القسم... فالاثم خاصه (2).

مرحوم صاحب جواهر فرموده است: فی الاثم ایضا نظر (3).

البته اگر زمان عیادت، عرفی و در حد معمول و مجاز باشد و طول نکشد، مواقعه اشکالی ندارد و اثم هم نیست. بلی اگر از ابتدا برای عیادت نزد ضره نمی رود، بلکه برای مواقعه نزد او می رود، از آنجا که اعتذار عرفی محسوب نمی شود ممکن است بگوییم جایز نیست.

د: با دقت در عبائر فقهاء، در می یابیم که آنها، معیار در استیعاب را حضور عندالضره قرار داده اند که ما می گوییم: حضور عندالضره معیار نیست، بلکه خروج از نزد زوجه صاحب اللیله تا رجوع نزد او، معیار است، پس اگر نزد ضره، تمام شب را نبود ولی خروج از نزد زوجه صاحب اللیله تا رجوع نزد او، تمام شب را فرا گرفت احکام استیعاب را باید حمل نمود.

ظلم و جور در حق القسم

1- 1) - جامع الاحادیث، ج26، ص364. (ح10، باب 1، از ابواب القسم)
2- 2) - مسالک الافهام، ج8، ص344 [1]
3- 3) - جواهر الکلام، ج31، ص193 [2]

متن شرایع: