نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 24 صفحه 14

اولاً: عین این عبارت تا قبل از «و هو حسن» در مسالک است و دأب صاحب جواهر هم این است که در خیلی از موارد عبارات او را می آورد. و

ثانیاً: تمام این عبارت نمی تواند مربوط به یک نفر باشد؛ برای اینکه معنا ندارد که کسی قولی را از خودش نقل کند و در آخرش تقریظ بر آن زده و آن را در یک صورت خوب و در صورت دیگر ناصحیح بخواند و لذا عبارت «و هو حسن» باید متعلق به خود صاحب جواهر و عبارت قبلش هم مربوط به شهید ثانی باشد.

ب. عبارت «اذ من المعلوم ان الاستفسار انما یجب مع افاده الکلام فائده بدونه.»

که در این عبارت کلمۀ «عدم» قبل از «افاده الکلام» افتاده است؛ چرا که همانطوری که در توضیح عبارت علامه در «تحریر» و این اشکالات خواهد آمد، این عبارت در صدد اشکال بر حکم علامه به استفسار است و چنین اشکال می کند که وجوب استفسار در جایی است که کلام مدّعی علیه به تنهایی و بدون استفسار از او فایدۀ لازم را برای حکم نداشته باشد، در حالی که مجرد اعتراف مرد به نکاح با دخول در اینجا حکمش مشخص است و در این صورت وجهی برای وجوب استفسار نیست.

بررسی عبارت علامه رحمه الله در «تحریر»

مرحوم علامه در «تحریر» عبارتی دارد که در هیچ کتاب دیگری نیامده است؛ می گوید:

«اذا وقع الاختلاف فی اصل المهر بعد الدخول یستفسر هل سمی ام لا؟ فان ذکر تسمیه کان القول قوله مع الیمین و ان ذکر عدمها لزمه مهرالمثل، و ان لم یجب بشیء حبس حتی یبیّن» (1).

اشکالات «مسالک» بر علامه:

نسبت به این عبارت علامه، شهید ثانی در «مسالک» اشکالاتی کرده است که همان ها را مرحوم صاحب جواهر در اینجا آورده است و آنها عبارتند از: