ص:134
41 - مراتب طهارت
بسم الله الرحمن الرحیم
یکی از مباحثی که در اسرار نماز باید به آن توجّه کنیم اسراری است که در مقدّمات نماز وجود دارد، امام رضوان الله تعالی علیه در کتاب سرّ الصّلاه می فرمایند(1): همانطور که خود نماز دارای مراتبی هست، مقدمات و شرایط نماز هم مراتب دارند. یعنی همچنانکه حقیقت نماز مراتب فراوانی دارد. شاید بتوان گفت دو نمازی که از یک انسان صادر می شود از حیث مرتبه و حقیقت با یکدیگر تفاوت دارد، مقدّمات نماز هم از قبیل طهارت و سایر امور دارای مراتبی هستند که انسان نمازگزار باید به آن توجّه کند.
ایشان می فرماید طهارت ظاهری مقدّمه است برای نماز صوری و ظاهری. یعنی به حسب ظاهر کسی که می خواهد نماز بخواند باید یک طهارت صوری داشته باشد و لذا وضوء مقدمه می شود برای این نماز ظاهری که او می خواند. اما طهارت دارای مراتب دیگری هم هست؛ طهارت اهل ایمان، طهارت اهل باطن، طهارت اصحاب حقیقت، طهارت صاحبان قلب سلیم، طهارت اصحاب سر، طهارت اصحاب محبّت و مجذوبین، و طهارت اصحاب ولایت، اینها مراتبی از