وقف از دیدگاه حقوق و قوانین صفحه 123

ص:130

اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه است که انجام امور مربوط به گورستانهای متروکه موقوفه فاقد متولی را از وظایف و اختیارات سازمان مزبور دانسته است».

5 - به موحب ماده 30 آیین نامه اجرایی قانون سازمان اوقاف: «در مواردی که اداره امور موقوفه به حکم ولیّ فقیه یا قانون با سازمان است، کلیه وظایف و مسؤولیتهای متولی به عهده سازمان خواهد بود».

مبحث سوم - ناظر

1 - از نظر قانون مدنی «ناظر» کسی است که برای بازرسی و نظارت برکار متولی تعیین می شود و خود در امور موقوفه دخالت مستقیم نمی کند.

ماده 78 ق.م. می گوید: «واقف می تواند بر متولی ناظر قرار دهد که اعمال متولی با تصویب یا اطلاع او باشد»؛ بنابراین نظارت بر دو گونه است؛ اطلاعی و استصوابی:

الف - «نظارت اطلاعی» در موردی است که متولی خود امور موقوفه را انجام می دهد لیکن بعدا امور انجام شده را به اطلاع ناظر می رساند تا اگر به نظر او تخلّفی صورت گرفته است مراتب را به اطلاع مقامات مربوط برساند و مانند بازرس در شرکتها و مؤسسات است.

ب - در «نظارت استصوابی» که گاه به نام «نظارت کامل» خوانده می شود، اقدامات متولی می بایستی قبلاً به تصویب و تأیید «ناظر» برسد ولی مقام اجرا کننده همان متولی خواهد بود و این گونه نظارت همانند اقدامات اعضا هیأت مدیره در مقابل مدیر عامل می باشد. اگر از مفاد وقف نامه معلوم نشود که نظارت