فرهنگ اصطلاحات وقف صفحه 200

رجوع کند مستحق چیزی نمی شود(1).

حنابله

از آنجا که قبول را به طور مطلق در وقف شرط نمی دانند؛ چه وقف بر معیّن باشد و چه بر غیر معین؛ لذا وقف بر معیّن با ردّ موقوف علیه باطل نمی شود؛ زیرا، از نظر فقهای حنبلی، قبول و رد بود و نبود یکسان می باشد.

امامیه

در دو جهت بحث کرده اند:

1- اشتراط عدم رد: محقق ثانی گفته است که در شرط بودن عدم ردّ موقوف علیه خلافی نیست و بر این اساس اگر موقوف علیه، ردّ کند، وقف باطل می شود(2). علامه حلّی نیز ردّ موقوف علیه را موجب بطلان وقف می داند(3). در مقابل برخی تصریح کرده اند که وقفیت با صرف نظر کردن موقوف علیهم از حقوق خود زائل نمی شود(4).

همچنین رجوع موقوف علیه بعد از رد دیگر فایده ای ندارد(5).

2- اشتراط قبول: اگر موقوف علیه ردّ نکرد ولی سکوت کرد، آیا تصریح به قبول در صحت یا لزوم وقف شرط است؟ جمعی آن را شرط می دانند چون وقف عقد است و هر عقدی قبول در آن شرط است، و برخی می گویند: وقف ارائه ملک است نظیر عتق به مجرّد اجرای صیغه محقق می شود(6).
1- مغنی المحتاج، ج 2، ص 383.
2- جامع المقاصد، ج 9، ص 11.
3- قواعد الاحکام، ج 2، ص 388.
4- رساله أجوبه الاستفتاءات، ص 517، سؤال 2082.
5- مفتاح الکرامه، ج 18، ص 15.
6- جامع المقاصد، ج 9، ص 11.